Zaterdag 15/08/2020

AchtergrondSDG's

VN-doel niet gehaald: honger neemt toe, ook door coronavirus

Kinderen in Sana’a, de hoofdstad van Jemen, vullen een jerrycan met schoon drinkwater.Beeld Getty Images

Het streven om in 2030 de honger uit de wereld te helpen wordt niet gehaald. Sinds 2015, het jaar dat de wereldgemeenschap dit doel vastlegde in de zogeheten Sustainable Development Goals (SDG’s), is het aantal mensen met honger juist fors toegenomen: met 60 miljoen tot 690 miljoen. Door Covid-19 komen er naar schatting nog 132 miljoen bij.

“De akelige boodschap is niet alleen dat we onze doelen niet halen, maar zelfs dat we achteruitgaan. Er komen steeds meer mensen met hongersnood en ondervoeding bij”, zegt Paul Winters, topfunctionaris van het International Fund for Agricultural Development (IFAD) vanuit Rome. Het IFAD is een van de vijf VN-organisaties (de andere zijn Unicef, WHO, FAO en WFP) die het rapport The State of Food Security and Nutrition in the World uitbrachten.

In het rapport waarschuwen de organisaties niet alleen voor acute honger, maar schrijven ze ook over het groeiende aantal mensen dat ondervoed is en slechts een maaltijd per dag eten of zich geen voedzame maaltijden kunnen veroorloven, omdat ze onder of vlak boven de armoedegrens van 1,90 dollar per dag leven. Wereldwijd zijn dat 2 miljard mensen. Wanneer de definitie wordt opgerekt van ‘voedzaam’ naar ‘gezond’, dus met voldoende fruit, groenten en vezels, vallen zelfs 3 miljard mensen uit de boot, ook in rijke westerse landen.

‘Leven lang op achterstand’

De maatschappelijke kosten en de gevolgen van een ‘ongezond dieet’, waaronder ook welvaartsziekten als obesitas en diabetes, worden door de onderzoekers geschat op 1.300 miljard dollar (1.150 miljard euro). “Het gaat om ziektekosten, gederfde inkomsten als een gezinslid overlijdt en de kosten van ernstige ondervoeding op jonge leeftijd”, legt Winters uit. “Uit economische modellen blijkt dat kinderen die tot hun tweede levensjaar onvoldoende voedingsstoffen hebben binnengekregen, hun leven lang achterstand hebben, zowel fysiek en mentaal als economisch.”

De toename van ondervoeding en honger is het grootst in Afrika. Op dat continent komen de drie belangrijkste oorzaken van de achteruitgang samen: klimaatverandering, conflict en economische teruggang. “Twee derde van de armste mensen wonen in 2030 in conflictlanden”, zegt Winters. “Door klimaatverandering komt de landbouw in gevaar. En de landbouw is vaak de start voor andere economische ontwikkeling. De economische neergang die er al was, wordt nu door Covid-19 versterkt. Mensen kunnen niet werken, verliezen inkomen en toegang tot markten door allerlei restricties. Wereldwijd moeten boeren hun gewassen dumpen omdat ze ze niet kunnen verkopen. Zo is de coronacrisis van een economische crisis tot een voedselcrisis verworden.”

Ook Oxfam Novib waarschuwde vorige week al voor de gevolgen van de coronapandemie in het rapport The Hunger Virus. De organisatie schat dat tegen het eind van dit jaar 12.000 mensen per dag sterven door honger. Dat aantal is hoger dan het aantal mensen dat sterft als gevolg van het virus zelf – op de top van de pandemie in april waren dat 10.000 mensen. Door reisrestricties kunnen landarbeiders bijvoorbeeld niet meer in de landbouw werken, waardoor enerzijds gewassen verpieteren op het land en anderzijds miljoenen mensen hun inkomen verliezen. 

Beeld de Volkskrant

Voedselketen

De voedselcrisis vraagt om ingrijpende beleidsveranderingen langs de hele mondiale voedselketen, zo stelt het VN-rapport. Afrika importeert voor 35 miljard aan voedsel per jaar en moet dus meer produceren om de eigen groeiende bevolking te kunnen voeden, zegt Winters. “Met de juiste strategieën kunnen arme landen de eigen productie opschalen en voedselketens verkorten. Zo moeten kleine boeren worden gestimuleerd om meer te diversifiëren en groente en fruit te kweken. Dat betekent niet dat we tegen handel zijn, maar we moeten wel kritisch kijken of ons beleid in het Westen bijdraagt aan een gezond en duurzaam voedingspatroon wereldwijd.”

Landbouwsubsidies in het Westen leiden vaak tot overproductie waardoor voedselprijzen dalen, zegt Winters. “Boeren verliezen zo hun concurrentiekracht. We moeten kijken naar oplossingen op maat. Zo kun je niet stellen dat er wereldwijd te veel vlees wordt geproduceerd. In arme landen moet de vlees- en visproductie juist omhoog voor een voedzamer dieet.” 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234