Zondag 31/05/2020

Vlaming tevreden over nu, angstig over de toekomst

De Vlaming is dan wel tevreden, hij ziet zijn toekomst meer dan ooit pessimistisch tegemoet. Vooral de pensioenen en de werkloosheid baren de doorsnee Vlaming kopzorgen. Dat blijkt uit het VRIND-rapport, het statistisch jaarboek van de Vlaamse overheid. 'De Vlaming beseft eindelijk dat we problemen niet onder de mat kunnen vegen', zegt topeconoom Ivan Van de Cloot.

Vierhonderdveertig pagina's, zevenhonderd indicatoren en achthonderd tabellen. De studiedienst van de Vlaamse regering presenteerde gisteren haar jaarlijkse studie naar de Vlaamse Regionale Indicatoren (VRIND), een cijferbijbel op basis van een enquête die aan 1.500 Vlamingen werd voorgeschoteld in de lente van 2010. "Het echte crisisgevoel is eruit, maar het pessimisme over de toekomst is toegenomen", zo vatte Vlaams minister-president Kris Peeters (CD&V) het rapport samen.

We liggen vooral wakker van de betaalbaarheid van onze pensioenen. We zijn er steeds meer van overtuigd dat we binnen tien jaar zelf voor dat pensioen moeten opdraaien. Ook in een ecologische toekomst gelooft de Vlaming niet echt: amper één op vijf denkt dat het leefmilieu er binnen tien jaar beter voorstaat. Een selffulfilling prophecy zo lijkt het wel, want in één jaar tijd steeg het energiegebruik in Vlaanderen met tien procent. "Al is het aandeel van de milieuvriendelijke energie daarin toegenomen", nuanceert Peeters.

Vlaanderen is volgens de minister-president wonderwel snel gerecupereerd na de financiële crisis van 2008 en 2009. "Toch is het pessimisme van de Vlaming een extra zorg waar we als overheid meer aandacht aan moeten besteden. Zeker met de financieel stormachtige periode die ons nog te wachten staat."

Itinera-hoofdeconoom Ivan Van de Cloot is alvast blij dat de Vlaming zich zorgen maakt. "Eindelijk hebben we door dat we problemen niet zomaar onder de mat kunnen vegen. We kampen met de ergste economische schokken sinds de jaren '30 en dan helpt struisvogelpolitiek of een kaarsje in Scherpenheuvel niet. Nu alleen nog de politici daarvan overtuigen."

Onze bezorgdheid over de pensioenzekerheid vindt de topeconoom helemaal terecht. "De pensioenlast zal tot 2030 blijven stijgen. Daar schrijven we al twintig jaar boeken over, maar er wordt niets aan gedaan. Nu staat het mes ons op de keel, en dat beseft elke Vlaming die kan tellen." Of ons pessimisme niet automatisch tot minder welvaart leidt? "Dat discours van de negatieve spiraal horen we al jaren, maar het is dringend tijd om wakker te worden. Dat de Vlaming het probleem erkent en erover praat in de dorpsstraat, is een eerste stap naar onze genezing."

Een ander verhaal klinkt er bij sociaal en politiek psycholoog Alain Van Hiel van de Universiteit Gent (UGent). "Pessimisme gaat als een lopend vuurtje rond, waardoor je al snel denkt dat iedereen pessimistisch is. Uit het VRIND-rapport blijkt dat de Vlaming verschillende dreigingen ervaart. Die hangen traditioneel samen met een voorzichtigere houding, niet echt een klimaat voor innovatie. De discussie van de kip of het ei, maar vanuit het cultureel determinisme van socioloog Max Weber kunnen we verwachten dat de houding van de Vlaming onze economie niet goed zal doen."

Ondanks alles blijft de Vlaming tevreden met het leven. Vorig jaar lag die tevredenheid in Europa enkel hoger bij de Scandinaviërs, het Verenigd Koninkrijk, Luxemburg en de Nederlanders. Dat neemt niet weg dat we onder zware tijdsdruk staan. Zowat 40 procent van de bevolking vindt dat een dag te weinig uren telt en een kwart beweert nooit bijgewerkt te raken. "Drie Vlamingen op de tien melden dat hun werk een effect heeft op het gezin", zegt Luk Bral, de projectcoördinator van VRIND. Het aantal Vlamingen dat de combinatie werk en gezin als een probleem ervaart, ligt zo hoger dan het Europese gemiddelde.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234