Zaterdag 21/09/2019

Vlaamse regering schakelt protesterende burgers uit

Na jaren stilstand wil de Vlaamse regering eindelijk beweging krijgen in de Limburgse Noord-Zuidverbinding. Maar de manier waarop doet wenkbrauwen fronsen. Een decreetswijziging moet de protesterende burgers buitenspel zetten.

Stijn Meuris deed vorige week op Radio 1 nog een hartstochtelijke oproep om eindelijk iets aan de haperende mobiliteit in Limburg te doen. De zogenaamde Noord-Zuidverbinding, de autoweg tussen Eindhoven en Hasselt, is een van de grootste pijnpunten. Met een omleidingsweg rond Houthalen-Helchteren wil de Vlaamse regering het verkeer op die route weer vlot trekken. Alleen loopt die omleidingsweg dwars door een door Europa beschermd natuurgebied.

Dat is niet naar de zin van de Raad van State. Die verwees de plannen in 2013 al een eerste keer naar de prullenmand en buigt zich momenteel over een nieuwe aanvraag voor dezelfde weg. De kans lijkt groot dat het ook deze keer fout loopt. De auditeur van de Raad van State bracht eind vorig jaar al een negatief advies uit.

Kunstgreep

Daarom is er nu al een plan B. De Vlaamse regering wil de Noord-Zuidverbinding als 'complex project' bestempelen. In dat scenario komen alle alternatieven, zoals een ondertunneling, opnieuw op tafel en is er ook een uitgebreide inspraakronde. Goede zaak, zou je denken, maar er zit een addertje onder het gras. Goed weggestopt in het persbericht staat dat de Vlaamse regering werk maakt van een aanpassing van het decreet complexe projecten. Als die er komt, zal voortaan niet de regering maar wel het Vlaams Parlement beslissen over dat soort projecten met een groot maatschappelijk belang.

Het lijkt misschien een detail, maar dan wel een met verstrekkende gevolgen. De kunstgreep zet in één beweging de Raad van State en de klagende burger buitenspel. Tegen regeringsbeslissingen kan die laatste immers beroep aantekenen bij de Raad van State. Wanneer het parlement de beslissing neemt, moet je met je bezwaren bij het Grondwettelijk Hof zijn. En dat is een stuk moeilijker.

"De procedure bij het Grondwettelijk Hof is trager en logger dan die bij de Raad van State en de vernietigingsmogelijkheden zijn beperkter", legt advocate Griet Cnudde uit. Zij specialiseerde zich in publiek recht en stond de voorbije jaren geregeld burgers bij in hun strijd tegen overheidsbeslissingen. "In tegenstelling tot de Raad van State zal het Grondwettelijk Hof een bepaalde beslissing normaliter ook niet schorsen. Wanneer je, zoals bij de Noord-Zuidverbinding, bij het Grondwettelijk Hof bezwaar aantekent tegen de aanleg van een ringweg, is de kans groot dat die weg er al ligt voor het Hof tot een definitieve uitspraak komt."

"De inspraak van de burger wordt op die manier tot een minimum herleid", vindt ook Geert Van Hoorick, professor bestuurs- en milieurecht aan de UGent. "Alle procedurefouten waar de Raad van State zich normaal over uitspreekt, worden onder tafel geveegd. Het Grondwettelijk Hof is immers enkel bevoegd om inbreuken tegen de grondwet vast te stellen."

Schande

De regering is het er ondertussen over eens dat het Noord-Zuiddossier door het parlement behandeld moet worden. Maar de decreetswijziging blijft een heikel punt. Björn Rzoska, fractieleider van oppositiepartij Groen, vindt het een absolute schande dat de regering op die manier de Raad van State omzeilt. Maar ook bij de meerderheidspartijen zijn er bedenkingen.

"Het moet voor burgers mogelijk blijven om zich te verdedigen", vindt Wilfried Vandaele (N-VA). "In dat opzicht blijven er heel wat vragen. Het kan niet de bedoeling zijn om alle complexe projecten voortaan via het parlement te laten lopen. We moeten duidelijk afspreken in welke gevallen dat wel en niet zal gebeuren." Het gevaar bestaat dat voortaan elk project dat weerstand oproept er door het parlement wordt doorgeduwd.

Volgens het kabinet van minister Joke Schauvliege (CD&V), die als Vlaams minister van Omgeving samen met mobiliteitsminister Ben Weyts (N-VA) het voortouw neemt in het dossier, is dat absoluut niet de bedoeling. De decreetswijziging komt er enkel om de Noord-Zuidverbinding nieuw leven in te blazen. Beslissingen naar het parlement doorschuiven zou ook in de toekomst, als het er al van komt, enkel bij projecten met een groot maatschappelijk belang kunnen. "Van een uitholling van de democratie of het buitenspel zetten van de burger is dan ook geen sprake", klinkt het.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234