Zaterdag 03/12/2022

Vluchten naar een partytent

Premier Verhofstadt lanceerde, minister Vande Lanotte preciseerde: België gaat de aanhoudende stroom vluchtelingen beter spreiden door het oprichten van paviljoendorpen. Deze tijdelijke woonvormen, die samen met bijkomende ruimte in leegstaande kazernes plaats kunnen bieden aan tienduizend mensen, moeten de overbelaste opvangcapaciteit ontlasten. Vandaag wordt op de ministerraad duidelijk wat we ons bij een asieldorp moeten voorstellen. In het Nederlandse Leiderdorp opende in september een prefab complex zijn deuren. Welkom in het 'tentenpaviljoen'.

Leiderdorp

Van onze verslaggever

Bart Willems

Tenten kun je het eigenlijk niet noemen", zegt Edwin van 't Hart van het Asielzoekerscentrum (AZC) Leiderdorp. En behalve het strakgespannen puntdak van zeil hebben de gebouwen weinig gemeen met een tent. Binnen de vaste wanden van elk van de acht 'ALU Hallen' zijn de wooneenheden opgetrokken, telkens honderd, ieder goed voor vier mensen. Buiten zijn er hekjes geplaatst langs een slootje en ook de twee schotelantennes staan keurig binnen een omheininkje. Een parkeerplaats voor de dertig personeelsleden en rekken voor de fietsen (vervoermiddel nummer één voor asielzoekers in Nederland), en een stoepstenen speelterrein voor de 78 kinderen die hier verblijven. Of hoe je binnen twee maanden een wijkje voor meer dan zevenhonderd asielzoekers optrekt met tenten die normaal worden gebruikt voor poepchique party's.

In complex nummer 3 sjokken de zoekers naar de felbegeerde, vaste verblijfsstatus over de gang. Een lange corridor met donker tapijt, honderd meter met aan weerszijden vijftig deuren. Op zijn best is dit een galerij van een sober flatgebouw. Op driekwart van de gang een deur met daarop de afhaaltijden voor de 'vacuumcleaners'. Op het einde een ruimte met drie wasmachines en drie droogtrommels. Gescheiden heren- en damessanitair is apart achter de hal bijgebouwd.

In de lange smalle keuken naast de douches vermengen zich de geuren van de wereld, voorzover de ingrediënten bij de middenstand van Leiderdorp verkrijgbaar zijn. Vierenveertig nationaliteiten lopen hier rond, met als talrijkste Afghanen, Soedanezen en ex-Joegoslaven.

Voor de forsgebouwde Soedanees ("you call me Bill") die net zijn pan van het vuur haalt, is het verblijf in Leiderdorp geen onverdeeld genoegen. "Ik doe geen oog dicht door de wind en de regen." Het Hollandse stormseizoen is begonnen en teistert de tentdoeken, en zijn oren. 'Bill' past zich aan, wat moet je anders, en opent zijn pan. Versgekookte Hollandse aardappelen. Zelf koken, zoals ook het beheer van het wekelijkse 'zakgeld' van 1.576 frank, is officieel beleid van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA), de 'uitbater' van de bijna 80.000 opvangplaatsen voor asielzoekers in Nederland. De asielindustrie is in Nederland ver gevorderd. Op het AZC in Leiderdorp is ook een 'Staffunctionaris Draagvlakverbreding' werkzaam, die waakt over de acceptatie door en het functioneren van het centrum in de buurt.

Van 't Hart 'doet' de 'externe communicatie' van het AZC, waar tot 706 ("als het echt moet 750") asielzoekers kunnen worden opgevangen. Wie hier als vluchteling terechtkomt, heeft een eerste selectie al doorstaan en doorgaans een verblijf in een OC (Onderzoekscentrum) achter de rug. De naar Nederland gevluchte mens (jaarlijks melden er zich rond de 40.000 aan de grenzen) weet zich bij aankomst in Leiderdorp al verzekerd van de behandeling van zijn dossier door de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND), een procedure die soms tot twee jaar kan duren.

Twee jaar, maximaal die periode zal ook het 'tentenpaviljoen', ingeklemd tussen de nieuwbouwwijken, een bedrijventerrein en het centrum van de stille en saaie forensenplaats Leiderdorp, blijven bestaan. "Er is een contract met de gemeente voor zeker anderhalf jaar. Dat kan verlengd worden met een half jaar", zegt van 't Hart.

Terwijl minister Vande Lanotte in ons land bezwoer dat er niet wordt gedacht aan tenten, werd er in Nederland leergeld betaald na het 'tentenschandaal' in Ermelo. In het najaar van 1998 kwamen in die Oost-Nederlandse plaats de Afghaanse, Koerdische en Angolese vluchtelingen aan op het terrein van de Generaal Spoorkazerne. Door de modder van de doorregende hei liepen ze omringd door televisiecamera's naar lekkende legertenten. Binnen de kortste keren stond er geen maat op de publieke verontwaardiging, en na een paar weken verdwenen de donkerbruine gedrochten om plaats te maken voor hagelwitte tentgebouwtjes, die het midden houden tussen een tent en een prefab woning. Sindsdien schieten overal in Nederland de tijdelijke wooncomplexen voor vluchtelingen als paddestoelen uit de grond en kreeg het begrip tent een nieuwe betekenis.

In het tentenpaviljoen in Leiderdorp arriveerden vanaf 4 september de eerste asielzoekers. De vraag hoe ze het hier vinden, met zicht op de grijze polder, is bijna banaal. Wie woont er nu graag voor onbepaalde en ongewisse tijd op een gang met honderd deuren, en offert privacy en rust op aan het samenhokken met drie anderen? Drie Kosovaren reageren meesmuilend op de opmerking dat ze in ieder geval meer ruimte hebben dan hun buren, die met vier de ruimte van krap vijf bij vier meter moeten delen. "In het OC was het beter", zeggen ze onder de ogen van de externe communicatiemedewerker. De goedogende Casanova van het gezelschap (bij zijn bed staat een bosje bloemen met de tekst 'Ik haat je') zou liever met zijn tweeën op een kamer liggen.

Dat de interne communicatie nog niet helemaal vlekkeloos verloopt blijkt in gebouw 4. De ongeruste Kosovaren vragen wanneer het centrum zal worden afgebroken. "Al snel? Moeten we weer weg?" Als ze worden gerustgesteld dat ze indien nodig hier nog zeker tot 2002 kunnen blijven 'wonen', kijken ze niet echt blijer.

De Staffunctionaris Draagvlakverbreding waakt over de acceptatie van het tentenpaviljoen door de omwonenden

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234