Zaterdag 05/12/2020

Politiek

Vlaanderen zet eerste stap in strijd tegen graaicultuur

Vlaams minister van Binnenlands bestuur Liesbeth Homans (N-VA).Beeld Photo News

De Vlaamse regering gaat de uitwassen bij intercommunales aanpakken. Daarvoor kondigt ze een pakket maatregelen aan. "Het is een eerste stap, maar we moeten kijken naar het hele beheersysteem van intercommunales."

Ook alle tussenstructuren en dochterondernemingen van intercommunales zullen voortaan onder de Vlaamse regels voor intercommunales vallen. Nu is decretaal bepaald dat bestuurders bij intercommunales maximaal 205 euro bruto per vergadering kunnen krijgen, maar dat decreet werd massaal omzeild door het opzetten van allerlei vennootschappen en dochterondernemingen zoals Publipart.

De afgelopen weken kwam aan het licht dat sommige bestuurders bij die dochterondernemingen de mandaten aan elkaar rijgen, en daarmee buitensporige vergoedingen binnenrijven. Dat veroorzaakte een storm van kritiek. Om daar aan tegemoet te komen, besliste de Vlaamse regering gisteren om de bestaande regels aan te scherpen. Niet alleen zal het maximumbedrag van 205 euro gelden voor alle bestuurders bij die tussenstructuren. Politici zullen ook moeten aangeven hoeveel ze precies verdienen bij intercommunales en dochterondernemingen.

Het bestaande loonplafond voor schepenen en burgemeesters wordt uitgebreid naar gemeenteraadsleden. "Op deze manier vermijden we buitensporige verloningen en zorgen we voor transparantie. Gedaan dus met vergoedingen van 1.500 euro of meer", zegt Vlaams minister van Binnenlands bestuur Liesbeth Homans (N-VA).

De Vlaamse regering gaat alle mogelijke tussenstructuren in kaart brengen en strenger toezien op de oprichting van nieuwe dochterondernemingen. Daarvoor zal voortaan een motiveringsplicht gelden. Intercommunales zullen allemaal een deontologische code moeten onderschrijven, onder meer om belangenvermenging te vermijden.

Ook het aantal mandaten bij intercommunales wordt beperkt. Bij de zogenoemde interlokale verenigingen en projectverenigingen kan elke gemeente nog maar één bestuurder afvaardigen. Op dit moment zijn dat er vaak nog meerdere per gemeente, om alle (meerderheids)partijen tevreden te houden.

Voorzichtig

Heel wat maatregelen dus, maar gaan ze ver genoeg? "Dit zit ook allemaal in het voorstel dat ik zelf heb ingediend. Hier wil ik dus zeker constructief aan meewerken", reageert sp.a-fractieleider Joris Vandenbroucke voorzichtig positief. Groen-fractieleider Björn Rzoska is strenger en noemt het "gerommel in de marge".

Beide oppositiepartijen wijzen erop dat er nog meer maatregelen nodig zijn. Zo kan er volgens hen nog veel meer gesnoeid worden in het aantal bestuursmandaten bij intercommunales. Sp.a stelt voor nog maximaal tien bestuurders per intercommunale over te houden, hoeveel gemeenten er ook zijn aangesloten.

"Een aantal achterpoorten die het decreet van 2001 al wou sluiten, staat nog open", concludeert Rzoska. "We moeten de politieke moed hebben om het hele systeem van intergemeentelijke samenwerking fundamenteel te hervormen. Tegen 2019, wanneer de nieuwe gemeenteraden worden samengesteld, moeten de nieuwe regels er zijn." Ook politicoloog Johan Ackaert (UHasselt) vindt dat er nog werk aan de winkel is. "Maar je kunt niet verwachten dat een systeem dat decennialang zo scheefgegroeid is in enkele weken tijd helemaal hervormd wordt. Men staart zich nu blind op die vergoedingen, maar we moeten kijken naar het hele beheersysteem van intercommunales, en welke nevenstructuren ze kunnen opzetten."

Mandatenkampioen

Homans benadrukt dat dit een eerste stap is, maar dat de oefening nog verre van afgerond is. "Dit is geen eindpunt. De komende maanden wordt er absoluut verder gewerkt om de kerntaken van de intercommunales te bepalen."

Open Vld heeft in elk geval niet gewacht op de strengere regels om haar Gentse mandatenkampioen Geert Versnick aan te pakken. Die kwam de afgelopen jaren meermaals in opspraak vanwege allerlei schimmige deals en hoge vergoedingen. Voorzitter Gwendolyn Rutten zou Versnick intussen hebben laten verstaan dat hij in 2018 niet meer op een verkiesbare plaats moet rekenen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234