Zondag 13/10/2019

Migratie

Volgende halte: vuilnisbelt. Onveiligheid troef in station Brussel-Noord

Een man urineert in de busterminal van De Lijn aan het Brusselse Noordstation/ Beeld Wouter Van Vooren

De vakbonden van De Lijn willen een oplossing voor de bushaltes aan Brussel-Noord. Passagiers en buschauffeurs moeten zich een weg banen tussen slapende migranten en urine. ‘Er is vooral een gevoel van onveiligheid.’

Bushaltes zijn zelden echt gezellig, maar in de tunnel aan Brussel-Noord stinkt het meer naar urine dan draaglijk is. Achter een bus ledigt een man ongegeneerd zijn blaas. Wie buiten wacht op de bus, moet tussen de plasjes laveren. Wie binnen wacht, staat tussen honderden dakloze migranten die op kartonnen dozen of versleten matrassen liggen. 

“Het station is één grote vuilnisbelt geworden”, zeggen de vakbonden van De Lijn vrijdagochtend in de Mediahuis-kranten. Ze vinden de situatie onhygiënisch en onveilig voor zowel reizigers als personeel en zijn bereid om te staken als er geen verandering komt.

“Echt incidenten zijn er niet, maar er is vooral een gevoel van onveiligheid”, nuanceert André Vanderschrik. “Zeker voor vrouwen moet het niet aangenaam zijn. Met die vreemdelingen.” De 57-jarige buschauffeur bedient de lijn Brussel-Leuven. Van agressie tegenover klanten of collega’s is volgens hem geen sprake. Als er gevochten wordt, is het een dispuut onder de migranten onderling.  

De Lijn-chauffeur André Vanderschrik. Beeld Wouter Van Vooren

‘s Avonds stappen er wel eens migranten op zijn bus, zonder betalen. Dan gaat hij de confrontatie liever uit de weg. Ze gaan naar Leuven om op het parkeerterrein in Haasrode op een vrachtwagen te geraken. “Ik vind het vooral erg voor die mensen op de vlucht.”

De bushaltes bevinden zich in een tunnel aan de kelders van het CCN, een gebouw dat grenst aan het Noordstation en eigendom is van het Brussels Gewest. Een lange rij migranten schuift aan voor een bakje rijst met ajuin, wortel en een beetje vlees. Verschillende hulporganisaties zorgen voor voedsel, maar de rij eindigt aan een bestelwagen met een diplomatiek nummerplaat. “Wij zijn van de ambassade van Tsjaad. Elke vrijdag doen we een voedselbedeling.” 

Drie agenten in een politiewagen zitten erop te kijken. De lokale politie patrouilleert aan de buitenzijde van het gebouw, de spoorwegpolitie aan de binnenkant. Ook zij oordelen dat het vooral gaat om “een subjectief onveiligheidsgevoel”. “Daarom doen we geregeld gecoördineerde acties met de lokale politie en proberen we zichtbaar aanwezig te zijn”, zegt de woordvoerder van de federale politie.  

Eenmaal de eetbakjes leeg zijn, belanden een aantal ervan binnen op de grond, waar duiven zich tegoed doen aan de restjes. “Ratten”, noemt een van de migranten ze. Idriss komt uit Eritrea en praat Duits, na vier jaar in Duitsland. Sinds drie weken is hij in Brussel. “De meesten hier komen uit Eritrea, Soedan, Ethiopië”, zegt hij. “En we willen naar het Verenigd Koninkrijk.” 

Laagje verf

Vroeger moest iedereen ‘s avonds buiten zijn, maar sinds februari laat het CCN migranten hier overnachten. Kartonnen dozen en matrassen liggen naast elkaar. Honderden migranten verblijven hier, volgens sommigen minstens vijfhonderd, maar een deel van hen komt hier enkel overdag.

“Ik verkies het om de mensen binnen te laten slapen, maar men is wel vergeten dat zo’n beslissing ook andere maatregelen vraagt, zoals sanitair”, zegt Mehdi Kassou van het burgerplatform voor de Vluchtelingen. “Er is een totaal gebrek aan beheer.”

Overlast onder het treinstation Brussel-Noord. Beeld Wouter Van Vooren

Al maandenlang zoeken de vakbonden, de vervoersmaatschappij en het Brussels Gewest een oplossing. Niet voor de migranten, maar voor de passagiers. De Lijn wou een nieuwe busterminal, niet langer in de tunnels van het CCN-gebouw, maar voor het Noordstation. In maart sprong dat plan af. Het Gewest en De Lijn kwamen overeen om de huidige terminal op te leuken met een laagje verf en betere verlichting. 

De reden is dat het Gewest het CCN-gebouw verkoopt en tijdens die procedure geen grote investeringen wil doen die de volgende eigenaar misschien terugdraait. Nadat de vakbonden hun staking aankondigden, zei Vlaams minister van Mobiliteit Ben Weyts (N-VA) dat hij de bushaltes tijdelijk wil verplaatsen naar het Noordplein, vlakbij, en dus niet langer in die stinkende tunnel.

Een van de haltes van De Lijn onder het CCN-gebouw. Beeld Wouter Van Vooren

‘Brusselse aangelegenheid’

Of dat ook zal gebeuren, is twijfelachtig. Elk voorstel leidt altijd tot een rondje zwartepieten. De burgemeester van Schaarbeek, het grondgebied van dit gebouw, stelt dat Weyts die beslissing niet kan maken. De busroutes zijn namelijk een bevoegdheid van Brussels minister van Mobiliteit Smet (sp.a). Die onthoudt zich van commentaar, omdat de situatie van het CCN-gebouw aan minister-president Vervoort (PS) toekomt.

Het kabinet-Vervoort klaagt dan weer over het gebrek aan investeringen van de federale regering in politie in het Noordstation en het gebrek aan een federaal oriëntatie- en opvangcentrum voor de migranten. Hulporganisaties vragen al jaren om zo’n centrum, maar toen Francken (N-VA) nog staatssecretaris voor Asiel en Migratie was, noemde hij dat “een enorm risico om transitmigranten aan te trekken”.

Schaarbeeks burgemeester Clerfayt verwijt de overlast van transitmigranten nochtans net aan Francken. “Het is wel het gevolg van de politiek die de afgelopen jaren werd gevoerd door de ministers Francken en Jambon. Zij boden geen oplossing voor de aanwezigheid van de migranten en sturen ze vanuit het hele land naar Brussel.”

Huidig minister voor Asiel en Migratie De Block (Open Vld) voelt zich niet geroepen om te reageren. “Complex is het zeker, maar het gaat hier om overlast, een Brusselse aangelegenheid”, zegt haar woordvoerder.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234