Dinsdag 29/11/2022

Vliegtuigbouwer stuurde twee weken voor Turkse crash op Schiphol een memo rond

Boeing waarschuwde voor problemen met hoogtemeter

Vliegmaatschappijen kregen twee weken voor de crash van de Boeing 737 op Schiphol het advies om de antennes van de hoogtemeter te controleren op roestvorming. Maar, probeert Boeing, 'dat was geen waarschuwing'.

door Kris Jacobs

AMSTERDAM l Turkish Airlines, de maatschappij van het gecrashte toestel, bevestigt intussen ook dat zijn piloten al eerder problemen meldden met de linker hoogtemeter, die minstens een rol speelde in het dodelijke ongeluk.

De nota dateert van 11 februari, twee weken voor de crash die negen doden eiste. Onder de titel 'LRRA Flags and Warnings' noemt de vliegtuigbouwer bij de problemen met de radiohoogtemeter dat die negatieve hoogtes aangeeft terwijl het toestel in volle vlucht is of zich boven 2.500 voet bevindt. Recenter voegde zich bij die problemen nog dat de autopilot bij het aanvliegen daardoor uitgeschakeld wordt. In veel meldingen, zo zegt Boeing nog, werkt het systeem het merendeel van de tijd naar behoren, maar geeft het af en toe aanleiding tot 'signalen en waarschuwingen' aan boord.

Als mogelijke verklaring verwijst Boeing naar vochtophoping en raadt het luchtvaartmaatschappijen aan om de antennes te controleren op vocht- en roestvorming. Nadat de memo bekend was geraakt, reageerde de vliegtuigbouwer dat zijn 'boodschap' - het woord 'waarschuwing' wordt vermeden - operators vroeg om onregelmatigheden van de radiohoogtemeter te melden.

Het was al bekend dat de linker radiohoogtemeter van het gecrashte toestel inderdaad haperde. Hij gaf -8 voet aan, terwijl het toestel zich op 1.950 voet bevond. Daardoor ging automatisch de brandstoftoevoer naar de motoren dicht. Vooralsnog is het een raadsel waarom de piloten pas na 100 seconden ingrepen, terwijl de tweede hoogtemeter nog steeds correct werkte.

Turkish Airlines bevestigt intussen dat piloten al eerder problemen met die hoogtemeter meldden, maar stelt dat die onmiddellijk gerepareerd werd. Sinds het laatste onderhoud, op 19 februari, ging het bewuste toestel nog acht keer de lucht in. Uit de zwartedoosgegevens was al eerder bekend dat bij die acht vluchten de hoogtemeter nog twee keer haperde.

"Zelfs als er een probleem is, hoeft dat echter niet te betekenen dat het gevaarlijk wordt", aldus Christophe Verleye, vicevoorzitter van pilotenvereniging BeCA en instructeur op de 737. "En de memo maakt blijkbaar geen melding van operationele acties, zaken die de piloten moeten ondernemen. Zie het dus eerder als een nota aan de mecaniciens. Bovendien hebben vliegtuigen een minimum equipment list, die aangeeft met hoeveel back-upsystemen ze nog mogen vertrekken. En zelfs als ik zou weten dat beide radiohoogtemeters defect zijn, zou dat voor mij als piloot nog geen probleem zijn: ik heb nog steeds de primaire hoogtemeter, die op luchtdruk werkt."

Voor Verleye blijft het voornaamste raadsel nog steeds waarom de piloten geen gas gaven toen het systeem de brandstoftoevoer dichtdraaide. De copiloot had dat moeten zien en onmiddellijk reageren. "Misschien is hij verrast door een valse waarschuwing, maar het punt blijft dat het niet normaal is dat hij niet onmiddellijk actie ondernam."

Hoogtemeter werd eerder al gerepareerd. Daarna ging het bewuste toestel nog acht keer de lucht in, waarbij de meter nog twee keer had gehaperd

n Afgelopen weekend herdachten nabestaanden en overlevenden de ramp op Schiphol, die negen doden eiste.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234