Vrijdag 03/12/2021

Vliegen tussen de vogels

Na het bekijken van deze verbluffende documentaire over trekvogels zal de niet-ornithologisch geschoolde medemens nog niet meteen in staat zijn om een snip van een wulp te onderscheiden, maar dat is dan ook niet de bedoeling. Men houdt er wel een adembenemende kijkervaring aan over, waarbij verwondering en bewondering om voorrang strijden.

Brussel / Eigen berichtgeving

Jan Temmerman

Het avontuur van Le Peuple Migrateur / The Travelling Birds begon voor de Franse acteur-filmmaker Jacques Perrin met het bekijken van de documentaire C'mon Geese, waarin getoond werd hoe de Canadese beeldhouwer-uitvinder-ingenieur Bill Lishman, die zijn jongensdroom om piloot te worden moest opgeven toen bleek dat hij kleurenblind was, zijn vliegpassie herontdekte door eerst met een hangglijder of deltavlieger en dan met iets ULM-achtigs (Ultra Léger Motorisé) tussen de vogels te gaan hangen. Lishman deed zelfs meer: hij gebruikte zijn lichte vliegtuigje om een zwerm Canadese ganzen nieuwe (en voor hun voortbestaan nuttige) migratieroutes te tonen, zodat ze leerden waar ze veilig konden overwinteren. Zijn ervaringen dienden enkele jaren geleden zelfs als basis voor de familiefilm Fly Away Home van regisseur Carroll Ballard.

Zo'n Hollywoodiaanse aanpak was niet aan Jacques Perrin besteed, die reeds eerder twee andere Peuple-documentaires (zie elders op deze pagina) produceerde. Hij zag wél de filmische mogelijkheden in van dat vliegen tussen de vogels, gecombineerd met het mysterie van hun fantastische oriëntatietalent en indrukwekkende uithoudingsvermogen. Zo is er de kleine tapuit (traquet motteux), die zonder onderbreking 800 kilometer kan afleggen. Of de Noorse stern (sterne arctique), die algemeen als recordhouder wordt beschouwd: zijn migratieparcours bedraagt maar liefst 36.000 kilometer heen en terug. Voor Le Peuple Migrateur werd gebruikgemaakt van enkele technieken die eerder met succes door Bill Lishman waren uitgetest. Zo werden er in het Normandische Bois-Roger speciaal voor deze film zo'n duizend vogels (van 27 verschillende soorten) gekweekt, met de bedoeling hen van bij de geboorte vertrouwd te maken met het geluid van menselijke stemmen én van de ronkende ulm-motortjes. Zelf liet Lishman zich indertijd inspireren door de experimenten van bioloog Konrad Lorenz, die zoveel tijd doorbracht bij pasgeboren gansjes dat ze hem als hun vader of moeder beschouwden en hem overal parmantig achterna huppelden. Behalve de gekweekte 'figuranten' werden er voor Le Peuple Migrateur ook meer dan 100 'wilde' soorten gevolgd en gefilmd. Dat gebeurde op 175 plaatsen in 50 landen overal ter wereld, gaande van Canada, Japan en IJsland over Spanje, Vietnam en Senegal tot Alaska, Mali en Argentinië. De draaiperiode duurde in totaal drie jaar en dat resulteerde in 220 uren filmopnames, goed voor 450 kilometer pellicule. Niet te verwonderen dus dat de montage maar liefst 10 maanden in beslag nam. De hele onderneming werd tot een goed einde gebracht door een ploeg bestaande uit 24 piloten, 40 zogenaamde accompagnateurs of vogelbegeleiders, 13 cameramannen en 59 camera-assistenten.

De beelden, waarbij we als kijker vaak de indruk krijgen net voor, naast, tussen of achter de verschillende vogelsoorten aan te vliegen, zijn van een adembenemende schoonheid. Door de talrijke variëteiten, gaande van albatros en kraanvogel over buizerd en colibri tot pelikaan en ooievaar, is er voldoende afwisseling aanwezig, die zich uiteraard ook in de wisselende landschappen manifesteert. Van Parijs en New York (waar de Twin Towers toen nog nadrukkelijk aanwezig waren) over de woestijnen van Afrika en de canyons van Amerika tot de gletsjers en ijsschotsen van de noord- en zuidpool. De commentaarteksten worden tot een minimum beperkt, net voldoende om duidelijk te maken dat het fascinerende mysterie van die lange migratievluchten (zich baserend op de stand van de zon en de sterren, of ook nog gelinkt met het magnetische veld van de aarde) nog grotendeels onbegrepen blijft. En ook als ze niet (kunnen) vliegen, zijn sommige vogels het bekijken meer dan waard, zoals bij die beelden van de honderden pinguïns die zich door een wilde golfslag aan land laten werpen en daarbij hun korte vleugeltjes in een quasi-triomfantelijk gebaar de hoogte insteken. Dat mogen de makers van deze prachtige film ook gerust doen.

HHHII

'Als kijker krijgen we de indruk net voor, naast, tussen of achter de verschillende vogelsoorten aan te vliegen'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234