Dinsdag 18/05/2021

Justitie

‘Vonnis zaak Mawda belangrijk signaal tegen ongelimiteerd en disproportioneel politiegeweld’

Tekening van de eerste dag van het proces, in november van vorig jaar. Beeld BELGA
Tekening van de eerste dag van het proces, in november van vorig jaar.Beeld BELGA

De politieagent die het fatale schot afvuurde dat het leven koste aan de Koerdische peuter Mawda is veroordeeld tot één jaar cel met uitstel en 400 euro boete. De bestuurder van de bestelwagen kreeg vier jaar cel, de verdachte mensensmokkelaar gaat vrijuit.

Na meer dan twee jaar is er dan eindelijk een uitspraak in de zaak rond de dood van de peuter Mawda. De correctionele rechtbank van Bergen heeft zich uitgesproken over de zaak die niet alleen in België veel losmaakte maar ook internationaal weerklank kreeg.

Dat heeft natuurlijk alles te maken met de feiten. In de nacht van 16 op 17 mei 2018 probeerden Mawda’s ouders samen met hun twee kinderen en enkele andere migranten de oversteek naar het Verenigd Koninkrijk te maken. De tweejarige Mawda vond daarbij de dood op een Belgische snelweg, nadat een politieagent met een pistool vuurde op het busje waar ze inzat. Achteraf bleek bovendien dat de politieachtervolging eigenlijk niet had moeten plaatsvinden: het busje werd met een zendertje gevolgd in het kader van een onderzoek rond mensensmokkel.

De politieman V.J., die de kogel afvuurde, krijgt een jaar cel met uitstel en moet een boete van 400 euro betalen. Dat is ook wat de openbaar aanklager gevraagd had. De man zei tijdens het proces de bedoeling te hebben gehad om het voorwiel van het busje te raken. Zo’n actie is afgeraden, maar niet verboden. Omdat het busje waar Mawda inzat een onvoorspelbaar manoeuvre maakte, moest de politiewagen uitwijken en vuurde de agent onbedoeld op het busje zelf.

De rechtbank acht die uitleg plausibel en oordeelt dat de agent de dood van Mawda niet gewild heeft. Wel vindt ze dat de man onvoorzichtig geweest is bij het gebruik van zijn wapen. “Hij had moeten weten dat er een risico was dat er mensen gewond zouden raken”, klonk het.

“Wij zijn tevreden dat de rechtbank erkent dat de politieagent verantwoordelijk is voor de dood van Mawda”, zegt de advocate van de ouders, Joke Callewaert (Progress Lawyers Network). “Hier was duidelijk niet aan de voorwaarden voldaan om een wapen te gebruiken, namelijk op een proportionele manier en met een gelegitimeerd doel.”

Callewaert spreekt over een belangrijk vonnis. “We zien de laatste tijd toch dat politie snel overgaat tot geweld”, zegt ze. “Dit is een belangrijk signaal dat er geen straffeloosheid heerst tegen zulk ongelimiteerd en disproportioneel geweld van politie.”

De ouders van Mawda tijdens de finale zitting van het proces rond de dood van hun dochter. Beeld EPA
De ouders van Mawda tijdens de finale zitting van het proces rond de dood van hun dochter.Beeld EPA

De Belgische staat, die verantwoordelijk is voor de politie, moet ook een schadevergoeding betalen aan de ouders. Eerder raakte bekend dat staatssecretaris voor Asiel en Migratie Sammy Mahdi (CD&V) hen een permanente verblijfsvergunning toekende. Tot nu toe hadden de ouders een tijdelijke verblijfsvergunning die ieder jaar verlengd kon worden. “Hun kind ligt hier begraven, ik denk dat het normaal was om ze rust te geven zodat ze vreedzaam kunnen rouwen”, zegt Mahdi.

Smokkelaar vrijuit

Naast de agent werd ook J.D., de bestuurder van het busje, veroordeeld. Hij krijgt een effectieve celstraf van vier jaar cel. Hoewel hij altijd ontkend heeft aan het stuur te hebben gezeten tijdens de politieachtervolging, acht de rechtbank dat afdoende bewezen aangezien er DNA-sporen van de man gevonden werden op het stuur.

“Natuurlijk zijn wij ontgoocheld”, zegt zijn advocaat Thomas Gillis, die de vrijspraak gevraagd had. “Langs de andere kant heeft mijn cliënt nu al tweeënhalf jaar van de vier die hij kreeg in voorhechtenis gezeten. Er is licht aan het einde van de tunnel.”

De grootste verrassing is misschien dat de vermoedelijke smokkelaar D.R. vrijuit gaat. Volgens de rechtbank zijn er niet voldoende elementen om hem te veroordelen. Zijn betrokkenheid was enkel gebaseerd op de verklaring van een anonieme getuige. In ons land kan iemand niet veroordeeld worden op basis van een anonieme getuigenis, omdat die niet weerlegd kan worden.

De vraag is wat het vonnis van vandaag betekent voor een ander proces in Luik, waar J.D. en D.R. terechtstaan voor mensensmokkel. “Daarvoor is het nog te vroeg”, zegt Gillis.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234