Woensdag 21/08/2019

'Volgens mijn lief ben ik een macho. Dikke zever'

In Callboys vertolkte hij een ontroerende mengeling van machismo en ridderlijkheid. En eigenlijk wil Rik Verheye (30) ook in het niet-fictieve deel van zijn leven best een soort Jay Vleugels zijn. 'De ideale man is viriel, maar ook hoffelijk.'

De vraag was eenvoudig: beste Rik Verheye, hoe zou je jezelf als man omschrijven? Het antwoord was meerlagig: "Ik ben nogal zeker van mijn stuk. Mijn lief zegt dat ik een macho ben. Ik vind dat dikke zever. Waarmee ik wellicht haar punt bevestig. (lacht) Er bestaan trouwens ook vrouwelijke macho's, wist je dat? Ik noem ze vacho's. Vanwege de linguïstische link met vache, het Franse woord voor koe. Die Instagram-grieten die de wereld al bloggend en vloggend laten weten dat ze een super-exciting leven leiden: dat zijn vacho's. Ze delen een foto van zichzelf op een of andere receptie in Dubai, gooien er de hashtags #dubai, #entrepreneurship en #thegoodlife achteraan en zeggen op die manier: 'Kijk eens hoe stevig ik op mijn stiletto's sta. Niemand kan mij iets maken.' Ik zie daarin het vrouwelijke equivalent van mannelijk spierballengerol.

"By the way: ik ben een associatief prater. Ik dribbel graag van het ene gespreksonderwerp naar het andere. Hopelijk vind je dat niet erg."

Rik Verheye is, zoals wel meer goeie acteurs, een getalenteerd observator. Zelfs wanneer hij in 'minding my own business'-modus op café zit en in het gezelschap van een kop thee de krant leest, taxeert hij nauwlettend zijn soortgenoten, op zoek naar menselijk gedrag met tragikomisch potentieel.

Het is een gewoonte die kan verklaren waarom hij erin geslaagd is om van Jay Vleugels - de met paardenstaart, leren broek en heilige principes uitgeruste gigolo in Callboys - een allesbehalve eendimensionale man te maken. Vleugels is altijd bereid om iemand op zijn bakkes te slaan, maar kan ook tot tranen toe ontroerd zijn. Hij is te lam om zijn pens weg te trainen, maar laat zijn haar nog vaker föhnen dan de gemiddelde L'Oréal-vrouw. En hij is een macho, maar ook een echte gentleman.

Alleen geoefende waarnemers van de condition humaine kunnen die ogenschijnlijke tegenstrijdigheden met elkaar verzoenen.

In geen tijd werd Jay Vleugels de favoriete callboy van vrouwelijk Vlaanderen. En dat verwonderde Rik Verheye niet echt. "Naarmate de opnames vorderden, kreeg ik meer het vermoeden dat het personage van Jay wel eens zou kunnen aanslaan. Maar dat er een dag na de laatste aflevering een rouwstoet voor hem zou plaatsvinden aan de Vlooybergtoren: dat had ik ook niet zien aankomen. Volgens mij houden vrouwen van Jay omdat hij zo klantvriendelijk is: hij wil zijn klanten het orgasme van hun leven bezorgen. Nog voor de eerste aflevering van Callboys op antenne ging, zei Matteo (Simoni, STS): 'Jay wordt dé man.' Hij heeft grotendeels gelijk gekregen."

Heb je uit de reacties op de serie iets geleerd over de man-vrouwverhoudingen anno 2017?

Rik Verheye: "Ja: dat vrouwen totaal geen schroom meer hebben. Matteo, Stef, Bart en ik hebben in discotheken af en toe actes de présence gegeven. Wat vrouwen ons daar allemaal in het oor gefluisterd hebben: je houdt het niet voor mogelijk. Op een keer werden we door de menigte heen naar een photowall geëscorteerd. De vrouwen bekeken ons als lustobjecten en grepen ons een paar keer schaamteloos in het kruis. Was ik single én los van zeden geweest, ik had me desgewenst helemaal kunnen laten gaan. Om me een paar maanden later waarschijnlijk af te vragen: 'Zijn er geslachtsziektes die ik nog niét gehad heb?' (lacht) Sinds Callboys ben ik er zeker van: vrouwen zijn stouter dan mannen."

Zie ook: Temptation Island op VIJF.

"Juist. Ik kijk er elke week samen met de andere callboys naar. We imiteren de mannen graag. (doet Alex na) 'Ik ga vieze dingen doen met je meisje, man.' Ik denk soms: wat moeten de moeders van die gasten denken? 'Ik heb een kalf op de wereld gezet'? Los daarvan: ook in Temptation Island zie je dat vrouwen sneakyer zijn dan mannen. Als ze weten dat de camera's draaien, waarschuwen ze met een breekbaar stemmetje hun vriendjes: 'Merijn, als je haar durft te kussen, is het afgelopen.' Maar zodra ze zich buiten het bereik van de camera's wanen, ontpoppen ze zich als recidiverende vreemdgangers. In afwachting van het volgende seizoen schaf ik me een abonnement op de zoo aan, denk ik."

Vind je vrouwen die recht op hun doel afgaan, aantrekkelijk?

"Hm. Ik hou er niet van wanneer een vrouw al tijdens de eerste date met mij naar bed wil. Het moet bijzonder blijven. Er is niks heerlijker dan een vrouw voor de eerste keer aanraken, je moet dat moment zo lang mogelijk uitstellen.

"Mijn lief was in het begin totaal niet in mij geïnteresseerd. Ik heb alles uit de kast moeten halen om op haar amoureuze radar te verschijnen. En zelfs toen dat eindelijk gelukt was, hebben we nog drie maanden lang naast elkaar geslapen zonder dat er iets gebeurd is. Na een tijdje begon ik het zelfs opwindend te vinden dat ze me negeerde. (lacht)

"Ach, mijn lief is geweldig. Ze is heel zelfstandig, maar toch mag ik me nu en dan over haar ontfermen. Ze schenkt me af en toe nog de illusie dat ze zonder mij verloren is. Dat vind ik fijn. Mannen willen belangrijk zijn, zeker?"

Verheye heeft een tijd aan een fictieverhaal gewerkt over mannelijke vrijgezellen die een exclusieve datingcursus volgen: gefrustreerde eenzaten die in ruil voor maandelijkse stortingen van honderden euro's leren hoe ze vrouwen moeten benaderen. Het project staat wegens een overvolle agenda tijdelijk on hold, maar de researchfase is inmiddels achter de rug.

"Samen met mijn schrijfkompaan heb ik wekenlang de Nederlandse datinggoeroes van MasterFlirt bestudeerd. Dat is een bedrijf dat boeken publiceert, workshops organiseert en allerlei dating toolkits verkoopt. Hun cliënteel bestaat uit mannen die niet aan een lief raken omdat ze zich geïntimideerd voelen door de vrijgevochten vrouwen van vandaag. Gelukkig krijgen die mannen van de MasterFlirt-coaches goed nieuws: het ligt niet aan hen, maar aan de hopeloos vervrouwelijkte samenleving. 'Jullie moeten je remanciperen!' krijgen ze te horen. 'Jullie mannelijke kracht terugvinden!' Het discours van MasterFlirt doet denken aan dat van Frank Mackey, het personage van Tom Cruise in Magnolia: 'Respect the cock, tame the cunt!'"

MasterFlirt heeft veel succes. Ze beantwoorden duidelijk aan een behoefte.

"En ik begrijp ook waarom. Stel: jij bent een eenzaat. Je hebt net achter je laptop zitten masturberen. Terwijl je onbeholpen op zoek bent naar een Kleenex, verschijnt er een advertentie van MasterFlirt op het scherm met de tekst: 'Genoeg van al dat rukken? Ook jij kunt een overvloed aan vrouwen hebben!' Of - wat ík zou schrijven, mocht ik copywriter zijn: 'Met je lul in de hand kom je nooit in vrouwtjesland. Klik hier.' Dan is de kans groot dat je zult denken: 'Zie mij hier nu zitten, godverdomme. Het moet maar eens gedaan zijn met dat gemasturbeer, ik schrijf me in.' En voor je het weet, ben je veel geld aan het uitgeven."

Wat opvalt, is het krijgszuchtige taalgebruik van MasterFlirt. Ze hebben het over 'de leugens van de vrouwenemancipatie' en roepen mannen op om de erectie die ze krijgen bij het zien van een aantrekkelijke vrouw niet langer te verstoppen, maar 'tussen haar billen te duwen'.

"Ze leggen het er behoorlijk dik op, ja. Maar vanuit hun optiek is dat logisch. De man van vandaag durft volgens hen niet meer op vrouwen te jagen omdat hij er te veel respect voor heeft. Door vrouwen neer te halen, proberen de MasterFlirt-coaches het roofdier in de man opnieuw tot leven te wekken. Met fijnbesnaard proza als: 'Lees hier wat je moet doen om met je leuter zo snel mogelijk in het kutje van een lekker wijf te hangen.'"

De MasterFlirters lijken wel adepten van de controversiële datingcoach Julien Blanc. 'Vrouwen moeten overmand worden', vindt Blanc. 'Laat je in geen geval tegenhouden door een vrouw die nee zegt. Ze bedoelt eigenlijk ja.'

"Bij MasterFlirt zeggen ze precies hetzelfde: 'Als je besluit om te happen en ze hapt niet meteen terug: gewoon blijven doorhappen.' Dat is bijna aanzetten tot verkrachting, natuurlijk. Maar de onderliggende boodschap is: vrouwen wíllen helemaal geen zachte, begrijpende mannen. Ze willen zelfverzekerde venten die de touwtjes in handen nemen."

We zijn allemaal emowatjes geworden die eraan herinnerd moeten worden waar onze ballen hangen?

"Daar zijn ze bij MasterFlirt van overtuigd, ja. Het klopt natuurlijk niet. Maar ik vind ook wel dat je voor je vrouw sexy moet blijven. En daar hoort een zekere zelfverzekerdheid - of liever: zelfstandigheid - bij. Als man vind ik onafhankelijke vrouwen ook het aantrekkelijkst. Mijn lief doet haar eigen ding. Ik vind dat zalig."

Begrijp je dat veel mannen zich tegenwoordig onzeker voelen?

"Ik denk dat de sociale media daar een grote rol in spelen. Op Facebook en Instagram zijn alle vrouwen tegenwoordig modellen: ze gebruiken apps om hun hoofd ronder, hun taille smaller en hun benen langer te maken. Ik kan me inbeelden dat eenzame mannen, die sowieso al niet overlopen van zelfvertrouwen, daar onzeker van worden. Zo'n perfect uitziende vrouw die in een bikini op een zeilboot ligt en daarvan een foto op Instagram zet, vergezeld van het tekstje 'Just chillin' with the dolphins #sorrynotsorry': dat hééft ook iets intimiderends, niet?" (lacht)

Heb je zelf eigenlijk iets geleerd uit je analyse van dating-workshops?

"Ik ben erg blij met mijn vriendin. Het is niet eens in me opgekomen om iets uit te testen. Maar ik denk wel dat sommige trucjes echt werken. Als je een vrouw tijdens een date regelmatig lichtjes aanraakt - eerst haar hand, dan haar arm en vervolgens haar hals, bijvoorbeeld - win je naar verluidt onbewust haar vertrouwen. Vrienden van mij hebben dat al eens geprobeerd en ze zeggen dat het werkt." (lacht)

Cultuurtijdschrift rekto:verso publiceerde onlangs een dossier over seksisme in de culturele sector. De conclusies, kort samengevat: de mannen verdelen nog altijd de jobs, verdienen nog altijd meer dan vrouwen en zijn nog altijd niet genezen van de drang om uitspraken te doen als 'Waarom wilde je niet meewerken? Zat je tampon verkeerd?'

Actrice Barbara Sarafian zei naar aanleiding van de getuigenissen in rekto:verso: "Als het over man-vrouwverhoudingen gaat, is de kunstensector een allesbehalve progressieve sector."

Ik vraag Rik Verheye of hij het met haar eens is. "Het is voor een vrouw in ieder geval moeilijker om een goeie rol te krijgen dan voor een man. Ik betrap mezelf erop dat ik zelden onder de indruk ben van vrouwelijke acteerprestaties. Dat zal wel te maken hebben met een zekere beroepsmisvorming - ik heb wellicht meer aandacht voor mannenrollen omdat ik me er als speler mee identificeer - maar toch ook met het geslacht van de scenaristen, vermoed ik. Ruw geschat zijn zowat acht op de tien scenaristen mannen. Die schrijven logischerwijs vanuit hun eigen belevingswereld en verzinnen meer mannelijke hoofdrollen dan vrouwelijke.

"En de personages die ze voor vrouwen bedenken, zijn vaak vrouwen met mannelijke kantjes. Kijk maar naar de hoofdrollen in The Killing, The Bridge en Borgen: toppersonages, maar wel allemaal uitgesproken viriele vrouwen."

Emma Stone speelt in La La Land op briljante wijze een schattige, dromerige vrouw, maar wordt daar door de critici niet echt voor bewonderd. Krijgen actrices die lieflijke vrouwen spelen minder applaus dan actrices die sterke vrouwen vertolken?

"Dat zou jammer zijn. Emma Stone is geweldig in La La Land. Op een geloofwaardige manier een romantisch personage tot leven wekken is even moeilijk als een credibele harde tante neerzetten.

"Maar La La Land is een geval apart. Damien Chazelle wil naar mijn gevoel net iets te hard bewijzen dat Hollywood een geweldige plek is waar niets dan bijzondere mensen rondlopen. Onder wie hijzelf en de mensen van de Academy. (lacht) Ik heb van La La Land genoten, maar was de film tien minuten na het einde alweer vergeten. Manchester by the Sea: dié film moet je zien."

Hoe bevalt het je als acteur in Antwerpen, waar sommige wijken bij genoeg verbeelding voor het Vlaamse equivalent van La La Land kunnen doorgaan?

"De Antwerpse film- en theaterscene is een bijzonder wereldje. In de cafés aan de Marnixplaats, waar tegenwoordig zowat alle acteurs en actrices uitgaan, moeten de ego's al eens gestreeld worden.

"Er hangt vaak een 'Hey gast, hoewist, waarzijdemebezig?'-sfeertje. Niet dat de antwoorden op die vragen er echt toe doen. De meeste collega's willen vooral vertellen waar ze zélf mee bezig zijn. En ik heb daar ook begrip voor: het is voor sommigen een manier om hun onzekerheid weg te praten. Maar toch. Ik babbel over 'den business' liever met acteurs die ik ook goeie vrienden mag noemen. En zelfs met hen lul ik nog liever over andere levensbelangrijke zaken. Zoals voetbal." (lacht)

Volgens de Nederlandse acteur Maxim Hartman wordt de culturele sector - en dan vooral de muziekwereld - al jaren geregeerd door softies. Zo hekelt hij het overaanbod aan singer-songwriters: 'Er is tegenwoordig een ernstig tekort aan echte mannenmuziek. We komen om in singer-songwritermuziek die sentimentele gevoelens opwekt, terwijl mannen daar geen reet aan hebben. Zelfs niet als we liefdesverdriet hebben, want pijn zet zich bij ons om in woede. Goede mannenmuziek pept je op, maar de hedendaagse pop maakt me alleen maar week.' Geef je hem gelijk?

"Ik deel in ieder geval zijn aversie tegen singer-songwriters: ik erger me vaak kapot aan hun valse pathetiek. Er is op dit moment één uitzondering: Ed Sheeran. Ook een ideale schoonzoon, maar wel iemand die ik geloof. Maar voor het overige is de muziekindustrie nogal eenzijdig afgestemd op de smaak van jonge meisjes, vrees ik.

"Zelf mis ik niet zozeer een mannelijk maar vooral een authentiek geluid. Als je de radio opzet, hoor je voortdurend dezelfde beats. Ik snak naar artiesten die die melodieuze eentonigheid doorbreken.

Groepen zoals Fleetwood Mac vroeger, die een volstrekt unieke sound hebben. Al capituleer ik soms ook gewoon. Ik heb onlangs besloten om Justin Bieber goed te vinden, gewoon om niet langer energie te moeten steken in het ventileren van mijn haatgevoelens ten opzichte van hem." (lacht)

Verheye vertelde het een tijd geleden in Van Gils & gasten: toen hij zeven was, verloor hij zijn vader aan de gevolgen van alcoholmisbruik. Bij acuut gebrek aan een vaderfiguur spiegelde hij zich als snotneus aan zijn peter, de broer van zijn vader. En dat is 23 jaar later nog steeds zo.

"Ik kan met mijn peter over alles praten. Ook over relaties. Hij is ondertussen een gevorderde vijftiger, maar nog altijd bijzonder open minded. Ik heb in mijn omgeving trouwens meerdere mannelijke rolmodellen. En ze hebben allemaal twee dingen gemeen: ze zijn uitzonderlijk goed in wat ze doen én het zijn geweldige vaders."

Vullen ze de leemte op die je eigen vader heeft achtergelaten?

"Tot op zekere hoogte wel, ja. De mannen naar wie ik opkijk, hebben allemaal fijne gezinnen. Ik wentel me nu en dan graag in de warmte van hun families, wellicht omdat mijn eigen gezinssituatie niet ideaal was. Plus: ik kan heel heftig en impulsief zijn, maar ik heb ook rust nodig. En die vind ik in de veilige standvastigheid van een relatie en bij uitbreiding een gezin. Hoe middeleeuws dat ook mag klinken."

Wil je zelf kinderen?

"Absoluut. Er zijn in mijn leven relatief weinig zekerheden, maar dat ik vader wil worden, is er een van."

Wat voor vader zou je willen zijn?

"Hij gaat het niet leuk vinden dat ik hem alwéér in een interview vermeld, maar als ik als vader ooit op Jan Eelen zal lijken, ben ik content. Jakke speelt het voor elkaar om voor zijn kinderen én een autoritaire vader én een goeie vriend te zijn. Het lijkt me geweldig om die twee rollen te kunnen combineren.

"Al mijn zogenaamde vaderfiguren zijn mannen van de wereld voor wie niks onbespreekbaar is. Vaders die niet in een panische kramp schieten als hun kind een joint heeft gerookt, maar daar mano a mano een volwassen gesprek over kunnen voeren. En die die babbel waarschijnlijk beëindigen met de woorden: 'En als ge dan toch eens een jointje wil roken, doe het dan thuis, zodat de papa er ook eens aan kan trekken.'

"Je kinderen behandelen als gelijken, je niet paternalistisch boven hen stellen, daar dwing je volgens mij het meeste respect mee af."

In Nederland kunnen vaders en zonen zich inschrijven voor een workshop zwaardsmeden: een driedaags initiatieritueel waarin jongens via het smeden van een zwaard ingewijd worden in de mannenwereld.

"Meen je dat?"

Yep. 'Mannenactiviteiten', zeggen de organisatoren, 'zijn voor de opgroeiende jongens van vandaag ontzettend belangrijk. Ze krijgen veel te weinig mannelijke waarden mee.'

"Grappig. Stel je voor dat je als man tegen je vrouw zegt: 'Vrouw, ik ben niet mannelijk genoeg en onze zoon is goed op weg om óók een wussy te worden. Daarom ga ik volgend weekend samen met hem een zwaard smeden. In een ambachtelijke smederij. Na drie dagen zullen we terugkomen en zal hij een man zijn. Voor mij is helaas alle hoop verloren.' (lacht)

"Die zwaardworkshop doet me denken aan een Nederlands tv-programma waarin maagden van middelbare leeftijd - zowel mannen als vrouwen - samen allerlei activiteiten doen. Ik heb hét nog nooit gedaan, heet dat programma. De deelnemende maagden moeten dan bijvoorbeeld samen een vaas boetseren, om het gevoel te krijgen dat ze iets aan het opbouwen zijn. En om het leggen van contacten te vergemakkelijken, natuurlijk: tijdens het boetseren wordt er per ongeluk weleens een lichaamsdeel van een collega-maagd aangeraakt."

Wat is voor jou de essentie van mannelijkheid?

"Op eigen benen kunnen staan. In sommige gezinnen raken mannen volledig de kluts kwijt als hun vrouw niet thuis is. Ze kunnen niet beslissen welke kleren ze moeten aantrekken, weten niet hoe ze voor zichzelf een maaltijd moeten klaarmaken, hun wereld stort helemaal in. Dat is een beetje droevig, natuurlijk. Hulpeloosheid is het antoniem van mannelijkheid."

Tijd voor de slotvraag. Aan welke man moeten we ons vandaag spiegelen? Wie is hét mannelijke rolmodel van deze tijd?

"Hm, moeilijk. Het moet iemand zijn die bekend is bij het grote publiek, niet? Schrijf dan maar: Tom Waes. Die verenigt zowat alle eigenschappen waarover een man in mijn ogen moet beschikken. Hij is viriel en ondernemend, maar ook zorgzaam en geïnteresseerd. Hij is een je-m'en-foutist, maar ook een enthousiasmerende gast. En hij is 100 procent authentiek: zoals hij in Reizen Waes is, zo is hij ook in het echte leven. Topkerel."

Volgende week: Fikry El Azzouzi. Lees alle vorige afleveringen op demorgen.be/demannenafdeling.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden