Zondag 19/09/2021

AchtergrondAfghanistan

Volledige instorting Afghaans leger dreigt: militairen nemen de benen uit angst voor taliban

Soldaten van het Afghaanse leger op de Bagram-luchtbasis, waar alle troepen van de NAVO en de VS inmiddels vertrokken zijn.  Beeld AFP
Soldaten van het Afghaanse leger op de Bagram-luchtbasis, waar alle troepen van de NAVO en de VS inmiddels vertrokken zijn.Beeld AFP

De taliban zijn met een haast onstuitbare opmars bezig in Afghanistan. Nu de Amerikanen grotendeels zijn vertrokken, vlucht het Afghaanse leger waar de taliban verschijnen. Een volledige instorting van het leger dreigt.

In Noord-Afghanistan boekten de taliban de afgelopen dagen opnieuw een grote zege. De jihadisten namen zes grens­districten in, en opnieuw hoefden ze daar nauwelijks voor te vechten. Meer dan duizend Afghaanse militairen renden de Tadzjiekse grens over toen ze zich geconfronteerd zagen met taliban­strijders. Tientallen andere militairen gaven zich vrijwillig over en werden vervolgens gevangen­genomen.

Tadzjiekse grenswachten vertelden dat de militairen vluchtten ‘voor hun leven’. Zij worden momenteel opgevangen nabij de grens. Zij komen bovenop de honderden andere gevluchte militairen die sinds mei in het Centraal-Aziatische buurland verblijven, en de verwachting is dat de komende tijd nog grote groepen Afghanen zullen volgen. Tadzjikistan overweegt om tentenkampen te bouwen voor Afghaanse vluchtelingen en overweegt ook Afghanen asiel te verlenen die hebben samengewerkt met de Amerikanen. De VS zouden Tadzjikistan hierom hebben verzocht.

De Afghaanse nationale veiligheids­adviseur Hamdullah Mohib zei maandag tegen het Russische persbureau RIA ‘verrast’ te zijn door het offensief in het noorden, maar zwoer dat het leger snel een ‘tegen­offensief’ zal beginnen om de taliban­overwinningen ongedaan te maken. De vraag is: hoe, en met wie?

Moreel lager dan ooit

De taliban zijn niet alleen met een opmars bezig langs de noordgrens, maar overal in het land. Ze hebben ongeveer een derde van de 421 districten in handen en het worden er dagelijks meer. De Afghaanse strijdkrachten zijn de taliban nergens de baas, en een besluit om troepen naar het noorden te sturen betekent dat militairen in andere delen van het land nog kwetsbaarder worden voor aanvallen dan nu al het geval is. Bovendien is het moreel onder de Afghaanse militairen lager dan ooit. Dat wordt nog verder ondermijnd door de dagelijkse beelden van militairen die hun posten verlaten en zich met wapens en al overgeven.

De taliban benadrukten maandag opnieuw dat zij het vertrek van alle buitenlandse troepen eisen voor 11 september. In een interview met de BBC zei taliban­woordvoerder Suhail Shaheen dat alle militairen uit Afghanistan moeten vertrekken, ook als ze willen blijven ter bescherming van bijvoorbeeld de Amerikaanse ambassade in Kaboel.

De VS en de taliban sloten eerder een deal dat alle Amerikaanse militairen uit het land zullen vertrekken. In ruil daarvoor zouden de taliban de Amerikanen met rust laten. De taliban waarschuwen de VS om zich aan de afspraak te houden, en dat anders ‘de leiding’ passende maatregelen zal treffen. Shaheen verzekerde de Amerikanen dat hun diplomaten veilig zullen zijn onder een taliban­bewind. Maar de vraag is of de Amerikanen het lot van hun diplomaten in handen durven te leggen van dezelfde groepering die ze decennialang bestreden.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234