Zondag 19/09/2021

Voetballen met cijfers en statistieken

Matthew Benham, een professionele gokker, redde FC Midtjylland een jaar geleden van de ondergang. Sindsdien waait een nieuwe wind in Herning. De beslissingen worden er nu genomen op basis van wiskundige analyses en statistische modellen. Met succes, want vorig seizoen werd de club voor het eerst Deens landskampioen.

Dik tien jaar geleden waagde Matthew Benham een gok. Aan de hand van statistische modellen ging hij als professionele gokker voetbaluitslagen voorspellen. Het werd een succes. Vandaag doen een paar honderd analitici in zijn bedrijf Smartodds niets anders dan cijfers interpreteren. En dat doen ze niet alleen voor hun klanten, ook voor de Deense club van de grote baas. Enkele jaren geleden kreeg Benham het idee om zijn modellen aan te wenden om een voetbalclub te runnen. Hij kocht zich in bij Brentford, maar daar was men toen niet meteen gewonnen voor zijn plannen. Bij Midtjylland waren ze meegaander in zijn ideeën.

Zo luidt het motto daar nu: 'Geloof je ogen niet'. Met andere woorden, vertrouw op de cijfers. Moneyball in Denemarken. Het verhaal van de Oakland Athletics is algemeen bekend sinds de verfilming met Brad Pitt in de rol van Billy Bean. De manager van het kleine baseballteam slaagde erin om te wedijveren met de grote clubs door alleen met statistische gegevens rekening te houden.

Factor geluk

Met een goed buikgevoel alleen red je het niet meer. Databedrijven als Prozone en Opta zijn een begrip geworden bij de meeste clubs. Ze stellen hun eigen data-analisten aan - bij Manchester City loopt er zelfs dozijn wiskundigen rond. Maar alles beslissen op basis van cijfers is ongezien.

Zo beschikt Midtjylland niet over een traditioneel scoutingsysteem. Brian Priske, voormalig Bruggeling en nu assistent-trainer bij de Denen, geeft uitleg: "Onze scouts trekken niet elk weekend naar zeven of acht wedstrijden om de juiste speler te vinden. Dat doet het bedrijf van de eigenaar voor ons. Op basis van verschillende aspecten gaan zij met hun modellen aan de slag." Iedere speler krijgt een score en wanneer de analisten denken dat die bij de club past, dan pas schieten ze in Denemarken in actie.

Het subjectieve wil het zoveel mogelijk uitsluiten. "Het is onconventioneel, maar we geloven dat de data spelers en teams accurater evalueren dan het menselijk oog", vertelde voorzitter Rasmus Ankersen, ook een cijferadept, al aan The Guardian.

Naast spelers worden ook teams gerangschikt in een alternatieve Europese lijst. Zo zag Midtjylland een jaar geleden dat Greuther Fürth het niveau van de Premier League haalde. Vreemd voor een modale Duitse tweedeklasser. Het groef nog wat dieper in de gegevens en kwam terecht bij Tim Sparv. Intussen is de Fin de sterkhouder op het middenveld van Midtjylland. Alles op basis van de cijfers en wat video's. Het ultieme doel is dan ook dat scouts gewoonweg geen match meer gaan bekijken.

Natuurlijk is het niet alleen naast het veld dat de cijfers tellen. Ook voor, tijdens en na de matchen zijn ze bij Midtjylland uren bezig met analyses van de statistieken. Vanwaar haal je het beste uit en in welke hoek mik je het best tegen keeper X of Y. De details blijven wel binnenskamers.

Club Brugge let maar beter op bij stilstaande fases. Vorig seizoen scoorden de Denen gemiddeld bijna elke match één keer uit een vrijschop of een corner. Onder Priske, verantwoordelijk voor de stilstaande fases, wordt er dan ook uren op getraind. "En dan spendeer ik nog eens uren aan de computer."

En toch zal Benham zijn trainer niet afrekenen op de uitslag die morgen op het bord staat. Wel op basis van wat de uitslag had moeten zijn. Factoren als geluk of een arbitrale fout zijn in voetbal nu eenmaal doorslaggevender dan in andere sporten. Dat statistieken niet zaligmakend zijn, beseffen ze bij Midtjylland. "De nieuwe werking heeft ons zeker vooruit geholpen", geeft Priske toe. "Maar hard werken is net zo belangrijk. Het moet nog altijd op het veld gebeuren."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234