Donderdag 07/07/2022

ReportageJean-Paul Mulders

Voor een handvol ribbetjes glipt deze beul voor de longen door de LEZ van Gent

null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Vervuilende auto’s worden steeds meer uit stadscentra verbannen, maar een ander vehikel kan er ongegeneerd de lucht blijven bezoedelen: de voedselbrommer. Sinds corona is hij alleen maar populairder geworden. Hij rijdt wandelaars van hun sokken en hult straten in blauwe dampen. Vooral de oude tweetaktmotor is een beul voor de longen. De wetenschap noemt het ‘fijnstofkanonnen’.

Jean-Paul Mulders

Met pijn in het hart nam ik drie jaar geleden afscheid van mijn dappere diesel, waarmee ik tot aan de maan was gereden en verder. 425.000 kilometer op de teller, en nog in prima conditie. Het personeel kwam bij de autokeuring supporteren. “Zulke wagens maken ze tegenwoordig niet meer.”

Maar een mens wil mee in de vaart der volkeren, en niemand kan toch tegen gezondere lucht zijn? Dus nam ik afscheid van mijn mazoutkachel. Ik kocht een jonge occasie met minder uitstoot en charme.

Alle dieren zijn gelijk, maar sommige dieren zijn gelijker dan andere. De auto wordt verketterd, maar wat op twee wielen rijdt, mag rustig blijven stinken. Lage-emissiezone? Je zou het niet denken als er weer zo’n brommertje voorbijknettert dat de hele straat naar adem doet happen.

Wat je neus zegt, wordt bevestigd door de wetenschap. Veel fossiele tweewielers zijn kampioenen als het erop aankomt de lucht te bezoedelen. Met name de oudere tweetaktbrommer, die een mengsel verstookt van benzine en olie, heeft een kwalijke reputatie. Volgens een onderzoek, gepubliceerd in Nature, is de brommer 20 tot – welja – 2.700 keer vervuilender dan een bestelbus. “Dat soort fijnstofkanonnen”, aldus een woordvoerder van de Nederlandse organisatie Milieudefensie, “horen niet thuis in het moderne verkeer, maar in het museum.”

Volgens onderzoekers van het Zwitserse Paul Scherrer Institute kan een verbod op tweetaktscooters in stedelijke gebieden leiden tot een enorme verbetering van de luchtkwaliteit. Die wetenschap dateert al van 2014. Het is verbazend dat er zo weinig mee gedaan wordt, zeker als je weet er voor de hand liggende alternatieven zijn, zoals elektrische fietsen en e-brommers. Soms zie je zelfs de omgekeerde beweging: een bedrijf als Deliveroo, dat zich aanvankelijk profileerde met blozende jongens en meisjes op fietsen, is intussen danig ‘verbrommerd’. Dat is best wel ironisch.

“Ik kan niet ontkennen dat die brommertjes mij ook soms ergeren”, zegt Tine Heyse, de groene schepen van Milieu, Klimaat en Wonen in Gent. “Maar jammer genoeg kunnen wij momenteel alleen maar proberen de overstap naar elektrisch te stimuleren. Laat je een oude scooter of bromfiets slopen, dan kan je een subsidie tot 400 euro aanvragen. Ik moet wel toegeven dat daar geen stormloop op is.”

Het is nu wachten op een bijsturing van het wetgevend kader en dat is Vlaamse materie. Het geldt ook voor andere steden zoals Antwerpen – maar niet voor Brussel, want dat is een ander gewest. “Toen de LEZ werd ingevoerd,” zegt Heyse, “was het nog niet mogelijk om die reglementering op brommers toe te passen, want die hadden geen nummerplaat. Dat is inmiddels veranderd. De regelgeving mag dus stilaan weleens aangepast worden. In de huidige situatie hebben we een wortel, maar geen stok. We zouden wel willen, maar we kunnen niet. Het zit in Vlaamse handen.”

De lage-emissiezone in Gent. Beeld Wannes Nimmegeers
De lage-emissiezone in Gent.Beeld Wannes Nimmegeers

Hallo, Vlaamse overheid? De woordvoerder van minister Zuhal Demir geeft toe dat steden, na de uitgevoerde evaluatie, vragende partij zijn om de LEZ uit te breiden naar bromfietsen, motorfietsen en quads. “Aangezien de regering zich nog moet buigen over die vraag, kan ik er niet op vooruitlopen”, laat hij weten. “Die beslissing komt immers niet alleen minister Demir toe. De regering buigt zich daarover het komende voorjaar.”

Nog een jaar alvast mag de brommer blijven stinken, en mogelijk nog een eeuwigheid langer. Ergens is dat menselijk en misschien zelfs grappig: vehikels die vervuilen als duizend bestelbussen, mogen vrij door zones kachelen die met een lage uitstoot pronken.

Om twee pizza’s aan huis te brengen, of een handvol ribbetjes.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234