Donderdag 29/07/2021

Vlaanderen verliest

Van 'Kapitein Zeppos' en 'La Mama' tot 'Samson en Gert'

'ons moe'

Vlaanderens beroemdste actrice is niet meer. Sinds 1960 speelde Ann Petersen rollen in de meest diverse televisieseries, toneelstukken en films. Het vaakst kroop ze in de huid van een personage dat ze in de VRT-soap Thuis vertolkte: die van ons moe. In de loop van haar carrière was Ann Petersen uitgegroeid tot het archetype van de Vlaamse moeder, ook al bleef ze zelf kinderloos. 'Jongere acteurs en actrices storten hun hart bij me uit, want voor hen ben ik nog zo'n lekker ouderwetse mama', vertelde ze vier jaar geleden in een interview. 'Zo komt het dat ik meer kinderen heb dan alle Vlaamse moeders, alleen zijn de luiers me bespaard gebleven.'

Brussel

Eigen berichtgeving

Jeroen de Preter

Actrice Ann Petersen zag op 22 juni 1927 het levenslicht in Wuustwezel, de Antwerpse Noorderkempen. Petersen - die toen nog Anny Peeters heette - liep school in Merksem bij Antwerpen, waar ze twee jaar lang klasgenote was van Dora van der Groen. Ruim zestig jaar later zouden beide dames de hoofdrol spelen in Pauline en Paulette, de bejubelde film van Lieven Debrauwer.

Net als haar ouders was de jonge Petersen actief in het amateurtoneel, maar anders dan bijvoorbeeld Dora van der Groen koos ze na haar middelbare school niet voor een professionele acteuropleiding. Ze startte een opleiding aan de normaalschool, maar moest die studie als gevolg van de oorlog al vrij snel staken. Onmiddellijk na de oorlog trad ze in het huwelijk en begon ze, samen met haar man, een fotostudio.

Petersen is drieënderig als ze in een impuls besluit om haar leven radicaal om te gooien. Ze maakt een eind aan haar huwelijk, verandert haar naam en besluit, nadat ze als laureate was afgestudeerd aan het Atelier voor Dramatische Kunst in Antwerpen, professionele actrice te worden. Haar acteercarrière begint in 1960 bij het Nederlandse Kamertoneel. Vier jaar later krijgt ze een contract bij de Koninklijke Vlaamse Schouwburg (KVS), het gezelschap waar ze dertig jaar lang aan de slag zou blijven. Op de planken van de KVS, en later als gastactrice in tal van andere theaters, speelde Petersen de meest diverse rollen. De beste herinneringen bewaarde ze aan de KVS-poductie La Mama (1969), een regie van Yvonne Lex, en de monoloog Het massagesalon (1986), een stuk dat later ook op televisie werd getoond. "Als ik morgen sterf en de VRT vraagt me een uur voor mijn vertrek wat ze het best als in memoriam laten zien, dan kies ik voor Het massagesalon", vertelde Petersen in 1998 aan deze krant. "Ik heb de mensen daar heel veel deugd mee gedaan, dat weet ik. Wat theater betreft, wil ik in mijn rol van La Mama nog wel eens herdacht worden. Ik heb dat drie jaar na elkaar gespeeld - in de KVS in Brussel, de rol van mijn leven."

Tot begin jaren negentig trok Ann Petersen langs de Vlaamse theaters, voornamelijk met monologen. Tot ze het fysiek niet meer aankon en besloot om voortaan enkel nog voor televisie en film te werken. De lijst van tv-series en films en toneelstukken waarin ze meespeelde, is onnoemelijk lang. Alles bij elkaar vertolkte ze de afgelopen veertig jaar rollen in een vijftigtal Belgische tv-series en circa twintig films. Zo speelde ze in 1964 de rol van Emma in de legendarische BRT-jeugdserie Kapitein Zeppos en was ze onder meer te zien in de tv-bewerking van Wij, heren van Zichem (1969), de historische serie De vorstinnen van Brugge (1972), de komische reeks Slisse en Cesar (1977) en de Paradijsvogels (1980). Tot vlak voor haar dood vertolkte ze in de populaire TV 1-soap Thuis de rol van Florke of ons moe. De allerjongste generatie kent Ann Petersen als Jeanine De Bolle alias Madame Praline uit Samson en Gert.

Petersen is uiteraard evenmin weg te denken uit de geschiedenis van de Vlaamse film: Mira (1971), Hector (1987), Koko Flanel (1990), Het sacrament (1990), Manneken Pis (1995) en Pauline en Paulette (2002), niet één Vlaamse actrice heeft een palmares dat nog maar in de buurt komt van dat van Ann Petersen. Uitgesproken trots was de actrice op haar rol in Het sacrament, Hugo Claus' verfilming van zijn boek Omtrent Deedee. Pretentieus is ze daar nooit van geworden. Met evenveel overtuiging kroop ze in de huid van het soappersonage Florke. "Neerkijken op soap is belachelijk", vond Petersen. "Als er één groot verschil is, dan is dat niet tussen film en soap, maar tussen soap en soap." Petersen was er ook de vrouw niet naar om grote theorieën over het theater te verkondigen. "Ik ben een doener", stelde ze, "het lullen laat ik liever aan anderen over."

Petersen was ondanks haar 76 jaar en haar gezondheidsproblemen - ze leed aan diabetes, artrose en had hartproblemen - nog erg actief, deels omdat ze een klein pensioen had, deels omdat ze het niet kon laten. Afgelopen week nog vertelde ze in het programma Tv.gasten van Friedl' Lesage dat ze in 2004 in een film zou spelen en haar rentree zou maken op de planken. In januari zou ze normaal gezien starten met de opnamen voor Confituur, de nieuwe film van Lieven Debrauwer, een maand later wilde ze de repetities aanvatten voor het theaterstuk De Caraïbische Zee van Studio 100. Een virale infectie besliste daar anders over.

'Ik ben een doener. Het lullen laat ik liever aan anderen over'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234