Maandag 26/09/2022

AchtergrondVerenigd Koninkrijk

Voor de één een ‘puinhoop’, voor de andere ‘toch niet slecht gedaan’: Engelsen reageren verdeeld na ‘Clownfall’

null Beeld Photo News
Beeld Photo News

Na de ‘Clownfall’ van Johnson reageren zijn oude tegenstanders verheugd. Maar de Engelsen op straat in Henley-on-Thames zijn verdeeld. Voor de een zat het er allang aan te komen, voor de ander had het niet gehoeven. Inmiddels staan Johnsons potentiële opvolgers te trappelen.

Patrick van IJzendoorn

“De val van Boris was onvermijdelijk, denk je niet?” Er zit wat teleurstelling verborgen in de stem van Martin, een roeicoach die met een The Sunday Telegraph onder de arm en smeerkaas in zijn hand over het plein van Henley-on-Thames loopt. “Inhoudelijk gezien”, legt de vijftiger uit, “heeft hij het niet slecht gedaan, met Brexit, covid en zijn steun aan de Oekraïne, maar hij is vergeten dat er ook wordt gekeken naar hoe je je gedraagt. Hij is meer een staatsman dan een politicus, al zal niet iedereen dat met me eens zijn.”

Voor twee stelletjes die verkoeling zoeken aan de Thames had Johnson niet hoeven opstappen. 'Engels klagen altijd over hun premier.' Beeld Carlotta Cardana
Voor twee stelletjes die verkoeling zoeken aan de Thames had Johnson niet hoeven opstappen. 'Engels klagen altijd over hun premier.'Beeld Carlotta Cardana

De roeistad aan de Thames is de plek waar Boris Johnson in 2001 afgevaardigde werd, een functie die hij bekleedde tot hij zeven jaar later bedacht dat het burgemeesterschap van Londen een betere springplank was naar de macht. Johnson volgde indertijd een andere flamboyante conservatief op: Michael Heseltine, de man die eind jaren tachtig de val van Margaret Thatcher inluidde. Het was een symbolische wisseling van de macht, want ‘Hezza’ was altijd een fervente eurofiel.

May stond te dansen na de ‘Clownfall’

Lord Heseltine reageerde dan ook verheugd op de ‘Clownfall’, zoals The Economist het drama op Downing Street omschreef. De 89-jarige noemde het vertrek van Mr Brexit tevens het einde van Brexit, wat misschien ietwat voorbarig is. Blij was waarschijnlijk ook Theresa May. De oud-premier, die in de buurt van Henley woont, werd vrijdag dansend op video vastgelegd bij een feest tijdens de Henley Regatta, het roeifestival. Dat werd door commentaren gezien als dansen op het politieke graf van haar nemesis.

Vanuit 10 Downing Street kwam het gerucht dat Johnson zou overwegen zich kandidaat te stellen in strijd om de leiderschap van de partij die nu is ontbrand. Uit een opzienbarende opiniepeiling bleek dat een meerderheid van de conservatieve partijleden het liefst hadden gezien dat Johnson gewoon was aangebleven. Maar vaststaat dat de fractieleden de omstreden premier nooit gaan kiezen, nog afgezien van het feit dat zo’n kandidatuur tegen de partijreglementen blijkt te zijn.

Op het marktplein van Henley heeft de gepensioneerde taxateur Richard Kwiecienski weinig goede woorden over voor Johnson. “Hij heeft het hele koninkrijk instabiel gemaakt met zijn valse Brexit-beloften”, zegt deze zoon van een Poolse oorlogsheld. “We hebben met alle buren ruzie, van de Schotten tot de Ieren en de andere Europeanen. Nu zitten we met de puinzooi.” Of hij misschien ook iets positief heeft gedaan? Kwiecienski moet nadenken. “Mijn vrouw is een Londense en vertelde me over die Boris Bikes, de huurfietsen. Verder weet ik niets.”

Ready for Rishi

Wie Johnson gaat opvolgen is volstrekt onduidelijk, zeker nu de favoriet van de gokkantoren, Ben Wallace, heeft gezegd dat hij geen kandidaat is. Nu staat bij de bookmakers Rishi Sunak genoteerd als grootste kanshebber. Al een dag na Johnsons afscheidsrede kwam de oud-minister van Financiën met een gelikte video over zijn achtergrond als telg van hardwerkende en succesvolle immigranten uit India. Het zorgde voor het vermoeden dat hij de Ready for Rishi-video al had laten maken vóór zijn baas ten val kwam.

Een andere favoriet, Penny Mordaunt, is in de problemen gekomen omdat ze in het verleden heeft gezegd dat transvrouwen wat haar betreft ook vrouwen zijn, een omstreden standpunt onder feministen en conservatieven. In de persoon van Kemi Badenoch heeft ook een jonge belofte uit de partij zich in de strijd geworpen. De oud-staatssecretaris van Plaatselijk Bestuur, Geloof en Gemeenschappen is populair bij de conservatieven wegens haar kritiek op het idee van institutioneel racisme.

‘Engelsen klagen altijd’

Deze strijd gaat voorbij aan twee jonge stelletjes, die samen hondje Darcy verkoeling zoeken bij de Thames, ter hoogte van het clubhuis van de Upper Thames Rowing Club dat ooit door Johnson is geopend. De vier blijken het erover eens te zijn dat Johnson niet had hoeven opstappen. “Die partygate deed me weinig”, zegt Oliver, “ik kan me best voorstellen dat werknemers op Downing Street na een dag werken wat wilden drinken. Weet je: dat het wijn was, en geen frisdrank, dat was denk ik het probleem.”

Simon en Ann. Beeld Carlotta Cardana
Simon en Ann.Beeld Carlotta Cardana

Johnson heeft het zwaar voor de kiezen gekregen, kijkt Alana terug: “Met corona en de oorlog. Hij heeft het uiteindelijk niet zo slecht gedaan.” Haar partner Matt vult aan: “Engelsen lopen altijd te klagen over hun premier.” Minder positief waren de beschouwingen in de Engelse zondagspers. “Als je een kroon op het hoofd van een clown zeg, dan maak je hem nog geen koning”, schreef Andrew Rawnsley in The Observer, “je verandert het paleis in een circus. Wat een armzalig en schaamtevol carnaval is dit geweest.”

Simon en Ann, een echtpaar dat langs de Theems loopt te flaneren, zijn het daarmee eens. Simon blijkt Johnson te hebben meegemaakt. “Ik werkte bij Have I got news for you toen Boris daar gast en presentator was. Zijn clowneske optreden bezorgde hem bekendheid. De rest is geschiedenis.” Zijn Ierse vrouw toont zich optimistisch. “In elk land komt wel eens een schelm aan de macht. Wij Ieren hadden in de jaren tachtig Charles Haughey, een premier die alles deed wat God had verboden. Maar Ierland heeft het overleefd.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234