Vrijdag 03/12/2021

Volkstelling herschudt kaarten in nadeel van Barack Obama

Door de nieuwe volkstelling wordt in de VS het aantal zetels voor het Huis en het kiescollege herverdeeld onder de staten. Zuidwestelijke staten winnen invloed, het noordoosten en de Midwest verliezen. Voor de presidents- en Congresverkiezingen van 2012 speelt dit in het voordeel van de Republikeinen.

Op langere termijn moeten beide partijen gaan strijden voor de snelstgroeiende bevolkingsgroep, de Hispanics. Dat is geen uitgemaakte zaak. Zij stemmen nu vooral Democratisch maar sluiten levensbeschouwelijk soms nauwer aan bij de Republikeinen.

De herverdeling van de Congreszetels werd bekendgemaakt door het Census Bureau, op basis van zijn tienjaarlijkse volkstelling die dit jaar werd afgeklokt op 308.745.538 staatsburgers - een groei van 9,7 procent in vergelijking met het jaar 2000.

De grootste bevolkingsaangroei vindt plaats in de zuidelijke en westelijke staten, met respectievelijk 14.318.924 en 8.747.621 inwoners, terwijl de noordoostelijke staten en de Midwest hun aantal inwoners slechts beperkt zagen stijgen. Bijgevolg winnen staten zoals Nevada, Georgia en Utah aan politieke invloed in het Huis, staten zoals Ohio, New York, Michigan en Missouri zien hun aantal Afgevaardigden afnemen. De grootste zetelwinst is voor Texas dat maar liefst vier zetels krijgt waardoor er nu bij de volgende verkiezingen 36 Afgevaardigden zullen zijn in het Huis. In het voorbije decennium groeide de bevolking er met 20,6 procent. De verandering in het Congres wordt van kracht in januari 2013. De demografische wijzigingen spelen dus al mee bij de verkiezingen van november 2012, wanneer er zowel presidents- als nieuwe Congresverkiezingen zijn.

Voor deze stembusgang spelen de veranderingen in het voordeel van de Republikeinen. De grootste demografische groei vindt plaats in hun ‘Red States’ terwijl enkele Democratische ‘Blue States’ zetels moeten inleveren. Volgens Amerikakenner Bart Kerremans (KU Leuven) zal dit binnen twee jaar een rechtstreekse invloed hebben op de verkiezingen. “De winnaars zijn vooral staten waar de Democraten het slecht doen in de peilingen, of die per definitie een red state zijn, staten zoals Texas, Arizona, Georgia en South Carolina. De Democraten verliezen in ‘hun’ staten zoals Illinois en Michigan. Er staan ook minder zetels op het spel in battlegroundstates zoals Ohio en Pennsylvania.”

Volgens Kerremans kan dit vooral tijdens de volgende presidentsverkiezingen van belang worden. De president wordt op verkiezingsdag immers aangeduid door het kiescollege (United States Electoral College), dat bestaat uit 538 kiesmannen - evenveel als het ledenaantal van Huis en Senaat. “Het Republikeinse Texas mag door de nieuwe herverdeling dus vier kiesmannen meer leveren dan in 2008. Het effect zal dus heel direct zijn”, zegt Kerremans. “Dit wil nog niet zeggen dat Obama geen kans meer maakt, maar de kaarten zijn voor hem wel slechter geschud. De marge tussen beide presidentskandidaten zal in elk geval veel kleiner worden dan in 2008.”

De Republikeinen hebben het belangrijke bijkomende voordeel dat ze nu in een meerderheid van de staten de grenzen van de kiesdistricten mogen hertekenen, omdat ze bij de laatste verkiezingen de grootste winst boekten in de staatsparlementen. “Deze ‘gerrymandering’ is na een volkstelling en herverdeling van de Congreszetels altijd de volgende fase omdat het aantal inwoners per kiesdistrict altijd min of meer gelijk moet blijven”, zegt Kerremans. “In de praktijk worden de grenzen door de meerderheid altijd erg grillig getekend om de kiezers van de tegenpartij zoveel mogelijk te verdelen over verschillende districten, zodat ze het moeilijk krijgen om de benodigde relatieve meerderheid te halen.”

Hispanics

Politologen stippen wel aan dat op lange termijn de Democraten voordeel kunnen halen uit de demografische groei. Het voorbije decennium tekende zich een trend af waarbij de nieuwste bewoners van de VS, vooral Hispanics en hun kinderen, meestal voor de Democraten stemmen. Politoloog Ruy Teixeira, die in 2006 meeschreef aan het boek The Emerging Democratic Majority, stelde gisteren in Slate Magazine dat het aantal kiezers onder minderheden de voorbije twintig jaar met 11 procent groeide, terwijl de traditioneel conservatieve blanke arbeiders-kiezers met 15 procent afnamen. Republikeinse staten winnen met andere woorden nu wel zetels maar niet noodzakelijk altijd kiezers.

Alan Abramowitz van Emory University projecteert dat tegen 2020 het aandeel niet-blanke kiezers één derde zal uitmaken van het electoraat. Tegen 2042 zullen de ‘minderheden’ onder de VS-bevolking de meerderheid vormen. Het aantal vrouwen met een hoger diploma, waarvan 65 procent Obama steunde in 2008, steeg de voorbije veertig jaar van 8 naar 28 procent. Potentieel jonge kiezers, die met 66 procent voor Obama stemden, groeien jaarlijks aan met 4 miljoen inwoners. De snelstgroeiende religieuze groep noemt zich ‘ongebonden’, waarvan driekwart voor Obama stemde.

Kerremans treedt dit goede nieuws voor de Democraten bij, maar houdt een slag om de arm. “Het klopt dat 62 tot 68 procent van de Hispanics nu voor de Democraten stemt, maar of dit stemgedrag op lange termijn behouden blijft is geen zekerheid. Levensbeschouwelijk zijn veel Hispanics eerder conservatief en sluiten dus ook aan bij het Republikeinse waardenpatroon.”

In 2004 stemde bijvoorbeeld al veertig procent van de Hispanics voor toenmalig president George W. Bush, terwijl politologen ook opmerken dat de Grand Old Party door de veranderende demografie zelf meer Hispanic-politici in zijn rangen zal tellen, en dus ook softer zal worden op thema’s zoals immigratie. Kerremans: “De Hispanic-kiezers worden dus een groep waar beide partijen in de toekomst strijd voor zullen moeten voeren, en die zeker niet onwrikbaar in het ene of het andere kamp vastzit.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234