Maandag 14/10/2019

Voor het eerst in 150 jaar: grootschalige dooi Groenlandse ijskap

Het heeft op de Groenlandse ijskap twee weken geleden kortstondig bijna overal gedooid. Zelfs op de koudste plek van Groenland smolt de toplaag van de sneeuw. De laatste keer dat dit gebeurde was in 1889.

De snelle, grootschalige dooi werd waargenomen in satellietbeelden door wetenschappers van NASA. Ze dachten aanvankelijk dat de data niet klopten, meldde de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie dinsdag. Gemiddeld smelt 's zomers de helft van de oppervlakte van de Groenlandse ijskap, na die van Antarctica de grootste ter wereld. Nu steeg het smeltoppervlak in vier dagen (van 8 tot 12 juli) van 40 naar 97 procent. Volgens NASA kwam dit door uitzonderlijk warm weer, gevolg van hogedrukgebieden die al sinds eind mei boven Groenland lagen. Overigens is het daarna weer gaan vriezen.

"Dit waren inderdaad gewoon een paar warme dagen op Groenland, extreem warme dagen, dat wel", zegt polair meteoroloog Michiel van den Broeke van de Universiteit Utrecht. "Onze eigen weerstations aan de rand van de ijskap maten 12 graden Celsius op 2 meter boven het ijs."

Volgens Van den Broeke is een extreme periode van dooi, die zelfs het hart van de Groenlandse ijskap aantast, op zich niet verontrustend. "Het is zeldzaam, maar gebeurt vaker. Gemiddeld eens per 150 jaar, blijkt uit boorkernen van de ijskap bij Summit."

Het smelten leidt niet tot zichtbaar smeltwater op de hogere delen van de ijskap en is alleen voor satellieten waarneembaar, zegt Van den Broeke. "Alleen de bovenste paar millimeters van de sneeuwlaag op de kilometers dikke ijskap smelten. Dat smeltwater herbevriest onmiddellijk. Dat neemt niet weg dat je aan de rand van de ijskap hele rivieren van smeltwater ziet. Op een extreem warme dag kunnen makkelijk 10 tot 20 kubieke kilometers ijs verdwijnen."

Speelt de klimaatverandering een rol? Eerder deze maand verloor de Petermann-gletsjer in het noordwesten van Groenland net als twee jaar eerder een stuk ijs van 120 vierkante kilometer. Normaal gebeurt dat eens per tien tot twintig jaar. Van den Broeke: "Dit soort past in het beeld dat de atmosfeer boven de ijskap opwarmt vanwege de klimaatverandering."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234