Zondag 27/09/2020

Kinderbijslag

Vlaamse regering wil voor paasvakantie rond zijn met hervorming kinderbijslag

Beeld Pieter Van Eenoge

De rekenmachines van de Vlaamse regering maken overuren. Niet enkel de grote, maar ook de armere gezinnen zouden meer kinderbijslag krijgen. De onderhandelingen zitten in de laatste rechte lijn.

Voor de paasvakantie willen de ministers eruit zijn, dat is de einddatum die bevoegd minister Jo Vandeurzen (CD&V) in zijn hoofd heeft. Met de zesde staatshervorming kwam 'het kindergeld' over naar het Vlaamse niveau, en de regeringspartijen moeten het eens worden over hoe grondig ze dit Belgische systeem vertimmeren. In principe bestaat er nu in ons land geen link tussen de kinderbijslag en het inkomen van de ouders. Hoe ouder het kind, hoe hoger de som die elke maand op de bankrekening verschijnt. Per extra kind krijgt een gezin ook meer geld. Die twee uitzonderingen staan echter ook los van het gezinsbudget. Gezinnen met een laag inkomen krijgen wel een extra toeslag.

De coalitiepartners bikkelen nu nog over hoe hoog het basisbedrag en hoe groot de sociale correcties zullen zijn. Het basisbedrag zal ergens tussen de 120 en de 160 euro liggen. In het Vlaamse regeerakkoord beslisten ze al dat het aantal kinderen en hun leeftijd niet meer zal meetellen. Het enige wat dus kan meetellen, is het inkomen en de grootte van het gezin. Die parameters zijn het uitgangspunt voor de berekeningen. Voor N-VA is het principe van 'elk kind is gelijk' heilig en moet het basisbedrag zo groot mogelijk zijn. Het inkomen speelt in hun visie nauwelijks mee. CD&V zit aan de andere kant van het spectrum en wil de sociale correcties zo ruim mogelijk maken.

De knopen die de coalitie nog moet doorhakken, gaan over hoe uitgebreid de overgangsmaatregelen zullen zijn. Zal dit systeem enkel voor nieuw geboren kinderen gelden? Zullen kinderen uit één gezin een verschillende kinderbijslag krijgen? Hoe kan of zal de regering de schok voor grote gezinnen proberen op te vangen?

In Nederland werkt het beter

CD&V ziet zich gesterkt in haar pleidooi voor meer herverdeling of hogere sociale correcties door de recentste studie van het Internationaal Monetair Fonds (IMF). Daarin staat dat "hoewel België het land is dat het tweede hoogste niveau heeft in Europa qua sociale uitgaven, het pas op de negende plaats staat in de vermindering van de inkomensongelijkheid". Voor het gewicht van onze sociale zekerheid hebben we dus, in vergelijking met de andere landen, veel armoede.

Dat België zo slecht omspringt met zijn middelen heeft meerdere oorzaken. De zes staatshervormingen maken België tot een gelaagd land, wat ons bestel zeker niet goedkoper maakt. Maar dat is lang niet de enige reden. "Onze arbeidsmarkt heeft zich volledig georganiseerd naar onze sociale zekerheid met een hoge werkloosheid en een grote groep gepensioneerden", zegt Ive Marx. "Nederland heeft een veel hogere tewerkstelling en een lagere armoede. Hun arbeidsmarkt functioneert beter, waardoor de sociale zekerheid betere resultaten boekt." Het sociaal overleg verloopt er directer, wat de arbeidsmarkt soepeler maakt. Hetzelfde geldt voor Duitsland, waar de overheid veel sterker staat tegenover de sociale partners.

Voor het IMF zal de sociale zekerheid vooral effectiever worden door meer selectiviteit. Anders gezegd: de uitkeringen hangen te weinig af van het inkomen van de Belgen. Gezinnen met hogere inkomens zouden dus minder kinderbijslag moeten krijgen, vloeit daaruit voort, zodat er meer geld overblijft voor de armere gezinnen. "In deze studie suggereren ze de kinderbijslag universeel te houden, maar wel selectiever", zegt Marx. Wanneer de universaliteit wegvalt, wanneer niet iedereen nog een graantje zal kunnen meepikken, zal de solidariteit erbij inschieten.

In Spanje en Italië, waar het kindergeld enkel naar de allerarmsten gaat, werken die systemen helemaal niet goed. De budgetten zijn te klein, ze verhelpen de armoede nauwelijks. Het gaat dan om wat 'de paradox van de herverdeling' heet: voorzieningen voor de armen worden arme voorzieningen. Marx: "Als ook de middenklasse een graantje of twee meepikt, worden ook de armere mensen daar beter van."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234