Maandag 25/10/2021

VN willen wereld zonder kernwapens

Het was nog maar de vijfde keer sinds de Veiligheidsraad in 1946 werd opgericht dat de staatshoofden van de vijf permanente en tien niet-permanente leden zelf hun land vertegenwoordigen en de eerste keer dat een VS-president een ontmoeting voorzat.

Onder voorzitterschap van Barack Obama nam de Veiligheidsraad een resolutie aan van de Verenigde Staten waarin alle kernwapenstaten worden opgeroepen om hun dodelijke arsenalen te ontmantelen, de verspreiding van kernwapens tegen te gaan en het risico op ‘nucleair terrorisme’ te verlagen. In navolging van het Non-Proliferatieverdrag (NPV) uit 1968 bekrachtigt de Veiligheidsraad in resolutie 1887 het principe “een veiliger wereld na te streven voor allen en de voorwaarden te scheppen voor een wereld zonder kernwapens.”De resolutie roept alle VN-lidstaten ook op om het verbodsverdrag op kernproeven (CTBT) te ondertekenen, vraagt strengere exportcontroles op grondstoffen voor nucleaire wapens en steunt ook de onderhandelingen voor een pact dat de productie zal verbieden van splijtbaar materiaal voor kernkoppen.

Akkoord met Rusland

Obama verklaarde dat het komende jaar doorslaggevend zal worden voor de globale pogingen om kernwapens te controleren. “De volgende twaalf maanden zullen ongetwijfeld cruciaal zijn in het bepalen of deze resolutie, en onze algemene pogingen om de verspreiding en het gebruik van kernwapens te stoppen, succesvol zijn”, vertelde de VS-president. Naast cruciale ontwapeningsonderhandelingen met Iran (zie kader) en Noord-Korea moet voor eind dit jaar met Rusland een akkoord worden gesloten over de ontwapening van strategische kernwapens.Volgend jaar moeten de uitvoeringsmodaliteiten worden herzien van het NPV, dat opgesteld is rond drie pijlers: non-proliferatie, ontwapening en het recht om kernenergie voor vreedzame toepassingen te gebruiken.Alle 189 ondertekenaars van het NPV worden in resolutie 1887 aangespoord het verdrag na te leven - naast Iran dus ook de vijf permanente Veiligheidsraadsleden, die kernwapens bezitten. Tot dusver ontwapenden de VS, Rusland, China, Groot-Brittannië en Frankrijk om (geo)politieke redenen slechts mondjesmaat, waardoor hun veroordeling van andere staten die kernwapens nastreefden ondergraven werd. Door zelf nieuwe ontwapeningsinspanningen te doen hoopt Obama alle landen aan boord van het ontwapeningsproces te krijgen.Alle landen die het NPV niet hebben ondertekend, worden tegelijk in resolutie 1887 opgeroepen om dat wel te doen. Hoewel de resolutie geen namen van staten noemt, is deze bepaling een terechtwijzing van India, Pakistan en Israël, die ondanks het bezit van kernwapens het NPV niet ondertekenden. Noord-Korea trok zich in 2003 terug uit het NPV en testte kernwapens in 2006 en eerder dit jaar.

Fundamentele bedreiging

“Ik riep deze bijeenkomst bijeen opdat we op het hoogste niveau een fundamentele bedreiging voor de veiligheid van alle volkeren en naties kunnen aanpakken: de verspreiding en het gebruik van kernwapens”, zei Obama. “Deze instelling werd gesticht bij het gloren van het atoomtijdperk, deels omdat de capaciteiten van de mensheid om te moorden beperkt moesten worden, en hoewel we een nucleaire nachtmerrie tijdens de Koude Oorlog vermeden hebben, kijken we aan tegen proliferatie van een schaal en een complexiteit die nieuwe strategieën en nieuwe benaderingen vereist.”Woensdag had Obama al in zijn toespraak voor de Algemene Vergadering van de VN gewaarschuwd voor een nieuwe nucleaire wapenwedloop. “Als we er niet in slagen om te handelen, zullen we in elke regio nucleaire wapenwedlopen krijgen, en het vooruitzicht van oorlogen en terreurdaden op een schaal die we ons moeilijk kunnen inbeelden.”In eigen land zal Obama de daad bij het woord moeten voegen door zijn Senaat aan te porren het verbodsverdrag op kernproeven (CTBT) te ratificeren. Eerder gisteren ondertekenden 150 ministers van Buitenlandse Zaken van staten die dat wel al deden, waaronder België, een verklaring met de eis het CTBT-verdrag vroeger van kracht te laten worden. Gisteravond maakte minister van Buitenlandse Zaken Leterme nog bekend dat ons land zal deelnemen aan een top over nucleaire veiligheid die door de Verenigde Staten in april in Washington georganiseerd wordt.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234