Woensdag 12/05/2021

NieuwsVerkiezingen

Vlaamse regering schrapt opkomstplicht bij lokale verkiezingen

Vlaams minister van Binnenlands Bestuur Bart Somers. Beeld Photo News
Vlaams minister van Binnenlands Bestuur Bart Somers.Beeld Photo News

De Vlaamse regering heeft vrijdag definitief het licht op groen gezet voor een grondige hervorming van de lokale democratie. Bij de volgende lokale verkiezingen zal er geen opkomstplicht meer zijn en de invloed van de lijststem zal verdwijnen. Er komt ook een meer rechtstreekse verkiezing van de burgemeester.

In het Vlaamse regeerakkoord van 2019 was een grondige hervorming van de lokale democratie aangekondigd. Vandaag heeft de regering-Jambon definitief het voorontwerp van decreet goedgekeurd dat een aantal belangrijke electorale spelregels verandert. Een overzicht:

• Opkomstplicht afgeschaft

Burgers zullen niet langer verplicht zijn om te gaan stemmen bij de volgende gemeenteraads- en provincieverkiezingen in 2024. De opkomstplicht wordt afgeschaft.

Die afschaffing is iets waar de liberalen al langer van dromen. Vlaams minister van Binnenlands Bestuur Bart Somers (Open Vld) spreekt van een “hoogdag voor de lokale democratie”. “Hier spreken we al over sinds de oprichting van mijn partij.”

De Open Vld-minister is ervan overtuigd dat de ingreep zal leiden tot “een versterking van het debat”. “Elke partij zal de democratie op zich moeten verdedigen en uitleggen waarom stemmen belangrijk is. De kiezer zal niet gaan stemmen omdat hij verplicht wordt, maar omdat hij dat wil.”

• Invloed lijststem verdwijnt

Voortaan zullen de kandidaten met de meeste voorkeurstemmen verkozen worden, ongeacht hun plaats op de lijst. “Vandaag heeft de plaats op de lijst een grote invloed. Kandidaten met weinig voorkeurstemmen werden soms verkozen omdat ze konden genieten van de lijststem”, legt Somers uit. “Kandidaten met veel voorkeurstemmen, maar een lage plaats op de lijst, werden dan weer niet verkozen. Door het afschaffen van de lijststem geven we de stem van de kiezer meer gewicht en verschuiven we de macht van de partijen naar de burgers”, klinkt het.

• Burgemeester meer rechtstreeks verkozen

De kiezer krijgt ook een grotere beslissingsmacht over wie de burgemeester wordt. In de toekomst wordt de stemmenkampioen van de grootste meerderheidsfractie automatisch burgemeester.

Somers spreekt van “de meest ingrijpende hervorming in decennia”. “Waar het vroeger mogelijk was om partijpolitieke afspraken te maken, zal de burgemeester nu meer rechtstreeks verkozen worden. Minder particratie en meer democratie, de kiezer bepaalt.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234