Vrijdag 06/12/2019

Voetballersvakbond wil fair play naast het veld

De wereldwijde vakbond voor profvoetballers FIFPro dient vandaag bij de Europese Commissie een klacht in over het transfersysteem van wereldvoetbalbond FIFA. 'Het systeem deugt niet.'

De FIFPro wil meer transparantie in een eerlijker systeem, waarin solidariteit gehandhaafd blijft in plaats van verdwijnt. De FIFPro, die 50 jaar bestaat en bijna 65.000 leden telt, heeft tal van bezwaren tegen het transfersysteem: de vele wanbetalingen door clubs, de steeds grotere vorm van ongelijkheid tussen clubs, niet gerespecteerde contracten, de handel in minderjarigen, de torenhoge commissies voor zaakwaarnemers of het zogenoemde third party ownership, waarbij investeringsmaatschappijen de transferrechten op voetballers bezitten.

Geld schuift steeds vaker op en neer tussen de grootste clubs en druppelt steeds minder door naar beneden, zodat de verschillen tussen de top en de rest steeds groter worden. Voortdurend overleg met de clubs, onder meer met de ECA (European Club Association), en ook met de FIFA en de UEFA, heeft niet tot oplossingen geleid. Het huidige systeem beperkt in zekere zin ook het vrije verkeer van personen. De machtsverhouding tussen clubs en het grootste deel van de spelers is ongelijk. "Het systeem en zijn consequenties zijn niet langer gerechtvaardigd", concludeert de FIFPro.

De FIFPro kent tal van schrijnende gevallen van onder meer wanbetaling door clubs, bijvoorbeeld in Kroatië, waar spelers in dienst zijn als een soort zelfstandigen. Bij wanbetaling ontvangen ze geen geld meer, terwijl de vaste lasten doorlopen. Banken blokkeren hun rekeningen en de spelers staan op straat.

Spelers als handelswaar

Door de wantoestanden heeft de FIFPro nu beslist zich te wenden tot de rechtsprekers van de Europese Unie. Dat gebeurt niet voor het eerst. Mede door de inspanningen van de FIFPro spraken Europese rechters in 1995 het Bosman-arrest uit, dat spelers na afloop van hun contract de transfervrije status opleverde en het vrije verkeer van personen binnen de Unie regelde.

Het arrest veranderde de voetbalwereld ingrijpend, maar in plaats van het vroegere systeem, kwam een nieuw systeem dat leidde tot andere misstanden. In veel gevallen is nog steeds geen sprake van vrijheid voor de speler, terwijl clubs voetballers steeds meer als handelswaar beschouwen. Bovendien zijn, mede door stijgende tv-gelden en de entree van (Arabische) rijkaards in het voetbal, de geldstromen verveelvoudigd.

"Het transfersysteem staat in feite loodrecht tegenover Europese wetten", zegt Theo van Seggelen, secretaris-generaal van de FIFPro. "Het brengt geen stabiliteit, geen solidariteit. Het brengt geen eerlijke, stabiele competities. Jean-Marc Bosman heeft destijds een probleem getackeld. Nu zijn er veel meer problemen voor teruggekomen. We willen deze keer geen speler offeren om onze zaak kracht bij te zetten. We doen het zelf."

Volgens de FIFPro is het bijna onmogelijk geworden problemen op te lossen zonder de rechter in te schakelen. Het voetbal is een piramide met een kluwen van belangen, van spelers, clubs, liga's, nationale bonden, confederaties en, helemaal aan de top, de FIFA. Het overkoepelende bezwaar is dat de solidariteit uit het voetbal verdwijnt. Van Seggelen: "Als het zo doorgaat als nu, betekent dat op den duur het einde van professioneel voetbal in tal van kleinere Europese landen. We willen het systeem repareren, om excessen te voorkomen."

De FIFPro probeert met de klacht wijzigingen door te voeren en wil onder meer bereiken dat spelers die geen salaris krijgen, na 30 dagen transfervrij mogen vertrekken, terwijl dat in de meeste landen nu nog 90 dagen is.

De behandeling van de bij de Europese Commissie ingediende klacht kan, inclusief beroepsmogelijkheden, zeker een jaar duren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234