Zondag 25/08/2019

Gezondheid

Vlaming zit meer dan acht uur per dag stil

Werknemers met een zittend beroep brengen dagelijks tot meer dan negen uur zittend door. Beeld Photo News

Zitten is het nieuwe roken. Het lijkt minder schadelijk, maar de gevolgen voor de gezondheid kunnen bijzonder ernstig zijn. En het probleem is groot: zestig procent van de werkende Vlamingen zit meer dan negen uur per dag stil. 

De gemiddelde volwassen Vlaming zit 8,3 uur per dag. Zestig procent van de werkende Vlamingen heeft echter een zittend beroep en bij hen loopt de dagelijkse zittijd op tot meer dan 9 uur per dag. Dat blijkt uit een enquête die ziekenfonds Partena heeft laten uitvoeren bij meer dan duizend Vlamingen. Het ziekenfonds lanceert vandaag samen met het Vlaams Instituut voor Gezondheidspromotie en Ziektepreventie Vigez de campagne ikziejewelzitten.be, om mensen vaker van hun bureaustoel te krijgen. 

Want het grootste probleem situeert zich effectief op het werk, zo blijkt uit de enquête. Tweederde van onze "zittijd" brengen we door achter ons bureau. Bij bedienden en kaderleden is dat 70 procent van de tijd, ofwel 5,5 uur per dag. Maar het grootste probleem is dat ze tussendoor ook maar vier keer opstaan.

"Terwijl om het half uur even bewegen essentieel is voor onze bloeddoorstroming", zegt Christine Van Daele, directeur gezondheidspromotie van Partena. Het ziekenfonds wil dringend af van de heersende gedachte dat wie stil zit, 'braaf' is. "Het is een boutade, maar zitten wordt niet voor niets het nieuwe roken genoemd. Sedentair gedrag hoort in hetzelfde rijtje thuis als ongezond eten, te weinig bewegen, psychische druk, roken, alcohol, enzovoort."

De Vlaming moet met andere woorden zijn gedrag veranderen en zoiets is vaak makkelijker gezegd dan gedaan. Maar een groot deel van de respondenten van de enquête is best wel bereid iets aan zijn gewoonten te veranderen, zeggen ze, op voorwaarde dat de werkgever meer bewegen ook stimuleert. Behalve een vergoeding voor wie met de fiets naar het werk komt en een motiverend bordje naast de lift dat de trap nemen toch echt wel veel gezonder is, worden er momenteel weinig initiatieven genomen. Vooral bewegingsoefeningen aan het eigen bureau en een ontspanningsruimte met verschillende spelmogelijkheden zouden geapprecieerd worden. Al zou een gratis stappenteller ook welkom zijn.

Wandelend vergaderen

Maar zo ver moet je het niet eens gaan zoeken, zegt Van Daele. Partena werkte samen met Vigez een reeks tips uit die voor iedereen haalbaar zouden moeten zijn. "Het zit in kleine dingen. Spreek met de collega's af om al wandelend te vergaderen. Of stap rond wanneer je telefoneert, parkeer je auto wat verder, haal altijd koffie op een andere verdieping of sta automatisch recht wanneer je je smartphone gebruikt. Zulke minieme aanpassingen kunnen al een groot verschil maken."

Dat besef is er bij het gros van de werkgevers al, maakt zelfstandigenorganisatie Unizo zich sterk. "Uit een recente Unizo-enquête blijkt dat 93 procent van de kmo's al spontaan inspanningen levert om het welzijn en de gezondheid van medewerkers te verbeteren.Twintig procent ziet ook een rechtstreeks verband tussen die inspanningen en een vermindering van het ziekteverzuim", zegt woordvoerder Filip Horemans. Al staat de organisatie wel weigerachtig tegenover opgelegde maatregelen die werkgevers per definitie extra geld kosten.

Dat hoeft niet zo te zijn, zegt Van Daele. Van werkgevers wordt vooral verwacht dat ze zich bewust zijn van de risico's die zitgedrag vormt en dat ze openstaan voor initiatieven van hun werknemers. "We moeten vooral weg van het idee dat goed werken gelijk is aan acht uur achter je computer zitten. Dat een baas tevreden is met werknemers die regelmatig opstaan in plaats van te denken: 'Nu zit ze weer niet op haar plaats'. Want uiteindelijk zijn fittere werknemers ook in hun voordeel: ze zijn gezonder, werken langer en geconcentreerder."

Kanker

De campagne krijgt ook de volle steun van Vlaams minister van Welzijn Jo Vandeurzen (CD&V). "Dat beweging goed is voor de gezondheid is intussen algemeen bekend, maar dat te veel stilzitten schadelijk is, is minder ingeburgerd. Net daarom is sedentair gedrag een belangrijk thema in het Vlaamse preventieve gezondheidsbeleid. Tot mijn genoegen stel ik vast dat steeds meer organisaties acties opzetten die een actievere houding promoten."​

Uit onderzoek van Vigez blijkt immers dat voldoende bewegen tussen het stilzitten door geen luxe is. Het effect van te veel zitten heeft een negatief effect op de gemoedstoestand, de slaap, rug- en nekklachten, diabetes, overgewicht, hartproblemen en spier- en gewrichtspijnen. Zelfs voor bepaalde kankers zoals darmkanker, baarmoederkanker en longkanker is stilzitten een risicofactor. 

Wie zijn leven wil beteren, kan alvast beginnen door nooit langer dan een half uur aan een stuk te blijven zitten. Daarbovenop beweeg je het best een half uur per dag aan matige intensiteit of drie keer per week twintig minuten aan hoge intensiteit. En voor wie die stappenteller al om de pols heeft: 10.000 passen per dag zetten, is een evenwaardig alternatief. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden