Woensdag 01/02/2023

Vlaanderen betaalt 4,7 miljoen euro voor lucht

Vlaanderen huurt dit jaar voor zo'n 4,7 miljoen euro lucht. Dat is het gevolg van een contract dat de huidige minister-president Kris Peeters (CD&V) eind 2005 liet afsluiten met de firma Argex.

door Douglas De Coninck

KRUIBEKE / ZWIJNDRECHT l Normaal had men in september 2006 moeten starten met baggerspecie te storten in een kleiput op de grens van Kruibeke en Zwijndrecht. Alleen: er is geen milieuvergunning en het is onzeker of die er ooit komt. Vergunning of niet, Vlaanderen is verplicht om de komende vijftien jaar af te betalen: 68 miljoen euro, tot in 2020.

De nv Waterwegen en Zeekanaal (WenZ) zoekt al jaren bergplaatsen voor baggerspecie. Jaarlijks wordt een miljoen kubieke meter uit rivieren en kanalen opgeschept. Stortplaatsen zijn er nauwelijks. "In Vlaanderen is daarvoor niet gauw een maatschappelijk draagvlak te vinden", zegt gedelegeerd bestuurder Leo Clinckers bij WenZ.

In 2005 viel het oog van toenmalig minister van Openbare Werken Kris Peeters (CD&V) op de kleiput van de nv Argex in Zwijndrecht-Kruibeke. De firma graaft daar al decennia klei op en verbond zich ertoe om de put achteraf op te vullen met propere grond. De één heeft een put die moet worden gevuld, de ander miljoenen tonnen vulsel maar geen put. Zo simpel leek het, toen WenZ op 30 november 2005 - onderhands - een contract afsloot met Argex. De Morgen kon de hand leggen op een kopie. De inhoud roept vragen op.

WenZ huurt de put (goed voor 4 miljoen kubieke meter specie) van 1 september 2006 tot 31 december 2020. Tegen 17 euro per m3 komt dat neer op een - te indexeren - totaalprijs van 68 miljoen euro voor de komende vijftien jaar. September 2006 ligt intussen al een jaar achter ons, maar er is nog geen halve gram specie gestort. Er is wel al geld gestort, want het contract zegt: "De betaling start vanaf september 2006." WenZ huurde meteen 1 miljoen kubieke meter, maar het contract voorziet geen uitweg als zou blijken dat er geen vergunning bekomen wordt. Artikel 3: "De huurder zal zelf instaan voor het bekomen van de nodige vergunningen."

Argex probeerde zelf al eens een vergunning te bekomen voor het volstorten van de put met 'propere specie'. Het bedrijf kreeg toen een negatief advies van de Vlaamse afvalstoffenmaatschappij Ovam. WenZ tracht nu een vergunning te bekomen en stoot op lokale weerstand. In Zwijndrecht ziet burgemeester Willy Minnebo (Groen!) een probleem met het bijzonder plan van aanleg. "Daarin staat duidelijk dat de kleiput moet worden behouden als waterplas en niet geheel of gedeeltelijk mag worden volgestort", zegt hij. "Het is trouwens natuurgebied. Ik zou er op zich niet noodzakelijk een probleem mee hebben als men de plas zou opvullen, maar niet met om het even wat natuurlijk."

In Kruibeke doet burgemeester Antoine Denert minder moeilijk. "Voor ons ligt dat gebied in kmo-zone", zegt hij. "Wil men met specie industriegronden creëren, dan valt daarover te praten. Maar dan moet er eerst een ruimtelijk structuurplan komen. Er is ook een bouwvergunning nodig voor een installatie om slib te drogen. Het zal nog minstens een jaar duren voor al die vergunningen er zijn."

Minnebo: "Wat de zaken bemoeilijkt, is dat men een put uitkoos die niet alleen op het grondgebied van twee gemeenten ligt maar ook van twee provincies: Oost-Vlaanderen en Antwerpen. Daardoor moet men inzake ruimtelijke ordening telkens voorbij twee administraties."

Bij WenZ is Leo Clinckers alvast optimistisch over "het snel bekomen van een milieu-effectenrapport". Hij is niet zo zeker of het verstandiger was geweest te wachten op juridische zekerheid en dan pas een contract af te sluiten: "Had Argex zelf zo'n vergunning gehad, dan was haar prijs per kubieke meter veel hoger geweest."

Argex verhuurde de put dus tegen een lager tarief, juist omdat men wist dat er geen vergunning was? Op het kabinet van minister van Openbare Werken Hilde Crevits (CD&V) wenst men "over dit dossier liever niet te communiceren". Een kabinetsmedewerker wil enkel kwijt dat voorganger Peeters een "risico-inschatting" maakte en er nog altijd veertien jaar tijd is om de vergunningen te bekomen: "De ruimte die we al huurden, blijft bruikbaar. Zodra de vergunningen er zijn, kunnen we de eerste baggercontracten afsluiten."

Volgens onze interpretatie van het contract ontving Argex sinds september 2006 al zo'n 1,2 miljoen euro aan huurgelden. Daar komt aan het eind van elk kalenderjaar een aparte afrekening bij voor een zogeheten 'post b' waarover het contract stelt: "De minimum te betalen maandelijkse huur onder b) bedraagt 1/172 van 3.000.000 m3." Tegen 17 euro per kubieke meter zou dat neerkomen op een supplement van meer dan 3,5 miljoen. Op de Vlaamse begroting 2007 is voor het storten van specie in de Argexput 4,5 miljoen euro voorzien. Toch wel veel geld", vindt Minnebo. "Voor lucht."

In de kleiput van Zwijndrecht-Kruibeke is nog geen halve gram specie gestort. Er is wel al veel geld voor gestort

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234