Donderdag 02/02/2023

NieuwsEconomie

Von der Leyen wil actie van EU tegen Amerikaanse subsidies voor bedrijven

Ursula von der Leyen in november, tijdens een vergadering van het Europees Parlement in Brussel.  Beeld REUTERS
Ursula von der Leyen in november, tijdens een vergadering van het Europees Parlement in Brussel.Beeld REUTERS

De EU moet de concurrentieslag met de VS aangaan en zelf de ontwikkeling van schone technologieën en sectoren fors subsidiëren. Dat was de boodschap van Commissievoorzitter Ursula von der Leyen gisterenmiddag in een speech bij het Europacollege in Brugge.

Marc Peeperkorn

Dat vereist volgens Von der Leyen eenvoudiger en soepeler staatssteunregels alsook nieuwe EU-fondsen voor investeringen. Een handelsoorlog met de VS moet worden voorkomen, maar de EU moet zich niet de kaas van het brood laten eten door de Amerikanen.

De toespraak van Von der Leyen markeert de groeiende onvrede in de EU over het Amerikaanse investeringspakket van circa 370 miljard euro voor schone technologieën. Dit pakket bevoordeelt Amerikaanse bedrijven, die kunnen rekenen op de belastingvoordelen en subsidies. Dat leidt tot concurrentienadeel voor Europese bedrijven en zuigt toch al schaarse grondstoffen en investeringen naar de VS.

Volgens Von der Leyen moet de EU eenzelfde koers kiezen als Washington. Ze pleitte daarom voor een verdere flexibilisering van de staatssteunregels zodat overheden duurzame en veelbelovende bedrijven kunnen steunen. Die regels zijn de afgelopen jaren al opgerekt om de recessie na de coronapandemie tegen te gaan.

Omdat niet alle lidstaten evenveel geld hebben voor staatssteun, wil Von der Leyen dat er ook nieuwe EU-fondsen voor de benodigde investeringen komen. Het reeds bestaande plan voor de omschakeling naar duurzame energie dient op korte termijn financieel versterkt te worden. Von der Leyen noemde geen bedragen, volgens betrokken Commissie-ambtenaren is een onderzoek naar het extra benodigde bedrag vrijwel afgerond. De Commissievoorzitter overweegt het bedrag over twee weken tijdens de EU-top aan de regeringsleiders voor te leggen.

Industriefonds

Voor de middellange termijn wil Von der Leyen een geheel nieuw Europees ‘soevereiniteitsfonds’. Dat industriefonds moet geld steken in sectoren die nodig zijn voor de toekomst, zoals AI, waterstof, chips en accu’s voor elektrische wagens en vrachtwagens. Vorig jaar lanceerde Von der Leyen dit idee onder het motto: “De toekomst van onze industrie is made in Europe”.

Ook hier specificeerde Von der Leyen niet hoeveel miljarden in zo’n fonds moeten komen en waar dat geld vandaan komt. Zuidelijke lidstaten vragen al langer om EU-fondsen voor investeringen omdat hun staatskas leeg is. Nederland en Duitsland voelen er vooralsnog niets voor.

Von der Leyen zei dat ze geen handelsoorlog wil met de VS. “Dat is niet in ons belang”, aldus de Commissievoorzitter. De EU en de VS werken hard samen bij de sancties tegen Rusland en de steun voor Oekraïne. Amerika levert extra gas aan de lidstaten om het weggevallen Russische aanbod op te vangen. Verder zijn oude geschillen – zoals het reeds decennia aanslepende geschil over subsidies voor Boeing en Airbus – eindelijk bijgelegd.

De Commissievoorzitter wil dan ook kijken waar de VS en de EU inniger kunnen samenwerken. Ze wees op het wederzijdse belang om bij de ontwikkeling van elektrische wagens samen de standaarden te zetten, een actie tegen de oprukkende invloed van China op dit terrein. Ook zouden de EU en de VS een club moeten oprichten om hun industrieën te verzekeren van essentiële grondstoffen. Nu heeft China een bijna-monopolie op sommige zeer gewilde grondstoffen. Maandag treffen vertegenwoordigers van de EU en de VS elkaar voor overleg in Washington.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234