Maandag 06/04/2020

'Voel je niet schuldig omdat een aanslag went'

Collectief rouwen? Na Barcelona lijkt de nood een stuk minder groot. Maar zo vreemd is dat niet, stellen experts. Alles went, zelfs een aanslag.

We waren allemaal Charlie, gingen de straat op of kozen de Franse of Belgische driekleur als profielfoto op sociale media. Nu, na Barcelona, reageren we anders. Er zijn amper Catalaanse of Spaanse vlaggen te zien, terwijl er ook veel minder uitingen van rouw of verontwaardiging opduiken. "Ten tijde van Parijs was heel Twitter in shock", schreef de bekende twitteraar Jochem Maes gisterenavond. "Twitter na aanslag in Barcelona: "Waar de fuck blijft die koerier van Zalando?"

Het lijkt misschien overdreven, maar zo vreemd is dat wellicht niet. Barcelona was de vijfde grote aanslag in ruim een jaar tijd met dezelfde modus operandi: een extremist rijdt met een voertuig in op een menigte. Het zorgt er volgens experts steeds meer voor dat burgers, zeker als ze niet rechtstreeks betrokken zijn, beseffen dat aanslagen kunnen plaatsvinden. Achter die veranderde houding gaat vooral gewenning schuil.

Slijten

Volgens professor sociale psychologie Alain Van Hiel (UGent) heeft dit te maken met het schisma dat bestaat tussen persoonlijke angsten, zoals bijvoorbeeld vliegangst, en een maatschappelijke dreiging.

"Voor wie niet betrokken is, valt een aanslag puur onder dat laatste. En maatschappelijke dreiging slijt veel sneller dan persoonlijke angst, ook omdat je er weinig aan kunt doen. Het is in handen van de overheid, van de politie of de veiligheidsdiensten. Het zorgt voor een zekere afvlakking. Vanuit psychologisch opzicht vind ik dit geen slechte zaak. We mogen de doden niet vergeten, maar als we na een aanslag altijd ondersteboven zouden zijn, zouden we geen leven meer hebben."

Het valt ook gedragsbioloog Mark Nelissen (UAntwerpen) op. "Het gaat hier echt om gewenning. Je kunt niet blijven rouwen om mensen die je niet kent. Het klinkt misschien cru, maar dit gaat ook om kunstmatige, secundaire rouw. En dat kan, in tegenstelling tot rouw bij het verlies van een naaste, sneller slijten. Zo'n rouwproces is ook niet langer functioneel. Na de eerste aanslagen bracht het mensen dichter bij elkaar, maar dat effect heeft zich al voorgedaan en is dus ook niet meer nodig. We moeten ons daar niet schuldig over voelen. Wat wel belangrijk is, is dat de solidariteit behouden blijft."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234