Woensdag 01/02/2023

Blik op BelgiëSchaarbeek

Voor de 700 asielzoekers die een pand kraken in Schaarbeek wordt de situatie ondraaglijk: ‘Niemand geeft om ons’

null Beeld Samira Atillah
Beeld Samira Atillah

Sinds oktober al proberen zo’n 700 asielzoekers te overleven in een kraakpand in Schaarbeek. Dat doen ze zonder deftig sanitair, voedsel, hulpverlening én enig toekomstperspectief.

Samira Atillah

“Het is afschuwelijk hier.” Aan de grote toegangspoort van een pand in de Paleizenstraat houdt een man met Afrikaanse roots de wacht. “U bent welkom, dan kunt u naar ons verhaal luisteren”, zegt de ‘portier’ terwijl hij me langs een binnenpleintje vol afval loodst. Misschien ziet hij hoe verbouwereerd ik rondkijk, want hij zegt meteen: “We proberen het hier netjes te houden, maar het is lastig omdat we met zoveel zijn.”

Die ‘we’ is een verwijzing naar zo’n 700 asielzoekers die sinds oktober dit pand kraken. “We hebben allemaal asiel aangevraagd aan het Klein Kasteeltje en normaal hebben we ook recht op opvang, maar de overheid laat ons afzien”, zegt de man die uit Congo afkomstig blijkt. “We leven gelukkig niet meer op straat, maar in dit gebouw is het ook niet simpel”, zucht hij, terwijl we samen door een lange gang wandelen.

Op enkele deuren hangen papieren uit: ‘Eating room’, ‘Toilet’, ‘Big sleeping room’. Terwijl ik naar die laatste ruimte stap, spurt een gast met enkel een handdoek om zich heen naar een douche. “We hebben een eetruimte, maar geen eten”, zegt hij smalend, bijna als foute grap.

Ziektes

“Er is hier helemaal niets.” Een Afghaanse man op een matrasje met wat dekens op, geeft me een hand als ik in de eerste slaapzaal sta. “Soms krijgen we voedsel aan de kerk hier iets verderop, maar verder helpt niemand ons.” De Afghaan zit in elkaar gedoken terwijl hij vertelt. Hij schaamt zich. In de grote slaapzaal beneden slapen enkel Afghanen. De Afrikaanse bewoners van het huis slapen namelijk een etage hoger, om conflicten te vermijden. “Het is makkelijker zo”, meent de Afghaan, die roerloos voor zich uit staart. “We hebben een paar toiletten en douches voor iedereen. Er is enkel koud water, en geen verwarming. Veel mensen zijn ziek door de slechte leefomstandigheden.”

In een hoekje liggen inderdaad enkele mannen, op een vuile matras. Soms hoesten ze. “Sommigen hebben tbc, kroep, diarree of schurft.”

null Beeld Samira Atillah
Beeld Samira Atillah

Ondertussen komen steeds meer Afghanen rond me staan. Allen willen ze hun verhaal delen. Ook minderjarigen. Een jongen van 15 vraagt of ik een dokter ken, want hij heeft pijn, zegt hij. “Zelfs het Rode Kruis komt hier nauwelijks”, zucht iemand anders.

“Dat klopt”, zegt Thomas Willekens van Vluchtelingenwerk Vlaanderen aan de telefoon. “Alle organisaties hebben hun handen jammer genoeg meer dan vol. Iedereen doet zijn best voor alle mensen op straat, maar het is vooral zeer droevig vast te stellen dat de overheid gewoon geen verantwoordelijkheid neemt en mensen aan hun lot overlaat.”

Een woordvoerder van staatssecretaris voor Asiel en Migratie Nicole de Moor (cd&v) laat dan weer weten dat er een tekort aan opvangplaatsen is, maar dat eraan gewerkt wordt. “Uiteraard is de situatie in de Paleizenstraat niet wenselijk en wordt er overleg gepleegd”, klinkt het. Ook verwijst het kabinet naar Europa. “Volgende week organiseren we een meeting met verschillende ministers van de EU en de EU-commissaris om het probleem te bespreken van ongelijke asieldruk en de toepassing van de Dublin-regels, die heel moeilijk afdwingbaar zijn. De asieldruk in België is te hoog.”

Ondraaglijk

Maar daar hebben de asielzoekers weinig boodschap aan. Het leven wordt stilaan ondraaglijk voor hen. “Om de tijd te doden proberen we zoveel mogelijk te slapen. Overdag gaan we te voet naar het Klein Kasteeltje, gewoon om ons warm te lopen, en om achter ons dossier te zitten”, zegt een Afghaan met droeve stem. “Onze advocaten reageren zelfs niet meer.”

Een verdieping hoger hangt eenzelfde deprimerend gevoel. Het enige fleurige hier zijn de kleurrijke kleren die te drogen hangen in de gang. Aan de douche staat een rij wachtende Afrikanen. “We hebben wat comités opgericht om alles te regelen”, zegt een man uit Burundi. “Sommige mensen houden de wacht en zorgen voor veiligheid, anderen voor het schoonmaken en de hygiëne, en er zijn regels voor het douchen. We doen alles zelf.”

Met kleine kraaloogjes, een tube tandpasta en een scheermesje in de hand, zegt hij nog: “Over enkele weken moeten we het gebouw verlaten. Dan gaan we weer de straat op, en de winter staat voor de deur. Niemand in dit land geeft om ons.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234