Donderdag 13/08/2020

Vonnis over schijn-vzw nefast voor andere valsspelers

Een belangrijk precedent in de strijd tegen oneigenlijke vzw’s. Zo wordt het vonnis van de Antwerpse rechtbank tegen de vzw Jeugd aan Zee genoemd. Volgens de rechter was de vzw allesbehalve een vereniging zonder winstoogmerk, en dus worden bestuurders én leden hoofdelijk aansprakelijk gesteld voor de (belasting)schulden.

De inmiddels opgedoekte vzw Jeugd aan Zee baatte vroeger de Oostendse discotheek Zillion Beach uit, de kustversie van de gelijknamige zaak in Antwerpen van Frank Verstraeten. Maar de vzw schoot haar oogmerk voorbij: in de zomer van 2001 maakte ze liefst 34 miljoen Belgische frank winst, geld dat werd doorgesluisd naar de NV Media Hall van Verstraten. Volgens de rechter moet de vzw dus geherkwalificeerd worden tot een rechtsvorm die wel onder de vennootschapsbelasting valt. Gevolg is dat plots alle bestuurders en ‘vennoten’ (lees: leden van de vzw) hoofdelijk aansprakelijk worden gesteld voor een bedrag van in totaal zo’n 2 miljoen euro.“Omdat het een handelsactiviteit betreft mag de fiscus kiezen aan wie hij de rekening presenteert”, verduidelijkt meester Matthias Wauters, advocaat bij Eubelius en verbonden aan het Instituut voor Vennootschapsrecht (KU Leuven). “Als het om een burgerlijke activiteit zou gaan, dan geldt de proportionele aansprakelijkheid en staat ieder in voor zijn deel van de koek. De uitspraak is toont aan dat de sanctie niet louter theoretisch is. Dat is een belangrijk signaal voor de sector.”“Een hoogst interessant vonnis”, zegt een bron bij de Belastinginspectie. “Dit zal zeker een afschrikwekkend effect hebben.” Let wel: een vzw mag wel winst maken, op voorwaarde dat de inkomsten opnieuw geïnvesteerd worden in de niet-commerciële activiteiten. Wauters: “Denk aan de religieuze congregaties die ook een abdij uitbaten en die de winst die ze op het bier maken, gebruiken voor de werking van de orde.”

Slappe koord

De uitspraak van de Antwerpse rechtbank oogst veel lof, maar anderen waarschuwen voor een heksenjacht op de vzw’s. De jongste tijd is het aantal controles gevoelig opgeschroefd, onder impuls van het departement Fiscale Fraudebestrijding. Zo werden in 2007 zo’n 136 vzw’s aan een onderzoek onderworpen, 14 van hen blijken schijn-vzw’s te zijn. Dat gemiddelde van een op tien zou representatief zijn, bevestigen verschillende bronnen. “Dit vonnis zal de wildgroei aan vzw’s een stuk indijken”, klinkt het bij de Fiscale Administratie.Volgens Roland Van Hecke, directeur van het Vlaams Studie- en Documentatiecentrum voor vsw’s (VSDC vzw), worden de vzw’s wel heel streng aangepakt. “Vroeger waren er nauwelijks fiscale controles en daar hebben een paar handige jongens misbruik van gemaakt maar nu slaat de slinger naar de andere kant door. Soms is het balanceren op een slappe koord. Denk maar aan de cafetaria van een ziekenhuis of sportclub, de benefietactie van een vormingscentrum, de shows van Kom op tegen Kanker enzovoort. Zoiets moet je geval per geval bekijken.”Jaimie Wilems van het vzw-huis Alaska hamert tot slot op de taak van de accountant. “De fiscale situatie van vzw’s is altijd een beetje een grijze zone geweest, daarom ook was België het vzw-paradijs bij uitstek. Toch is het belangrijk dat de vzw’s zich goed informeren over hun rechten en plichten, want als men toegeeft aan de verleiding om er commerciële activiteiten in onder te brengen, riskeert men een bezoekje van de fiscus. Met alle gevolgen van dien.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234