Zaterdag 12/06/2021

Klimaat

Vlaanderen antwoordt ‘ja, maar’ op Europese klimaatdoelen 2030

De Europese Commissie wil de CO2-uitstoot tegen 2030 met minstens 55 procent verlagen in vergelijking met 1990. Beeld Photo News
De Europese Commissie wil de CO2-uitstoot tegen 2030 met minstens 55 procent verlagen in vergelijking met 1990.Beeld Photo News

Vlaanderen antwoordt ‘ja, maar’ op de nieuwe Europese klimaatdoelen 2030. De ambitie mag omhoog, op voorwaarde dat lidstaten die het goedkoopst hun uitstoot kunnen verlagen de grootste inspanning leveren. En dat gebuisde lidstaten hun tekort mogen afkopen.

De Vlaamse regering-Jambon vindt de huidige verdeling van de Europese klimaatinspanningen – volgens het bbp per inwoner van de lidstaten – niet correct. Een kleine lidstaat als België wordt hierdoor benadeeld, luidt het. En een dichtbevolkte en zwaar geïndustrialiseerde regio als Vlaanderen al helemaal.

“Een verhoging van de Europese klimaatdoelen 2030 kan voor ons, maar dan wel op voorwaarde dat Europa meer aandacht heeft voor kostenefficiëntie en flexibiliteit”, reageert de woordvoerder van Vlaams minister van Klimaat Zuhal Demir (N-VA). “De huidige Europese plannen voldoen niet. We vragen daarom dus aanpassingen.”

Klimaatneutraal

De Europese Commissie wil de CO2-uitstoot tegen 2030 met minstens 55 procent verlagen in vergelijking met 1990. De huidige doelstelling ligt op 40 procent. Volgens de Commissie is dit niet genoeg om tegen 2050 klimaatneutraliteit te halen (een netto-nuluitstoot).

Donderdag en vrijdag buigen de Europese regeringsleiders zich tijdens een top in Brussel over de verhoging van de klimaatdoelen 2030. Zij hebben het laatste woord. Voor ons land zal premier Alexander De Croo (Open Vld) er het Belgische standpunt vertolken.

Dat standpunt wordt dus genuanceerd, op vraag van Vlaanderen. In onze federale staat wordt een nationaal klimaatstandpunt bepaald door het federale niveau en de deelstaten.

In de eerste plaats wil Vlaanderen dat landen die het goedkoopst hun CO2-uitstoot kunnen verlagen voortaan ook de grootste inspanningen leveren. In casu de Oost-Europese lidstaten, waar op vlak van uitstoot vaak nog veel ‘gemakkelijke’ winst te boeken valt.

Het heeft volgens de regering-Jambon geen zin om elke Europese regio of lidstaat een strikt traject naar -55 procent te presenteren. Voor Vlaanderen zou dit neerkomen op een inspanning van -40 à -45 procent. Terwijl het huidige Vlaamse klimaatplan niet eens de vandaag beoogde -35 procent haalt. Vlaanderen zal tegen 2030 voorlopig afkloppen op 32,6 procent minder uitstoot.

Net om die reden dringt Vlaanderen ook aan op voldoende ‘flexibiliteit’ in het Europese klimaatbeleid. Regio’s of landen die hun klimaatdoelen tegen 2030 niet halen, moeten noodoplossingen hebben. Bijvoorbeeld de mogelijkheid om groene overschotten van andere lidstaten over te kopen.

Landen die wel voldoen aan de Europese doelen moeten hun surplus kunnen verkopen aan de achterblijvers, waardoor ook hun groene boekhouding klopt. Voor de Europese klimaatdoelen 2020 bestaat al zo’n systeem met ‘uitstootrechten’. Zowel Vlaanderen als het federale niveau doen er een beroep op omdat ze hun beloftes niet kunnen nakomen.

Habemus pactum

Volgens meerdere bronnen is premier De Croo bereid om de Vlaamse voorwaarden te verdedigen tijdens de Europese top. Al lijkt niet iedereen wakker te liggen van die eisen. “Habemus pactum! België zal de Europese ambitie ondersteunen van -55 procent op de Europese raad van 10 en 11 december”, tweette federaal minister van Klimaat Zakia Khattabi (Ecolo) maandagmiddag.

Een bericht dat haar Vlaamse collega Demir duidelijk niet zinde. “Met desinformatie maakt je het niet makkelijker, collega. Er zijn belangrijke en strikte voorwaarden die vervuld moeten worden voor we dit standpunt in Europa kunnen verdedigen”, reageerde ze. Als De Croo de Vlaamse eisen straks niet kan binnenhalen, zal de regering-Jambon wellicht aansturen op een Belgische onthouding bij de stemming over de hogere klimaatdoelen.

Voor Bond Beter Leefmilieu (BBL) is het vooral belangrijk dat Europa de klimaatdoelen 2030 optrekt. “De steun van België is positief, maar uiteindelijk komt die verhoging er sowieso aan”, zegt beleidscoördinator Benjamin Clarysse. “De meeste lidstaten zijn al akkoord.”

Volgens Clarysse betekent dit dat België – op alle beleidsniveaus – een groene tand moet bijsteken. “De doelen voor België en Vlaanderen zullen hoe dan ook stijgen. De Vlaamse voorwaarden zullen dit niet veranderen. Wat betekent dat we moeten stoppen met het gerommel in de marge. Structurele maatregelen zoals een kilometerheffing, de afbouw van de veestapel of een verplichte renovatie na verkoop moeten nu weer op tafel komen.”

Protestborden van Nederlandse klimaatdemonstranten. Beeld ANP
Protestborden van Nederlandse klimaatdemonstranten.Beeld ANP
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234