Maandag 23/09/2019

F-16's

Volgens 'Kolonel X' Rudi Decrop zorgt langer inzetten F-16's voor een besparing van 900 miljoen euro

Luitenant-kolonel Rudi Decrop, tot nu toe gekend als 'Kolonel X', in de Kamer deze namiddag. Beeld Photo News

De topman van het Belgisch leger, generaal Marc Compernol, vindt het "verdedigbaar" dat kolonel Peter Letten de studie van Lockheed Martin over de levensduurverlenging van onze F-16's niet nuttig heeft geacht. Ook kolonel X, Rudi Decrop, getuigde vandaag. Die sprak Compernol lijnrecht tegen en spreekt van een mogelijke besparing van 900 miljoen euro.

Compernol beschreef materiaalbeheerder en kolonel Letten als een ingenieur met meer dan 25 jaar ervaring met F-16's. Hij handelde als beheerder die vliegtuigen in de lucht moet houden, maar bovendien binnen de mindset van de politieke beslissing om de F-16's te vervangen. Verlengen was met andere woorden geen optie meer. Ook ging de studie enkel in op één deelaspect van een mogelijke verlenging, namelijk de metaalmoeheid, maar niet op de corrosie, radar, communicatie, operationele relevantie, enzovoort. "De materiaalbeheerder heeft een beslissing genomen die ik verdedigbaar vind", aldus de CHOD.

Generaal Marc Compernol. Beeld BELGA

"Heeft een kolonel de bevoegdheid om dat zelf te beslissen?", ging generaal Compernol voort. Hij legde uit dat het leger bestaat uit zowat 30.000 mensen, dat het met zeer uiteenlopende opdrachten bezig is en waar honderdduizenden documenten circuleren. "Om zo'n organisatie te beheren, moet je vertrouwen in de competentie van mensen om op hun niveau beslissingen te nemen", luidde het. "Had ik hiervan geweten, dan hadden we hier waarschijnlijk niet gezeten, maar dat is niet relevant."

Hij gaf nog aan dat er binnen Defensie geen formeel klokkenluidersstatuut bestaat. Hij kondigde aan dat duidelijker zal worden aangegeven dat militairen met klachten of vragen steeds naar de Federale Ombudsdienst kunnen stappen.

Kolonel X getuigt

De klokkenluider van dienst in dit dossier, of althans de militair die de bal aan het rollen bracht, is luitenant-kolonel Rudi Decrop. Ook hij getuigde in de Kamer vandaag. Decrop heeft een heel andere kijk op de zaak. Hij noemde de studies van Lockhead Martin wél betrouwbaar en sprak zelfs van een mogelijke besparing van 900 miljoen euro als we de levensduur van onze F-16's zouden verlengen tegenover de aankoop van nieuwe toestellen

Decrop werd een tijdlang als "kolonel X" bestempeld. Hij kreeg vanuit verschillende fracties felicitaties tijdens de vragenronde. Decrop legde uit dat het voor hem in mei 2016, na een opvolgingsconferentie van Lockheed Martin, duidelijk was dat onze F-16's in goede staat waren en langer in de lucht konden blijven. Die stelling werd een jaar later bevestigd door de studie van Lockheed Martin. Daarin is sprake van een levensduurverlenging van 8.000 tot 9.500 uren.

De kolonel maakte daarvan melding aan zijn hiërarchische oversten en anderen binnen Defensie die met het vervangingsdossier bezig waren: twee generaals en twee kolonels. "Het is niet gebruikelijk dat we dat zelf naar een hoger niveau brengen. Zelf naar de Chef Defensie of minister stappen, is niet gebruikelijk binnen onze cultuur", legde hij uit. Wel stelde Decrop dat er in die periode "veel stress" bestond, tot bij de "blauwe generaals" (van de Luchtmacht).

"Voldoende gegevens"

Decrop verklaarde dat hij zich zorgen maakte over het economische aspect. Hij rekende voor dat een langere levensduur van de F-16's 150 miljoen euro per jaar minder zou kosten dan nieuwe toestellen. Bovendien maakte hij zich zorgen over het ambitieniveau van ons leger. Na de vervanging is immers sprake van nog maar 34 gevechtstoestellen. Ook bestaat er volgens Decrop nog veel onduidelijkheid over een aantal vervangingsprogramma's.

Decrop naast enkele van zijn collega's in de Kamer vanmiddag. Beeld Photo News

Maar de kolonel gaat er vooral prat op dat de veiligheid in de lucht niet in gevaar zou zijn bij een levensduurverlenging tot 2030. Hij gaf daarvoor een overzicht van alle updates, upgrades en aanpassingen die de voorbije jaren gebeurd zijn. Nochtans kreeg het parlement nog maar net te horen dat daarvoor 90 procent van de historische vluchtgegevens moest bekend zijn, wat niet zo is omdat ons land pas sinds 2006 over meetapparatuur beschikt en dan nog niet op alle toestellen.

Volgens Decrop is die lacune perfect te vullen. "We hebben voldoende gegevens over de correcte toestand van onze vloot", luidde het. Wel moet er voor de toekomst een recorder in de F-16's worden geplaatst en is verder studiewerk nodig naar bijvoorbeeld de motor, het landinggestel, de hydraulica, enzovoort. En er zullen in de toekomst nog aanpassingen moeten gebeuren, maar dat was al zo sinds het begin van de F-16's.

Interferenties

Oppositiepartijen sp.a en Groen namen de onafhankelijkheid van de interne audit onder vuur, nadat uit verklaringen van luitenant-generaal Henk Robberecht bleek dat er tijdens die audit tot tweemaal toe "interferenties" (dixit Dirk Van der Maelen en Wouter De Vriendt) waren vanuit het kabinet van minister van Defensie Steven Vandeput (N-VA).

Zo stelde de persoonlijke assistent van de minister, Mario Engels, de vraag het mailverkeer van Decrop nader tegen het licht te houden. Robberecht sprak weliswaar tegen dat werd gevraagd die mails naar het kabinet door te spelen, of kon zich dat althans niet herinneren. De tweede tussenkomst sloeg op de vraag om in de verklaring van Decrop te laten opnemen dat hij geen contact had opgenomen met het kabinet-Vandeput - een verklaring die de militair niet wilde ondertekenen. Robberecht benadrukte dat het er absoluut niet om ging hem iets in de mond te leggen. Bovendien werd dezelfde vraag aan kolonel Letten voorgelegd.

Voor Hendrik Bogaert (CD&V) had de informatie wel moeten doorsijpelen tot op het politieke niveau en het parlement. "Ik begrijp dat dit technisch gesproken geen nieuwe informatie was", zei Bogaert, maar operationeel en politiek was het dat volgens hem wel. "Ik ben niet uit op sancties of stenen gooien naar de betrokkene, maar dit is niet voor herhaling vatbaar." De CD&V'er pleitte voor een deontologische code zodat militairen weten wat ze in de toekomst met dergelijke informatie moeten aanvatten. Generaal Compernol kondigde aan die aanbeveling, die ook in de interne audit vervat zit, mee te nemen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234