Zaterdag 24/10/2020

Vlaamse videokunst intrigeert

Contour on Tour, van 21 maart tot 11 juli in De Loketten van het Vlaams Parlement, Brussel.

Curator Hans Martens boog zich over de videokunst van het afgelopen decennium en koos er de beste werken uit. Video is een relatief jonge kunstvorm. "De televisie had in de jaren zestig de reputatie een verslavend massamedium te zijn", zegt Martens. "Kunstenaars wilden het medium op een andere manier gebruiken. Terwijl de televisie-industrie op zoek was naar het perfecte beeld, ging de kunstenaar op zoek naar de destructie of de deconstructie van dat beeld."

Van buiten is door de ramen al een eerste werk te zien: Dennis Tyfus' The Girl from Ipanema. Het werd eerder al tentoongesteld in het station Mechelen-Nekkerspoel op Contour, de Biënnale voor Bewegend Beeld. Het werk bestaat uit een aantal tv-schermen waarop te zien is hoe een oudere vrouw verleidelijk danst tegen de achtergrond van een tropische zonsondergang of een psychedelisch lijnenspel. Op die manier kaart Tyfus de manier aan waarop jonge vrouwen in reclame steevast als seksueel object getoond worden. Door de clichématige jonge, blonde deerne te vervangen door een oudere dame dwingt Tyfus de toeschouwer stil te staan bij zijn kijkgedrag. Contour Mechelen kreeg een klachtenregen over zich heen naar aanleiding van dit werk en de NMBS besloot uiteindelijk om het uit het station te verwijderen. DatThe Girl from Ipanema nu opnieuw in de publieke ruimte te zien is, is een sterk statement.

Ook het werk Homeless Cat van David Claerbout is al van buiten te zien. Claerbout toont een kat aan een raam met op de achtergrond daken van huizen en de lucht. Het weer op het beeld komt overeen met het actuele weer. Als het regent in Brussel, zien we het regenen in de wereld van de kat. Zo wil Claerbout de kijker doen twijfelen aan de waarachtigheid van het beeld.

Nicolas Provost, die onlangs succes oogstte met zijn eerste langspeelfilm The Invader, manipuleert evenzeer het beeld, zij het op een heel andere manier. Voor Plot Point ging hij met verborgen camera filmen op Times Square. Door gebruik te maken van klassieke Hollywoodmontagetechnieken, beeldkadrage en muziek, maakt hij er een spannende thriller van met de New Yorkse politie in de hoofdrol. Door in te zoomen op gsm's en oogcontact brengt hij mensen met elkaar in verband. En plots wordt iedereen verdacht.

Een aantal kunstenaars manipuleert dan weer de ruimte die ze in beeld brengen. Zo creëert Anouk De Clercq in Building met animatie een voortdurend transformerende locatie. Het resultaat is een bijna monsterlijke ruimte die aandoet als een nachtmerrie. Toch kun je niet wegkijken. Je wil blijven kijken om te zien wat er komt. Ook Hans Op de Beeck onderzoekt in zijn zwart-witfilmStaging Silence een veranderende setting. Het is misschien wel het beste werk van de hele tentoonstelling. Tweeëntwintig minuten lang zie je twee handen die met allerlei materialen telkens een totaal nieuwe wereld oproepen. Thermossen en ander keukengerei worden een stad met wolkenkrabbers. Een grote taart is eerst een statige tempel, maar nadat er van gegeten wordt, is het een ruïne.

Op de Beeck suggereert veel met weinig. Hij prikkelt je fantasie. Soms kun je even niets herkennen: een donker raster voor een witte achtergrond lijkt totaal abstract. Maar dan zet hij een stoeltje voor het raster en meteen doet het geheel denken aan de terminal van een luchthaven. Op een prachtige manier speelt hij met het contrast tussen abstract en figuratief, binnen en buiten, dag en nacht.

Verder zijn er nog de aangrijpende portretfilms Johan en François van Sven Augustijnen te zien, waarin hij het falen van de taal in beeld brengt. Augustijnen filmt twee afasiepatiënten tijdens hun sessie bij de logopediste. Machteloos zoeken ze naar woorden, waar ze vroeger geen enkel probleem mee hadden.

Van schilder Michaël Borremans is Weight te zien, de eerste film waarmee hij ooit naar buiten kwam. Zijn videowerk is even mooi, betoverend en bevreemdend als zijn schilderwerk. En Johan Grimonprez presenteert zijn WeTube-o-theek, waarin hij de beeldcultuur analyseert, van mainstreamfilms tot obscure documentaires. Bovendien presenteert centrum voor kunst en media Argos nog Looking Back, een selectie video's uit hun archief met onder meer vroeg werk van Ria Pacquée, Lili Dujouri en Philippe Van Snick.

Bijna elk werk in deze tentoonstelling is sterk. Contour on Tour is een mooie kans om in één tentoonstelling een overzicht te krijgen van wat het medium te bieden heeft.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234