Vrijdag 22/11/2019

Vlaanderen kleurt dit seizoen weer hartstikke oranje

Brussel / Amsterdam

Van onze medewerker

Wouter Hillaert

Ook al gaat het naar verluidt steeds slechter met de Vlaams-Nederlandse theaterbetrekkingen, toch blijven de grote gezelschappen van boven de Moerdijk ook dit seizoen consequent afzakken naar het zuiden, met minstens een paar voorstellingen. Daarnaast staan er nogal wat 'grensoverschrijdende' coproducties geprogrammeerd en komen een hele reeks Nederlandse regisseurs hier hun ding doen. Hoezo slechte betrekkingen?

De wanklanken waren afgelopen seizoen velerlei. Vlaamse reisvoorstellingen zouden in Nederland geen publiek meer trekken, de verschillen in taal en acteerstijl zouden steeds groter worden en in de ex-jury voor het Theaterfestival zou voortdurend gediscussieerd zijn op basis van nationale tegenstellingen. Heerst er bij onze noorderburen dan een andere theatercultuur dan bij ons? Misschien wel, maar uit de vele uitwisselingsplannen voor volgend seizoen blijkt alleen maar dat zoiets meer als een verrijking dan als een beperking gezien wordt. Vooral de grote stadsgezelschappen aan weerszijden van de grens reiken elkaar de hand.

ZT Hollandia (Eindhoven) maakt met Het Toneelhuis Tim van Athene, in een regie van niemand minder dan Gerardjan Rijnders. De voorstelling bouwt op een verregaande tekstbewerking door Rijnders zelf van Shakespeares Timon van Athene en verplaatst de klassieke stof naar de huidige politiek-economische context. Ongeveer hetzelfde doet de Oostenrijkse schrijver Gustav Ernst met Aristophanes' Lysistrata, voor een coproductie tussen het Amsterdamse fusiegezelschap De Theatercompagnie en KVS/de bottelarij. Het stuk zal gaan over de oliestrijd tussen Oost en West en wordt geregisseerd door Theu Boermans, nog zo'n grote Nederlander.

Het illustreert hoezeer de rijrichtingen tussen Vlaanderen en Nederland veranderd zijn. Terwijl voorheen vooral Vlaamse regisseurs (als Ivo Van Hove, Dirk Tanghe en Guy Cassiers) naar het noorden trokken, lijken nu steeds meer Nederlanders hierheen te komen. Ofwel voor een eenmalig project, ofwel meteen voor een heel gezelschap. Na Guido Wevers bij 't Arsenaal doet binnenkort Johan Simons zijn intrede bij het Publiekstheater en keert Guy Cassiers terug voor Het Toneelhuis. Laatstgenoemden sturen dit seizoen trouwens drie aan te raden hernemingen van 'grensoverschrijdende' coproducties vooruit. Cassiers doet dat met The Woman Who Walked into Doors (ro theater/het muziek Lod) en Simons met De Bitterzoet (ZT Hollandia / Antigone) en De Leenane Trilogie (ZT Hollandia/Het Toneelhuis).

Simons' nieuwste bij ZT Hollandia is een Richard III en gaat over de vraag wat oorlog vermag tegen het verpersoonlijkte kwaad. Vooraleer die productie in mei door Vlaanderen toert, passeert in februari al Minis. Het is een monoloog waarin ZT Hollandia-actrice en -zangeres Hadewych Minis op zoek gaat naar haar eigen authenticiteit. Ze wordt geregisseerd door Steven Van Watermeulen, vast acteur van het ro theater. Het Rotterdamse gezelschap zelf komt nagenoeg tegelijk naar Vlaanderen met zijn familievoorstelling De twaalfde nacht. De Shakespeare-adaptatie wordt gecoproduceerd en geregisseerd door het Antwerpse jeugdgezelschap Laika van Jo Roets, die daarmee meteen tekent voor de enige Vlaamse regie van een Vlaams-Nederlandse voorstelling. Verder maakt het ro theater dit seizoen met Proust 3: de kant van Charlus een nieuwe aflevering van zijn grootse Proust-cyclus.

Toneelgroep Amsterdam steekt zelfs met alle vijf zijn grote producties de grens over. Uitkijken wordt het niet alleen naar Ivo Van Hoves ensceneringen van Tsjechovs Drie zusters en van O'Neills Rouw siert Electra, maar ook naar wat Ola Mafaalani doet met Romeo en Julia. Wie drie seizoenen geleden in KVS/de bottelarij de schitterende Macbeth van deze maakster zag, weet in mei meteen waarheen. Want ook al is Romeo en Julia de zoveelste Shakespeare waarmee de Nederlanders dit jaar komen aandraven, Mafalaani maakt er gewoonlijk vooral haar eigen ding van. Laat dat een kleine compensatie zijn voor het feit dat geen van bovengenoemde reisvoorstellingen (met uitzondering van Minis, geschreven door Oscar van den Boogaard) gebaseerd is op volstrekt nieuw Nederlands tekstmateriaal. Dat is in Vlaanderen wel anders.

Voor de kersverse teksten zal weer vooral Dood Paard moeten zorgen. Het collectief ging voor Lam samenzitten met toneelschrijver Rob de Graef rond het gegeven 'well-made play' en maakt iets voor drie personages uit de betere middenklasse. In januari is in de Vlaamse zalen al hun Sell By Date Best Before End te zien, van acteur Kuno Bakker en dj Steve Green.

Dat andere Nederlandse collectief dat altijd al goede contacten onderhouden heeft met de Vlaamse scène, met name 't Barre Land, kiest er opnieuw voor om onbekend tekstmateriaal van vroeger voor het daglicht te spelen. Met de literaire klucht Hoofd zonder wereld werkt het eerst zijn trilogie rond Elias Canetti's roman Martyrium af, om daarna in Geen haast uit te pakken met vooral Weens repertoire.

Bestel snel je tickets voor al deze oranje voorstellingen! Dan kunnen ze in Nederland tenminste niet zeggen dat er daar beneden in Vlaanderen geen hond naar hun producties komt kijken.

Voor info en speellijsten: www.zthollandia.nl, www.theatercompagnie.nl, www.toneelgroepamsterdam.nl, www.rotheater.nl, www.doodpaard.nl, www.barreland.nl.

Theater in de lage landen

'Terwijl het vroeger omgekeerd was, lijken nu steeds meer Nederlanders hierheen te komen'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234