Maandag 24/01/2022

Sociale huur

Vlaamse Woonraad: "Taalkennisvereiste in sociale huur is geen goed idee"

Vlaams minister van Wonen Liesbeth Homans. Beeld photo_news
Vlaams minister van Wonen Liesbeth Homans.Beeld photo_news

De Vlaamse Woonraad heeft kritiek op de "dwingende en sanctionerende" manier waarop de Vlaamse regering een taalkennisvereiste Nederlands wil invoeren in de sociale huursector. De raad plaatst kanttekeningen bij de keuze voor een verplichting en vindt een administratieve geldboete als sanctie ook niet het beste middel om het doel - het bevorderen van de taalkennis - te bereiken. Dat blijkt uit een advies dat Belga kon inkijken.

Wie een sociale woning huurt, zal in de toekomst moeten aantonen dat hij over een basiskennis Nederlands beschikt. Vlaams minister van Wonen Liesbeth Homans (N-VA) wil de bestaande taalbereidheidsvereiste ombuigen in een taalkennisvereiste. Huurders die geen of onvoldoende moeite doen om de basiskennis Nederlands te verwerven, riskeren een geldboete.

Over enkele zaken toont de Vlaamse Woonraad zich positief. Ze vindt het bijvoorbeeld een goede zaak dat de taalkennisvereiste niet gekoppeld is aan de inschrijving of toewijzing van een sociale woning. En dat de taalkennisvereiste ook geen aanleiding kan geven tot opzeg van een sociaal huurcontract, is volgens de raad ook een goede zaak.

De raad erkent ook dat kennis van de Nederlandse taal de onderlinge communicatie tussen sociale huurders kan verbeteren. "Het beheersen van de taal kan verder contact met de sociale huurder ten goede komen", klinkt het.

Maar over het verplichtende karakter van de maatregel is de Vlaamse Woonraad minder opgezet. "De Raad vraagt om de taalkennis niet als een huurdersverplichting te beschouwen maar als een te stimuleren maatschappelijk engagement", luidt het.

Sociale woning? Eerst Nederlands leren

Lees hier meer over de plannen van minister Liesbeth Homans

Geen armoedetoets

De raad vraagt zich bovendien af of een taalkennisvereiste echt meer garanties biedt op het bevorderen van de taalkennis dan de huidige taalbereidheidsvoorwaarde. "Hoe groot is de groep die onwillig is een inspanning te leveren om de taal te leren? Hoeveel mensen slagen niet in het vooropgesteld taalexamen en wat zijn hiervan de redenen?", klinkt het.

De Vlaamse Woonraad wijst er ook op dat er op het voorstel geen reguleringsimpactanalyse (RIA) of armoedetoets zijn uitgevoerd. "De Raad meent dat belangrijke wijzigingen en beleidsopties voorafgaand moeten steunen op de nodige analyse- en beleidstoetsen", zo staat in het advies.

De raad denkt ook dat het opleggen van een administratieve geldboete "niet het meest aangewezen middel vormt om de doelstelling - het bevorderen van de taalkennis - te bewerkstelligen".

"Wereldvreemdheid"

Vlaams minister van Wonen Liesbeth Homans maakt intussen brandhout van het advies van de Vlaamse Woonraad. "Dit advies getuigt van enige wereldvreemdheid. Vlaanderen stelt een sociale woning ter beschikking, en vraagt hierbij aan de huurder om een mondje Nederlands te willen leren spreken. Dit is toch niet overdreven?"

Met de maatregel zegt de minister te kiezen voor het "boeken van resultaten". "Vroeger moest men bereid zijn om Nederlands te leren, maar de ervaring leert dat dit niet altijd voldoende is", aldus Homans. "Het boeken van resultaten heeft enkel maar voordelen, de huurder kan in zijn omgeving gemakkelijker zijn plan trekken, met de buren praten, het voorkomt mogelijke leefbaarheidsproblemen. In een dikwijls diverse gemeenschap is dat geen overbodige luxe."

De N-VA-minister vindt ook de kritiek op de administratieve geldboete onterecht. Homans: "Wie effectief geen enkele moeite doet en dus ook geen resultaten boekt, zal inderdaad een administratieve geldboete krijgen. Een stok achter de deur is echt nodig voor wie hardleers is. Er staan immers voldoende kandidaten op de wachtlijst, het weigeren van Nederlands leren zonder sanctie is dus niet aan de orde."

Groen: "Inspanningsverbintenis behouden"

Oppositiepartij Groen daarentegen ziet in het kritische advies van de Vlaamse Woonraad een bevestiging van haar kritiek op de invoering van een taalkennisvereiste. "Deze bestaande inspanningsverbintenis is een veel betere methode om zo veel mogelijk nieuwkomers zo goed mogelijk Nederlands te leren", zegt Vlaams parlementslid An Moerenhout.

Volgens Moerenhout zal een deel van de sociale huurders, met name de analfabete huurders, het gevraagde niveau Nederlands niet kunnen behalen binnen de gewenste termijn. "Een standaardtraject voor analfabeten om Nederlands te leren lezen en schrijven duurt 50 tot 200 weken. Homans geeft sociale huurders echter amper een jaar de tijd om Nederlands te leren, anders moeten zij - een of meermaals - een boete tot 5.000 euro betalen", aldus Moerenhout.

An Moerenhout (Groen). Beeld belga
An Moerenhout (Groen).Beeld belga

VVH: "Automatische uitwisseling van gegevens"

De Vereniging van Vlaamse Huisvestingsmaatschappijen (VVH) onderschrijft "het grote belang van de kennis van het Nederlands van sociale huurders om vlotte communicatie mogelijk te maken". Wel dringt de VVH erop aan om "maximaal in te zetten op automatische digitale uitwisseling van gegevens om de taalkennistoets zo beperkt mogelijk te houden".

VVH-directeur Mallants: "Het is immers een verplichting van de 'huurder', maar dit impliceert alle meerderjarige bewoners, dus ook kinderen die 18 worden, ouders in het kader van mantelzorg... Het kan niet dat hier een nodeloze papierwinkel wordt opgestart, die de administratieve lastvermindering voor kandidaat-huurders vervangt door een nog grotere bij huurders."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234