Zaterdag 17/04/2021

Voeding uit laboratorium in opmars

Nu de light-hype alweer bijna voorbij is, zoeken voedingsgiganten als Nestlé, Danone en Kraft naar nieuwigheden waarmee ze de consument kunnen verleiden. Ze investeren miljoenen in wetenschappelijk onderzoek dat producten moet opleveren die net als geneesmiddelen voor een betere gezondheid moeten zorgen. De grens tussen farmaceutica en de voeding wordt daardoor steeds vager.

Brussel

Eigen berichtgeving

Freek Smets

Een paar jaar verschenen ze voor het eerst in de rekken van de supermarkt. Yoghurts als Actimel en Yakult beloofden de consument een betere stoelgang of een beter afweersysteem. Het waren drankjes waar bacteriën aan toegevoegd werden die een weldadige invloed hadden op het lichaam. Wetenschappelijke termen als lactobacillus casei immunitass of actieve bifidus werden gemeengoed, want in de televisiereclames voor de bijzondere yoghurts werd iedereen ermee om de oren geslagen.

'Phood', zo worden dergelijke functionele voedingsmiddelen in het Amerikaanse voedingsjargon genoemd, een verwijzing naar 'pharmaceutical' en 'food', geneesmiddelen en voeding. Maar sinds Yakult en Actimel op de markt verschenen zijn, is de markt sterk geëvolueerd. De grote voedingsmultinationals hebben er een lucratieve markt in gezien, en ze geven miljoenen dollars uit om steeds meer nieuwigheden te ontwikkelen.

Nestlé experimenteert dezer dagen met geur en smaak om nieuwe producten op de markt te brengen. Het Zwitserse voedingsconcern heeft op dit ogenblik bijvoorbeeld al Nestival op de markt gebracht, een snoepreep die koolhydraten bevat die traag door het lichaam opgenomen worden. De consument krijgt zo sneller het gevoel dat zijn honger gestild is. De onderzoekers van Nestlé werken op dit ogenblik zelfs aan een proteïne die gaatjes in de tanden moet vermijden, zo meldde The Wall Street Journal eerder deze week.

"Die functionele voedingsmiddelen zijn eigenlijk een rage die op het einde van de jaren tachtig vanuit Japan overwaaide", zegt diëtist Patrick Mullie, die als onderzoeker verbonden is aan de Vrije Universiteit Brussel. "De light-rage was echt iets van de jaren tachtig, maar toen moesten de meeste voedingsconcerns niet echt bewijzen dat hun light-producten ook werkten. Dat is met die functionele voedingsmiddelen heel anders. De producenten moeten via wetenschappelijke studies duidelijk kunnen aantonen dat ze ook werken."

Nu light-producten steeds minder mensen lijken te bekoren, gooien Nestlé, Danone en de andere voedingsgiganten het duidelijk over een ander boeg en investeren ze miljoenen dollars in de ontwikkeling van producten als de Nestival. "We stellen simpelweg de modernste technologieën ter beschikking van de consument, om zo smaakvolle, aangename en kwalitatieve voedingsmiddelen te produceren", zegt woordvoerder François-Xavier Perroud in een mededeling vanuit het hoofdkwartier van Nestlé in Zwitserland.

In de laboratoria van Nestlé werken sinds het aantreden van topman Peter Brabeck in 1997 steeds meer wetenschappers en biologen aan de ontwikkeling van 'phood'-producten. Ze werken vaak op dezelfde manier als de geneesmiddelenindustrie. Voor er nieuwe moleculen en nieuwe producten op de markt verschijnen, worden ze eerst jarenlang getest. "De methode wordt nu bijna op al onze voedingsproducten toegepast, met uitzondering van mineraalwater, koffie en sportvoeding, die net veel energie moeten bevatten", aldus Perroud.

Al die investeringen brengen ook wat op. Het internationale marktonderzoeksbureau Euromonitor schat dat de wereldwijde omzet uit functionele voedingsmiddelen in 2005 boven de 50 miljard dollar (40,7 miljard euro) zal uitkomen. In 2002 was dat nog net iets minder dan 40 miljard dollar (32, 6 miljard euro).

Mullie heeft er geen probleem mee dat bedrijven als Nestlé en Danone zoveel moeite steken in onderzoek. "Ik denk dat ze het spel tamelijk correct spelen. Producten als Yakult zijn steeds ondersteund geweest door zeer gefundeerde wetenschappelijke studies, en ik kan natuurlijk alleen maar toejuichen dat de bedrijven nu zo veel investeren in onderzoek. Ik denk dat ze nu veel beter weten waarmee ze bezig zijn dan pakweg toen jaar geleden." Bovendien zijn de regels voor de ontwikkeling van 'bewerkte' voedingsmiddelen streng genoeg om de veiligheid te garanderen. "Er zijn intussen alweer een paar Europese richtlijnen op komst die de regelgeving nog sluitender moeten maken", zegt Mullie. "Die functionele voedingsmiddelen werken natuurlijk alleen maar als je ze gebruikt in een evenwichtige voeding. Wie een cholesterolverlagende margarine gebruikt maar elke dag een pak friet eet, zal niet veel effect zien."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234