Zaterdag 23/01/2021

VLD-lijstvorming bedreigt tien mannelijke Kamerleden

Half februari vult de VLD de namen op haar kieslijsten in, maar nu al is duidelijk dat heel wat zetelende Kamerleden voor hun plaats zullen moeten knokken. Het principe om de lijsten te vervrouwelijken en opvolgersplaatsen voor te behouden aan nieuwe gezichten, kan voor een tiental (mannelijke) Kamerleden het einde betekenen.

Door Fabian Lefevere

Brussel l Zeker is dat drie Vlaamse VLD-ministers niet op kop van een lijst zullen verschijnen. De boodschap is duidelijk: de Vlaamse ministers blijven in Vlaanderen om daar hun job te doen. Uiteraard is dat ook een tactische zet om regeringsleider Yves Leterme (CD&V) het vuur aan de schenen te leggen: als hij wel volop meedoet, dreigt hij de enige Vlaamse excellentie te worden die in het federale strijdperk treedt.

Alle parlementsfracties en het partijbestuur zijn bijeengekomen om de krijtlijnen van de lijstvorming te bespreken. Het stadium dat daar ook namen op worden geplakt, hebben de liberalen niet bereikt. Maar niemand die twijfelt dat de algemene principes voor flink wat van de huidige parlementsleden kwalijke gevolgen zullen hebben. Met name de mannen mogen zich als een bedreigde diersoort beschouwen.

De VLD wil namelijk af van zijn macho-imago. Wettelijk moet nu eenmaal de helft van de kandidaten vrouw zijn. Tegelijk wil de VLD-top niet langer parlementsleden op een opvolgersplaats. Die zijn voortaan voorbehouden aan nieuwe gezichten, en dat maakt de plaatsjes nog wat duurder voor het mannelijke deel van de fractie.

Die keuze is deels ingegeven door een vernieuwingsdrang die de VLD als progressieve partij wil uitstralen, deels vanuit ideologische overwegingen. Bart Somers daarover: "De VLD is altijd tegen het systeem van opvolgers geweest. Dat is toch maar een constructie om mensen te recupereren die het niet op eigen kracht halen."

Lees: iedereen moet vechten voor zijn plek, ook al omdat de VLD nimmer of nooit de spectaculaire uitslag van 2003 kan herhalen. Dat zorgt meteen voor een eerste opstoot van onrust in de parlementsfractie, waar een kleine rekenoefening leert dat minstens tien mandaten in gevaar zijn. Met name de Kamerleden Luk Van Biesen, Geert Versnick, Guy Hove, Miguel Chevalier, Georges Lenssens, Jacques Germeaux, Stef Goris, Guido De Padt, Claude Marinower en zelfs fractieleider Fons Borginon kunnen niet op beide oren slapen. Zij kwamen ofwel van op een opvolgersplaats in het parlement ofwel zijn er simpelweg niet voldoende zetels te verdelen in hun provincie. Eén VLD'er zei gisteren dat de de partijtop hiermee een 'bom' onder de Kamerfractie plaatst.

Opvallend is de positie van Fons Borginon, verkozen van op een opvolgersplaats en ondanks zijn goede staat van dienst niet echt een stemmenkanon. Maar de reactie daarop van de gevestigde waarden in de VLD is afgemeten. "Het is een bewuste keuze om aan de boom te schudden. Je kunt niet vrijblijvend vernieuwen. Hoe krijgen we anders nieuwe en goede mensen in het parlement?"

Borginon is niet de enige die de komende verkiezingen met enige zorg tegemoet zal kijken. Dat is ook zo voor Fientje Moerman, Vlaams minister maar enkel verkozen in de federale Kamer. Zij maakt op 10 juni geen kans op een mandaat: net als de andere ministers zal ze waarschijnlijk de opvolgerslijst duwen, wat een signaal moet zijn dat de Vlaamse ministers voor Vlaanderen kiezen. "Ik schakel me in in de partijlijn", zegt Moerman.

Maar haar ambitie om de tweede plaats in Oost-Vlaanderen te krijgen, moet wijken voor een duidelijke anti-Letermestrategie. Als die straks federaal gaat, kan de VLD haar eigen zuiverhuid bezingen. Of niet? "Nee", zegt Bart Somers. "Wij kijken enkel naar onszelf. En het is toch de minister-president zelf die zegt met dit team de rit te willen uitdoen?"

En dan is de vraag: wie krijgt wel een hoofdrol op 10 juni? Voor West-Vlaanderen wordt de lijstrekker wellicht Vincent-Van Quickenborne, voor Oost-Vlaanderen Karel De Gucht, voor Limburg Patrick Dewael, voor Brussel-Halle-Vilvoorde Guy Vanhengel. Twijfel is er in Leuven. Daar zou het Rik Daems kunnen worden, maar tegelijkertijd is er de roep om meer vrouwen. Dan komt Gwendolyn Rutten, kabinetschef van Fientje Moerman, in beeld. Voor Antwerpen circuleren de namen van Bart Somers en Dirk Sterckx, maar geen van beiden staat te springen om de handschoen op te nemen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234