Vrijdag 02/12/2022

Vliegtuigje stort neer vlak bij Berchemse markt

Een lesvlucht met een klein sportvliegtuigje boven Berchem is gisterenochtend bijzonder tragisch afgelopen. Een kwartier nadat de instructeur en de leerlingpiloot waren opgestegen op de luchthaven van Deurne raakte het toestel in de problemen en stortte recht naar beneden op twee geparkeerde wagens in winkelstraat Diksmuidelaan. Bij de ontploffing kwamen de twee inzittenden om. Wat er gebeurd zou zijn als het vliegtuigje was terechtgekomen op de wekelijkse markt net om de hoek, durft niemand zich af te vragen.

Berchem

Eigen berichtgeving

Nathalie Carpentier

Gisterenmorgen rond halfnegen op de luchthaven van Deurne. De klimatologische omstandigheden om te vliegen zijn ideaal, zal luchthavencommandant Paul Paridaens later zeggen. Een temperatuur van 15° Celsius, een wind van 30 knopen, het zicht bedraagt 10 kilometer. Op baan 29 aan de zijde van de Krijgsbaan stijgt het eenmotorig sportvliegtuigje Tobogan-toestel van het type Tampico TB-9 op. Na goedkeuring van de trainingsprocedure stijgen instructeur en beroepslijnpiloot R.V.I., first officer bij SN Brussels Airlines, en zijn leerling R.K. om 8.43 uur op voor een lesvlucht. Het toestel zet, zoals de procedure voorschrijft, koers naar Antwerpen-stad.

Een kwartier later loopt het fout. Een lid van de brandweer van de luchthaven merkt op dat het toestel in moeilijkheden is. Hij slaat alarm. Boven de Diksmuidelaan, een winkelstraat in Berchem, zeggen ooggetuigen het toestel rechtsomkeert te zien maken, richting luchthaven. Het toestel wankelt. Enkele tellen later stort de Tampico neer op twee geparkeerde wagens en explodeert. De instructeur en zijn leerling overleven de crash niet. De twee wagens branden uit, door het vuur raken twee woningen beschadigd.

Net om de hoek is op dat ogenblik de wekelijkse markt aan de gang. Als bij wonder raakt niemand anders gewond. "De piloot is neergekomen op een open plek. Hij heeft nog voldoende plaats gevonden om te kunnen landen. Hij heeft de markt kunnen ontwijken", reageerde plaatsvervangend burgemeester van Antwerpen Kathy Lindekens gisteren. Of de piloot er echt in slaagde om groter onheil te vermijden of dat het veeleer toeval was dat niet meer slachtoffers vielen, is echter niet zeker. "Zoiets gebeurt pijlsnel", klinkt het bij piloten. "Het lijkt erop dat het toestel draagkracht is verloren. Als je dan op te lage hoogte komt, kun je niet veel meer doen. Dan crash je meteen."

Wie er aan het stuur zat op het ogenblik van de crash, was niet duidelijk. "Het was een toestel met dubbele besturing. Normaal kan de instructeur dan op elk moment ingrijpen en het stuur overnemen. Maar meer weten we niet", aldus de luchthavencommandant. "De verkeerstoren heeft ook geen melding gekregen van problemen. Als er een incident is, is dat niet verplicht. Dan komt het erop aan het toestel zo snel mogelijk veilig aan de grond te krijgen."

Wat er precies fout ging, bleef gisteren een vraagteken, al deden verschillende versies de ronde. Verscheidene getuigen van de crash spraken over een 'sputterende motor'. Of er inderdaad sprake was van motorpech, konden de luchthavenautoriteiten gisteren echter niet bevestigen. Een andere mogelijkheid is dat het toestel net een noodoefening uitvoerde tijdens de lesvlucht en daarbij in moeilijkheden kwam. Verder onderzoek van het wrak door het parket van Antwerpen en een autopsie van de lichamen van beide piloten moet meer informatie geven over de precieze omstandigheden van het ongeval.

Noodoefeningen vormen alleszins een standaardonderdeel van de vliegopleiding. "Die opleiding verloopt in verschillende fasen", zegt Dirk Van Lint, instructeur-examinator van de luchthaven Deurne. "Eerst moet je vertrouwd raken met het toestel en de luchtvaart. Als je de basisknepen van het vliegen onder de knie hebt, ga je over tot de gevorderde fase. Dan moet je aanleren wat je moet doen in geval van nood. Het is de taak van de instructeur om met zijn leerling een aantal noodsituaties te simuleren. Eerst voert hij ze zelf uit en dan moet zijn leerling het proberen."

Een motorpanne is een van de gesimuleerde noodsituaties die daarbij aan bod komt. "Dan zet je de motor op traagloop, je neemt wat gas terug, maar de motor zal nooit worden stilgelegd. Dan moet je kijken of de leerling correct reageert en het toestel in veiligheid weet te brengen. Dat hij kan beslissen wat hij zal doen, is voldoende, daarna grijpt de instructeur meteen weer in. Zulke oefeningen duren meestal maar enkele seconden. Je verliest er normaal gezien zelfs bijna geen hoogte bij."

De oefeningen gebeuren meestal boven de luchthaven of boven velden, in principe nooit boven de bebouwde kom. Maar sommige oefeningen moeten worden uitgevoerd tijdens het opstijgen, en dan kan het in het geval van de Deurnese luchthaven niet anders dan boven woongebied. "Of dat gevaarlijk is? Als de piste 500 meter langer zou zijn, zou het toestel op grotere hoogte hebben gezeten. Als er dan problemen zijn, heb je ook meer kans dat je het kunt herstellen."

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234