Woensdag 21/04/2021
null Beeld Bob Van Mol
Beeld Bob Van Mol

Column

Voor mij is eenzaamheid niet: alleen zijn. Het is: door niemand worden gemist

Daan Heerma van Voss is een Nederlandse schrijver

Het patroon is duidelijk. Telkens als ik op het punt sta huis en haard te verlaten, krijgen mijn geliefde en ik geweldige (dat wil zeggen afzichtelijke) ruzie. De aanleiding, die elke keer verschilt, staat in geen verhouding tot de heftigheid van ons gekibbel, dat naarmate de avond valt steeds grimmiger wordt en uiteindelijk, via schimpscheuten, oude koeien, en naargeestige verwijten, officieel de status van knallende ruzie heeft verdiend. (Ik: “Stil, de buren!” Zij: “Laat ze het maar eens horen!”) Pas later, pas veel te laat, wanneer we moegestreden naast elkaar in bed liggen, beseffen we dat de aanleiding arbitrair was, en niet ter zake doend. De reden moge evenwel duidelijk zijn: mijn vertrek, overmorgen, morgen, misschien zelfs vannacht.

Mijn geliefde kan er niet tegen te worden achtergelaten. Zijzelf bedient zich van andere woorden. Woorden als ‘verlaten’, ‘vergeten’, of zelfs ‘in de steek gelaten’. Elke keer dat ik vertrek, denkt zij: ik heb niet genoeg gedaan om hem hier te houden. Inmiddels, nu we enkele jaren samen zijn, weet ze dat mijn vertrek niks met haar te maken heeft. Maar die objectieve kennis leidt weer tot andere, afgeleide donkere gevoelens: kennelijk bevat mijn leven nog altijd voldoende elementen waar zij buiten staat, waar zij niks mee te maken heeft. Dat klopt. Ik geloof heilig in die elementen, in de delen van andermans leven waartoe je geen toegang hebt, de kieren, de tussenruimtes waarvan je nooit weet hoe groot ze zijn. Ik raad haar altijd aan die delen te koesteren, en ze nooit door mij te laten annexeren. God weet dat ik dat zal proberen.

Het patroon is duidelijk. We krijgen ruzie, we liggen moegestreden naast elkaar in bed. Dan breekt het moment aan dat ze zegt me te zullen gaan missen. Ik zeg: dat is je geraden. Zij: zul je mij ook missen? Ik: ik hoop het van harte. (Ik heb moeite met het doen van beloftes die ik mogelijkerwijs niet waarmaak. Bang om haar teleur te stellen. Zo bang, dat ik haar feitelijk al bij voorbaat teleurstel. Zo maak je in relaties, via een omweg, altijd precies die fouten die je hoopt te vermijden.) Voorzichtig tekenen we een breekbare vrede.

Het patroon is duidelijk. Ik vertrek toch.

Gescheiden door een of meer landgrenzen brengen we enkele dagen in stilte door, zonder contact met elkaar te zoeken, nog bekomend van de ruzie. Ik lees en schrijf, Facebook-gezichtjes schieten voorbij, mijn geliefde is een van de duizenden ‘vrienden’, eventjes is ze maar een gezicht in de menigte.

En dan begint het. Het gemis. Je merkt dingen op die je met je geliefde zou willen delen. Voorbijgangers met gebutste hondengezichten, een poster van een afgelaste pantomimevoorstelling, de achteloze treurnis van platgetrapt afval, aan elkaar gekoekte pleisters, of een aangrijpende kleine gebeurtenis, een oude van dagen die een gepest jongetje te hulp schiet, een verwilderde kat die zich laat aaien. In je eentje maak je meer mee, maar wat je meemaakt zonder getuigen heeft uiteindelijk minder waarde – je moet delen, vertellen, opschrijven, anders vervliedt de gebeurtenis weer. (Wie aan mijn woorden twijfelt, sla de laatste hoofdstukken van Into the Wild er maar op na.)

Het patroon is duidelijk. Ik leef op wanneer ik iemand mis. Het is al te makkelijk om, eenmaal in een relatie, je liefde voor lief te nemen. Die is gewoonweg deel van de dagelijkse orde, net als het ontbijt, de afwas, discussies over koffietjes en geld. Alleen door te missen, leer je je liefde kennen. Voor mij is eenzaamheid niet: alleen zijn. Het is: door niemand worden gemist.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234