Donderdag 04/03/2021

Vluchtmisdrijf

Saskia de Coster is schrijver. Haar column verschijnt elke woensdag.

Het is een folterplek in mijn geest waar alleen mijn dromen mij soms heen sturen. Iedereen is er volstrekt kwetsbaar. Soms rijd ik er aan hoge snelheid over een malse vorm en sla ik door velden op de vlucht, soms zie ik een geliefde onder een dolgedraaide auto belanden. Je kunt er een dader worden die zijn hele leven een steen van schuld de berg moet opduwen, je kunt een nabestaande met lege handen worden. Sowieso hoop je dat je ontwaakt.

Muhammed A. maaide de twaalfjarige Merel van de weg, vluchtte naar Hongarije en gaf zich dan toch aan bij de politie. Merel De Prins is dood. Het Openbaar Ministerie eist drie jaar cel en zeventienenhalf jaar rijverbod voor A. Wij krijgen levenslang, zeggen de ouders van Merel, en online schreeuwen veel mensen in koor mee om rechtvaardigheid. Ze vinden vaak dat de dader evenveel moet lijden als de nabestaanden. 'Heel simpel', zegt iemand. 'Hem vastbinden in het midden van de weg en ook met 85 km/u aanrijden.' Zou hij dan niet levenslang steeds opnieuw overreden moeten worden?

Wraakoefeningen zijn te strafbaar, dus eisen ze een strenge rechtspraak, en ook een paar woorden van berouw van de dader, een bewijs dat we ondanks alles met een mens te maken hebben, liefst gebukt onder schuldgevoelens. De 22-jarige A. zwijgt, bedekt zijn gezicht en vlucht langs een achterdeur.

Zijn advocaat praat. Advocaten proberen hun cliënten zo veel mogelijk vrij te pleiten van schuld. A.'s verdediging deed me denken aan die van de Amerikaanse tiener Ethan Couch, die vier mensen doodreed en vrijgesproken werd omdat hij volgens zijn creatieve advocaat aan de ziekte affluenza zou lijden, een gebrek aan verantwoordelijkheidsgevoel doordat hij te veel verwend was. Heeft het zin om de morele factuur door te sturen naar de ouders? Hoe is het mogelijk is dat hun zoon al acht keer veroordeeld werd en zonder rijbewijs rondreed? Moeten we A. opsluiten en zullen daar veel vluchtmisdrijven mee vermeden worden?

Minister van Justitie Geens (CD&V) wil in een opwelling van populisme automobilisten zonder rijbewijs een celstraf geven. Mensen tot verantwoordelijkheid op de baan proberen dwingen door hen tussen vier muren te isoleren, met andere woorden. Zou het niet veel zinniger zijn om ook A. de confrontatie met de werkelijkheid te doen aangaan? Niet als een simpele wraakoefening, niet door hem zoals de moreel ontspoorde Alex in A Clockwork Orange te dwingen om eindeloos dezelfde horrorscène te bekijken - wat de ouders van Merel allicht wel in hun nachtmerries moeten doorstaan - terwijl hij ingespoten is met een goedje waar hij doodziek van wordt.

Laat de dader midden in de wereld staan, zonder auto uiteraard, en toon hem dag na dag de mogelijke gevolgen van een stomme daad, door hem bijvoorbeeld drie jaar op de spoeddienst bij verkeersongevallen te laten werken. Daar kan een jongen misschien genezen van zijn vermeende affluenza.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234