Woensdag 27/01/2021

Vlaamse stamcelexpert Cassiman sceptisch over Chinese wereldprimeur MET GEKWEEKTE hersencellen

Cassiman: 'Vervangen van beschadigde hersenen door gekweekte cellen lijkt me een te grote sprong in het ijle'

'De mens is geen proefkonijn'

Chinese wetenschappers hebben de beschadigde hersenen van een man met een zwaar hoofdletsel vervangen door nieuwe, gekweekte hersencellen. Een wereld- primeur in de medische geschiedenis, meldt The Sunday Times. Dat is het zeker, bevestigt professor Jean Jacques Cassiman, hoofd van het Centrum voor Menselijke Erfelijkheidsleer van de KU Leuven. 'Toch heb ik de indruk dat hier enkele stappen zijn overgeslagen', zegt de stamcelexpert. 'We moeten heel voorzichtig omspringen met dat soort scoops.'

Brussel

Eigen berichtgeving

Marjan Justaert

De werking van de hersenen als orgaan berust essentieel op de communicatie van de hersencellen of neuronen onderling. Neuronen zijn de hersencellen die maken dat ons lichaam en onze geest functioneren. Als je een hersenletsel oploopt, wordt de communicatie verstoord en breken de cellen af. In tegenstelling tot de meeste cellen in het menselijk lichaam, kunnen de hersencellen zichzelf niet herstellen. Volledige of gedeeltelijke verlamming van het lichaam of het geheugen (alzheimer) is een bekend gevolg. "Overal ter wereld zoeken wetenschappers naar een middel tegen de ziekte van Alzheimer en de ziekte van Parkinson", verklaart Cassiman. "Daarom is de Chinese hersencellenprimeur potentieel een enorm belangrijke stap in het onderzoek."

Maar de professor heeft zo zijn bedenkingen. "Ik heb nog heel wat vragen. Zijn de experimenten wel goed gecontroleerd? Is men niet te hard van stapel gelopen? Is het effect op lange termijn bewezen?" Volgens Cassiman is het niet onmogelijk dat de gekweekte hersencellen die bij de patiënt werden ingeplant, binnen enkele maanden stoppen met functioneren. "Als die kweekcellen bepaalde eiwitten aanmaken die door het lichaam afgestoten worden of de boel blokkeren, kan de genezing van heel korte duur zijn. Het is dus absoluut nodig dat je als wetenschapper veel experimenteert op dieren, alleen dan kun je de positieve én negatieve effecten op lange termijn kennen. De mens is geen proefkonijn."

Er wordt veel onderzoek verricht naar middelen die het afsterven van hersencellen kunnen stoppen of voorkomen. Zulke middelen zouden een doorbraak betekenen voor de behandeling van alzheimer-patiënten, omdat dan de achteruitgang van het geestelijk vermogen kan worden stopgezet. "Ook in Belgische laboratioria is het onderzoek volop in ontwikkeling. We zijn zover dat we stamcellen uit beenmerg kunnen halen die zich ontwikkelen tot hersencellen, en ook embryonale stamcellen zijn geschikt voor de behandeling van hersenletsels", gaat Cassiman verder. "Maar", aldus de expert, "in zowat alle gevallen zit het onderzoek nog in een experimenteel stadium. Dat Chinese wetenschappers nu al gekweekte hersencellen inplanten in een patiënt, lijkt me toch wat snel." Het succesvol implanten van gekweekte hersencellen die de beschadigde originelen van een persoon moeten vervangen, is tot op vandaag nog nooit vertoond, maar lijkt Cassiman "veeleer een te grote sprong in het ijle dan een stapje in de goede richting".

Stel dat de Chinese primeur echt blijkt te werken en ethisch in orde is, dan kan iedereen die een zwaar hoofdletsel heeft opgelopen, zoals de na een ongeluk verlamde en intussen overleden Superman-acteur Christopher Reeve, of die lijdt aan alzheimer of parkinson, zich gaan verheugen. "Als blijkt dat de Chinese benadering de beste is, zal ze ook wel overwaaien naar ons land", besluit Cassiman. De Chinese arts Zhu Jian-hong, die zijn doorbraak deze week in Londen komt voorstellen, haalde de stamcellen niet uit beenmerg, maar uit de hersenen van een verkeersslachtoffer. Daaruit kweekte hij in zijn laboratorium miljoenen gezonde cellen, die bij de patiënt werden ingeplant. Die groeiden vervolgens verder en zorgden er, samen met de overgebleven cellen, voor dat de patiënt de mogelijkheden terugkreeg die hij door zijn ongeval was kwijtgeraakt. Hij kan inmiddels weer lopen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234