Vrijdag 06/08/2021

Vladimir Poetin, gedweeë maar efficiënte 'imperialist'

BRUSSEL / MOSKOU.

REUTERS EN EIGEN BERICHTGEVING

De staat van dienst van kersvers Russisch premier Vladimir Poetin is niet min: in sovjettijden gold de nu 47-jarige Poetin als een meesterspion en was hij in Duitsland geïnstalleerd; na het uiteenvallen van de Unie ging hij bij de liberale burgemeester van Sint-Petersburg aan de slag; recentelijk maakte hij naam als chef van de Russische binnenlandse veiligheidsdienst. Toch is de technocraat Poetin bepaald geen bekend gezicht: hij is zelden op tv te zien, houdt graag de lippen stijf op elkaar en is allesbehalve een groot redenaarstalent. Wel geroemd worden zijn loyaliteit tegenover zijn meerderen en zijn politieke behendigheid: Poetin, zo zeggen waarnemers, krijgt de zaken voor elkaar.

Vladimir Poetin, een Petersburger met een diploma rechten, is met zijn tijd meegegaan. Van onfeilbare communist is hij een overtuigd liberaal geworden wiens ideeën nauw aansluiten bij die van Anatoli Tsjoebajs, de gehaaide markthervormer die Ruslands fel omstreden privatiseringsprogramma op poten heeft gezet.

Na de Koude Oorlog werd Poetin de rechterhand van de burgemeester van Sint-Petersburg, de liberaal Anatoli Sobtsjak. Hoewel Poetin zo goed als nooit in de openbaarheid trad, maakte hij zichzelf onmisbaar in het bestuur van Ruslands tweede stad. 'De grijze kardinaal', noemden ze hem daar, naar de almachtige rechterhand van de Franse koning Lodewijk XIII, kardinaal Richelieu. "Hij had het plaatselijk bestuur zo goed in de hand dat hij een perfecte eerste minister zou zijn," schreef jaren geleden al de krant Kommersant.

Het is pas als Poetin al enkele jaren bij Sobtsjak aan het werk is dat zijn verleden als KGB-spion aan het licht komt, een moment dat de relatie tussen dienaar en meester even op de helling dreigt te zetten, waarna Sobtsjak een kritische pers doodleuk vertelt dat "Poetin mijn pupil is, niet een ex-KGB'er". Details over Poetins bezigheden in het Berlijn van voor 1989 zijn dan ook niet bekend. Wel spreekt de man vloeiend Duits.

Zijn loopbaan in Sint-Petersburg beëindigde Poetin in 1996, toen burgemeester Sobtsjak niet herkozen raakte. De ex-spion trok naar Moskou en werd er de naaste medewerker van de machtige Pavel Borodin, de man die zowat de hofhouding van Boris Jeltsin runt: diens administratie, talloze verblijven, kantoren in het Kremlin, door de president gefrequenteerde ziekenhuizen en sanatoria.

Poetin deed zijn werk bij Borodin zo grondig dat Jeltsin hem een jaar later tot directeur van het invloedrijke Russische controledepartement benoemde. In die hoedanigheid werd hij verondersteld de grillen van Ruslands talloze regionale chefs in toom te houden. Poetin, die een 'imperialist' genoemd wordt, is altijd een heftig tegenstander geweest van meer autonomie voor de talrijke Russische deelgebieden. Uitgerekend op het moment dat Rusland het in Dagestan aan de stok krijgt, komt in Moskou een hardliner aan de macht die de ambities van de regio's grondig kent.

In juli vorig jaar ten slotte haalde president Jeltsin Poetin naar zijn federale veiligheidsdienst, de FSB, een van de instellingen die in het kielzog van de teloorgegane KGB in het leven werden geroepen en waar hij Nikolaj Kovaljov moest vervangen. Die had zich in Jeltsins ogen te onafhankelijk opgesteld. Enkele maanden geleden kwam Poetin ook aan het hoofd van de presidentiële veiligheidsraad te staan, alweer een blijk van erkenning voor de gezagsgetrouwheid van de nieuwe premier.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234