Vrijdag 18/06/2021

Vloed van corruptie na orkaan Katrina

Krediet- kaarten van het federaal agentschap voor noodhulp werden gebruikt voor champagne, juwelen en porno

Eric Bracke

zegt dat de Amerikanen geen haar beter zijn dan de Congolezen of de Belgen

Corruptie en fraude is niet eigen aan armoedige landen met twijfelachtige regimes. Het land dat zichzelf als de beschaafdste plek op aarde beschouwt, en dat zijn waarden naar alle windstreken uitdraagt, zit na de orkaan Katrina met een kater van ondoeltreffend en frauduleus bestuur.

Nadat Katrina vorig jaar duizenden mensen in New Orleans dakloos had gemaakt, bleek het Amerikaanse rampenplan al snel ondermaats te zijn. Maar wat zich in de nasleep van de ramp heeft afgespeeld, wijst niet alleen op onkunde van Fema, het federaal agentschap voor noodhulp, maar stinkt ook van de omkoperij en het bedrog.

Omdat Fema naliet om de steunaanvragers systematisch te controleren, kwamen sjoemelaars al snel als vliegen op de geldpot af. Een duizendtal gevangenen slaagde erin huursubsidies en schadevergoedingen op te strijken voor meer dan 10 miljoen dollar. Nog vele anderen die alleen maar over een postbusadres in New Orleans beschikten, passeerden langs de kassa. De frauduleuze uitgaven van Fema kosten de belastingbetaler naar schatting 2 miljard dollar.

De gegevens uit het Femarapport dat het Amerikaanse Rekenhof onlangs aan het Congres heeft voorgelegd, zijn een smet op het blazoen van de rechtschapen, patriottische Amerikaan. Enkele voorbeelden: een hoteleigenaar in Texas liet zich 232.000 dollar betalen voor de opvang van spookslachtoffers. Een vrouw uit Illinois loog dat ze haar twee dochters had zien verzuipen in de vloed van New Orleans. In Burbank deed een stel dat geld inzamelde zich voor als Rode Kruismedewerkers en nog in Californië graaiden medewerkers van het centrum van het Rode Kruis in Bakersfield honderdduizenden dollars noodhulp mee.

Ook overheidspersonen pleegden fraude. In Louisiana verkocht een ambtenaar kaarten voor werkloosheidssteun. In Mississippi liet een vertegenwoordiger van de Army Corps of Engineers zich omkopen om onbestaande ladingen puin te erkennen. In New Orleans schoof een restaurateur twee ambtenaren van Fema 200.000 dollar toe zodat hij het aantal aangerekende maaltijden voor reddingswerkers fors kon opdrijven. En in Tammany Parish, een plaatsje in New Orleans, zou een gemeenteraadslid 100.000 dollar op zak hebben gestoken bij het afsluiten van een contract met een puinruimer.

Ten slotte is er nog een waslijst onbezonnen overheidsuitgaven. Tienduizend ongebruikte mobilhomes ter waarde van bijna een half miljard dollar staan doelloos op een vliegveld in Hope, Arkansas. Het kost Fema maandelijks 250.000 dollar. De renovatie van een vroegere legerbasis in Alabama die uiteindelijk nauwelijks werd gebruikt, kostte per geëvacueerde 416.000 dollar. Fema gaf na de ramp kredietkaarten weg ter waarde van 2.000 dollar, waarvan er 381 niet te traceren zijn. Sommigen betaalden er champagne, juwelen en porno mee.

Ook een project met het Rode Kruis, bedoeld om daklozen gratis in hotels onder te brengen, miste deels zijn doel. Een zipcode uit het getroffen gebied volstond al om in te checken. Sommigen hotelgasten kregen ook nog eens huursubsidie.

Volgens The New York Times was 11 procent van wat Fema voor de orkanen Katrina en Rita heeft uitgegeven, frauduleus of weggegooid geld. Een senaatscommissie die zich over de kwestie heeft gebogen, oordeelde dat Fema zo slecht functioneert dat het beter vervangen kan worden door een nieuwe dienst.

Toch stond Fema voor 2003 als onafhankelijke dienst goed aangeschreven. Als reactie op de terroristische dreiging na 9/11 werd de dienst echter opgenomen in het nieuwe ministerie van Binnenlandse Veiligheid (Homeland Security). De senaatscommissie legt de schuld voor de trage en klungelige reactie van Fema na de orkaan Katrina bij alle betrokkenen, ook bij president Bush. Het zou Bush en zijn neoliberale vrienden, die zo graag de inefficiëntie van de Verenigde Naties of de EU laken, moeten aansporen tot bescheidenheid.

Het presidentschap van Bush kreunt trouwens niet alleen in eigen land onder onrealistische inschattingen van rampsituaties. Dat was eveneens het geval met de inval in Irak en het bestuur vanuit de groene zone in Bagdad. Ook in Irak hebben auditeurs fraudegevallen of verdachte uitgaven ter waarde van honderden miljoenen dollar vastgesteld.

Is Amerika dan een bananenrepubliek? Tot nader order wordt fraude in de VS bestreden en kan de pers het zich permitteren kritisch te zijn. Het leverde de alerte The New York Times wel het verwijt op een staatsvijand te zijn, maar van expliciete censuur is geen sprake. Bovendien hebben de rechters van het Hooggerechtshof, de meeste nochtans benoemd door de Republikeinen, onlangs hun onafhankelijkheid getoond door uitzonderingsrechtbanken voor terreurverdachten te veroordelen. Dat pleit voor de Verenigde Staten. Maar de Amerikanen zijn geen haar beter dan de Congolezen of de Belgen. Mensen verschillen niet veel.

Eric Bracke is zelfstandig publicist.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234