Woensdag 11/12/2019

Iran

VN vrezen tientallen doden bij protesten in Iran, Amnesty telt 106 slachtoffers

Een bus die bij protesten in de Iraanse stad Isfahan zou zijn uitgebrand. Beeld EPA

Bij demonstraties in Iran zijn volgens de VN de afgelopen dagen tientallen doden gevallen, en Amnesty International meldt zelfs 106 slachtoffers. Scherpschutters zouden op mensenmassa’s in 21 verschillende steden hebben geschoten vanaf daken, en in een geval ook vanuit een helikopter. 

De Iraanse autoriteiten houden het op 12 doden, onder wie drie leden van de ordepolitie.

De mensenrechtenorganisatie van de VN, de UNHCR, noemt de berichten ‘zeer ernstig’ en roept de autoriteiten op geen excessief geweld tegen de demonstranten te gebruiken, en dringt erop aan de toegang tot het internet (dat sinds zaterdag volledig is stilgelegd) weer te herstellen.

Amnesty International komt tot de 106 doden door verklaringen van ooggetuigen, video’s van wie zij de authenticiteit zegt te hebben gecontroleerd en informatie van mensenrechtenactivisten. “Het werkelijke dodental ligt waarschijnlijk veel hoger”, stelt de organisatie in een verklaring.

Amnesty zegt dat veiligheidstroepen de lichamen van de doden niet aan de familie hebben teruggeven, of hen in andere gevallen hebben gedwongen ze snel te begraven.

Brandstof

De protesten begonnen vrijdag, toen de regering de prijs van brandstof met meer dan vijftig procent verhoogde. Wie meer dan 60 liter per maand wil tanken, mag zelfs het driedubbele afrekenen. Benzine is spotgoedkoop in het land (nog geen 15 eurocent voor een liter), maar de aankondiging leidde tot massale protesten in verschillende steden.

De Revolutionaire Garde dreigde maandag keihard in te grijpen, en er werden al meer dan duizend mensen gearresteerd. Volgens de autoriteiten was het dinsdag al een stuk rustiger op straat, maar andere bronnen zeggen dat de demonstraties aanhouden. Het is lastig om te controleren wat er daadwerkelijk gebeurt, omdat Teheran het internet in het hele land heeft platgelegd. Sites als Facebook en Twitter zijn in Iran altijd al onbereikbaar, maar nu doet bijvoorbeeld ook WhatsApp het niet meer. Sommige mensen weten de blokkade te omzeilen, en zij brengen beelden naar buiten van harde botsingen tussen ordetroepen en betogers.

Het afgelopen jaar is het leven in Iran veel duurder geworden: vlees, brood, en olie kosten een veelvoud van vorig jaar. Dat komt voor een deel door de economische sancties die de VS aan het land heeft opgelegd, maar daarnaast is de Iraanse munt veel minder waard geworden – iets wat de burgers het regime aanrekenen. De verhoging van de brandstofprijs was voor hen de druppel, en mensen gingen massaal de straat op. Op filmpje die toch op internet zijn verspreid, is te zien hoe afbeeldingen van politici worden verbrand en religieuze leiders worden opgeroepen om op te stappen.

Afgelopen zondag zei de Opperste Leider van Iran, ayatollah Ali Khamenei, dat buitenlandse vijanden achter de protesten zitten. De demonstranten noemde hij “relschoppers”.

In het verleden werden protesten in Iran snoeihard neergeslagen. In 2017 gingen mensen ook uit economische onvrede de straat op. Toen werden er bijna 5.000 mensen gearresteerd, en zijn er 25 doden gevallen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234