Zondag 27/09/2020

Vleermuizenissen

Batman is op z'n 75ste dan wel geen veulen meer, de superheld is nog steeds een icoon. DC Comics riep 2014 dan ook uit tot een feestelijk Batmanjaar. Het kan verkeren, want diezelfde uitgeverij wilde hem in de jaren 60 nog bij het huisvuil zetten.

Officieel gezien verscheen Batman op 30 mei 1939, maar DC Comics stelde de start van de festiviteiten uit tot 23 juli, enkele dagen voor in San Diego het belangrijke evenement Comic-Con opent. Dan start de zogenaamde Batmandag. De uitgeverij, een van de grootste ter wereld, distribueert op dat moment gratis het zevenentwintigste nummer van Detective Comics, waarin Batman 75 jaar geleden voor het eerst verscheen aan de zijde van commissaris James Gordon.

Maar DC Comics wil zijn belangrijkste stripheld (naast Superman) nog verder exploiteren en koos voor een heel Batmanjaar vol festiviteiten. Het startschot was de vorige week geopende Batman-expositie in het Warner Bros-museum in California. Danny De Vito, die in 1992 gestalte gaf aan de schurk The Penguin in Batman Returns, gaf acte de présence.

In stripwinkels over heel Noord-Amerika wordt vanaf deze maand een grote poster getoond met de 42 hoogtepunten uit het leven van de gemaskerde wreker. Daaruit blijkt dat vooral de eerste vijf opeenvolgende jaren van cruciaal belang waren voor Batmans geschiedenis. Een jaar na zijn eerste optreden als The Bat-Man in Detective Comics, liet niet alleen sidekick Robin al van zich horen, maar ook aartsvijand The Joker en Catwoman.

Moordenaar!

In datzelfde jaar kreeg ook Gotham City zijn naam en mocht Batman een stripreeks op zijn naam zetten. Een jaar later werd de Batmobiel geïntroduceerd, het jaar erop verscheen het Batmansymbool aan de hemel en nog een jaar later deed Bruce Waynes butler Alfred van zich spreken. Hij zou decennia later een steeds belangrijkere rol gaan spelen en als enige voor wat stabiliteit in Waynes turbulente leven zorgen.

Batman is een van de grootste personages ooit gecreëerd in de stripwereld, wist Diane Nelson, voorzitter van DC Entertainment en President & Chief Content Officer bij Warner Bros Interactive Entertainment. Zij hamerde erop dat het verhaal van de vleermuisman zelfs bekend is bij mensen die nog nooit een strip hebben opengeslagen.

"Hij is een integraal onderdeel van de popcultuur", klonk het nog, terwijl ze stipuleerde dat Batman als enige zelfstandige superheld de meest succesvolle is wat betreft superheldenfilms en bijbehorende franchise. Geen enkel andere superheld heeft meer films op zijn naam staan.

Nochtans zag het er in de jaren 60 ronduit belabberd uit voor Batman. Ei zo na werd hij door DC Comics bij het oud vuil gezet. De auteurs en uitgeverij waren iets te lichtzinnig omgesprongen met de verhaallijnen. Staat hij nu bekend als een gekostumeerde ordehandhaver die weigert een pistool te dragen en schurken van het leven te beroven, dan draaide de allereerste Batman daar zijn hand niet voor om.

Pas toen Robin op de proppen kwam, stopte Batman met moorden. Zelfs aartsvijand The Joker verkoos dodelijke humor boven moord. Maar eind jaren 40 dook sciencefiction/fantasy steeds vaker op in de detectiveverhalen en werden de verhalen wreder van toon, en de schurken gewelddadiger dan ooit.

Bob Kane, de auteur die op zijn 22ste Batman had gecreëerd, zag het met lede ogen aan. Alle grenzen van het genre werden afgetast. Alles kon, alles mocht. Vanaf de jaren 60 haakte het publiek helemaal af. 1977, het jaar waarin de campy Batman tv-serie op de buis kwam, zorgde slechts voor een korte opflakkering. Batman leek uitgespeeld, DC overwoog het personage zelfs te laten sterven.

De kentering kwam er midden jaren 80 dankzij Frank Miller, nu ook bekend als de auteur van Sin City en 300. Toen hij in 1986 de vierdelige miniserie The Dark Knight Returns uitbracht, sloeg het publiek van weleer terug aan het lezen. De in de nabije toekomst gesitueerde Batman werd grimmiger en donkerder voorgesteld dan ooit tevoren. Wayne keert daarin terug als Batman wanneer hij het morele verval rondom hem niet meer kan aanzien.

Fysieke ongemakken

Zijn nieuwe aanpak is harder dan ooit, hij hanteert een nultolerantie en past een eigen rechtspraak toe. Hij is niet langer een held, maar een mens, eentje van middelbare leeftijd die fysieke ongemakken ondervindt bij het vangen van boeven. Innerlijke verscheurdheid maakt deel uit van zijn psyche. Kortom: een comeback die kon tellen.

Superman stond erbij, keek ernaar, en zag zich qua populariteit voor het eerst voorbijgestoken door zijn grimmige collega. Drie jaar later bevestigde Tim Burton die herwonnen populariteit met zijn film Batman (1989), met Michael Keaton in de titelrol en Jack Nicholson als The Joker. In 1992 en 1995 zou Burton er twee vervolgen op maken. Hij gaf toe dat zijn films gebaseerd waren op Millers Batman-scenario's. Idem voor Christopher Nolan, maker van drie donkere en grimmige Batmanfilms tussen 2005 en 2012.

In de VS werd in dit Batmanjaar ook gestart met de productie van Zack Snyders voorlopig titelloze Superman/Batman film. Henry Cavill kruipt opnieuw in het roodblauwe Supermanpak, Ben Affleck wurmt zich in het zwarte Batmanpak. Het zal voor het eerst zijn dat de twee iconische superhelden zich op het witte doek mogen meten. De film is voorzien voor 2016. Op de aankomende Comic-Con wordt de pilootfilm van de tv-reeks Gotham getoond, waarin wordt teruggegaan naar het onstaan van Batman.

In Vlaanderen blijven de festiviteiten uit, al brengt uitgeverij RW dit jaar veel vertalingen op de markt. Een daarvan is Earth One, een miniserie waarin Batman een soort van krankzinnige wreker is, zuchtend naar wraak en moord. Een moderne herinterpretatie van de Dark Knight, omschrijven de makers het. "Waarbij niets vaststaat en alleen het onverwachte nog voldoet aan de verwachtingen." The Joker wrijft zich al in de handen.

www.batman75.com.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234