Donderdag 15/04/2021

Oosterweel

"Vlaamse regering heeft er zelf voor gezorgd dat Oosterweel in modder is terechtgekomen"

De constructiesite van het Oosterweelproject. Beeld BELGA
De constructiesite van het Oosterweelproject.Beeld BELGA

Als de Raad van State het advies van de auditeurs volgt en het Gewestelijk Ruimtelijk Uitvoeringsplan naar de prullenmand verwijst, dreigt er voor het Antwerpse Oosterweel-project een "terugslag van enkele jaren". Dat heeft mobiliteitsminister Ben Weyts (N-VA) gezegd in De Ochtend op Radio 1. Groen reageert scherp: "De Vlaamse regering heeft er zelf voor gezorgd dat het dossier van de Oosterweel volledig in de modder is terechtgekomen."

De actiegroep Straten-Generaal stapte in de zomer van 2015 naar de rechter met elf argumenten waarbij ze via de aanval op de MER-procedure dat GRUP wilde vernietigen. In de twee adviezen staan vier opmerkingen die daartoe kunnen leiden. Zo beaamt de Raad van State dat een alternatief in het MER voor Linkeroever niet werd onderzocht. Het gaat om de insleuving van de E17 ter hoogte van Zwijndrecht/Burcht als onderdeel van het alternatief Meccano (een idee van Straten-Generaal).

De Raad van State gaat ook mee in de opmerking dat de MER-coördinator niet onafhankelijk was. Daarnaast werden de MER-richtlijnen voor de inspraakronde enkel digitaal meegegeven, en niet op papier. Ten slotte maakt het tweede verslag melding van de noodzaak om de verlenging van de termijn voor het GRUP niet enkel te notuleren, maar ook te paraferen. De Vlaamse regering liet dit na.

Hoogste versnelling

Naast de BAM schieten de kabinetten van Joke Schauvliege (Milieu) en Ben Weyts (Mobiliteit) in de hoogste versnelling om de adviezen te beantwoorden.

"Het is afwachten of de uitspraak van de Raad van State ten gronde is", reageert Weyts. Die uitspraak volgt meestal maar ook niet altijd het advies van de auditeurs. De mobiliteitsminister wil daarom al met minister Schauvliege samenzitten. "We zullen bekijken of we ons niet al kunnen voorbereiden, zodat we klaarstaan als het arrest van de auditeur volgt."

Als er onvoldoende argumenten kunnen worden gevonden, vervalt het GRUP en moet de MER-procedure worden overgedaan. "Dat zou ons jaren terugzetten in de tijd." De N-VA-minister wijst er meteen op dat die vertraging ook zal gelden voor alternatieven en voor de overkapping.

Mobiliteitsminister Ben Weyts (N-VA). Beeld Photo News
Mobiliteitsminister Ben Weyts (N-VA).Beeld Photo News

Goedkope kritiek

"Dit stond in de sterren geschreven. Minister van Mobiliteit Ben Weyts was gewaarschuwd dat er juridische problemen zouden zijn, maar hij blijft hardnekkig vasthouden aan de Oosterweel. Hij oogst wat hij gezaaid heeft", reageert Vlaams parlementslid Yasmine Kherbache (sp.a). "Daardoor dreigt een oplossing nog verder van huis te geraken."

"Ik zou de sp.a willen aansporen tot bescheiden zelfreflectie", countert Weyts. "De MER die nu onder vuur ligt, is opgemaakt door de vorige Vlaamse regering, inclusief de sp.a. Als ik al iets oogst, is het minstens ten dele mee gezaaid door de sp.a." Hij noemt de reactie van Kherbache "goedkope kritiek". "Ik blijf proberen om vooruit te geraken."

Yasmine Kherbache (sp.a). Beeld BELGA
Yasmine Kherbache (sp.a).Beeld BELGA

Straatvechter

Groen-parlementslid Wouter Van Besien is niet verrast door de kritiek van de auditeurs van de Raad van State: "De Vlaamse regering heeft er zelf voor gezorgd dat het dossier van de Oosterweel volledig in de modder is terechtgekomen." Volgens Van Besien heeft de regering "juridisch duidelijk fouten gemaakt, en dat wist de regering al lang. Vooral het feit dat de alternatieven van de actiegroepen niet volwaardig zijn onderzocht, is daarbij zeer kwalijk."

Volgens hem staat minister Weyts voor een fundamentele keuze. "Ofwel toont hij zich als een straatvechter die de actiegroepen zwart maakt en blijft kamperen op het eigen gelijk, ofwel stijgt hij boven zichzelf uit en gaat hij op zoek naar een historische consensus", aldus Van Besien.

Die consensus moet volgens Van Besien onder meer snelle filemaatregelen bevatten, maar ook een "evenwichtig haventracé" en een "geloofwaardig plan voor de overkapping". Van Besien: "Als dat lukt, kan het terecht geleverde gevecht tegen de plannen van BAM afgerond worden en kan de realisatie eindelijk beginnen". De Groen-politicus wil zelf alvast mee aan die consensus werken. "Dit dossier moet uit de modder", besluit Van Besien.

Wouter Van Besien (Groen). Beeld photo_news
Wouter Van Besien (Groen).Beeld photo_news

Overleg in plaats van verweer

De kritiek van de auditeurs van de Raad van State op het gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan (GRUP) en het milieueffectenrapport (MER) van de Oosterweelverbinding is zo zwaarwichtig dat de Vlaamse regering nu beter energie kan steken in overleg met de actiegroepen in plaats van in verweer met het oog op het uiteindelijke arrest van de Raad van State. Dat zegt de Antwerpse actiegroep Ademloos in een reactie op het advies van de auditeurs.

Ademloos wijst erop dat de Raad van State in het verleden vaak aan één argument genoeg had om een soortgelijk dossier in het voordeel van de klagers te beoordelen. "Nu zijn er maar liefst vier weerhouden, waarvan er twee erg zwaarwichtig zijn: het niet gelijkwaardig onderzoeken van alternatieven en het gebrek aan onafhankelijkheid bij de onderzoekende experts, die door de BAM waren aangeduid", zegt Wim Van Hees van Ademloos. "Het zal nu nog enkele maanden duren voor het arrest volgt, dat kan een goede gelegenheid vormen om met alle partijen over de grond van de zaak te overleggen. De verhoudingen binnen dat overleg liggen nu echter wel anders."

Van Hees stelt geen vragende partij te zijn voor opnieuw jaren van vertraging in het Oosterweeldossier. "Als de regering eindelijk bereid is tot echt overleg is dat ook niet nodig", zegt hij. "En voor alle duidelijkheid: de argumenten die nu weerhouden worden, roepen we al van bij het begin van de procedure, maar men wilde niet luisteren. We hebben altijd gezegd dat we liever zouden onderhandelen dan naar de Raad van State te stappen."

Ademloos stelt nu onder meer voor om de overkappingsintendant toe te laten zijn gesprekken voort te zetten buiten het opgelegde kader van beslist beleid zoals het door de Vlaamse regering gekozen Oosterweeltracé.

Vertraging onaanvaardbaar

Voka - Kamer van Koophandel Antwerpen-Waasland zegt "onthutst" kennis te hebben genomen van de adviezen van de auditeurs van de Raad van State over het milieueffectenrapport (MER) voor de Oosterweelverbinding. De ondernemerskoepel vreest nu voor een vertraging van jaren en noemt dat onaanvaardbaar voor het bedrijfsleven in de regio. "Een mogelijke vernietiging van het GRUP is een economische catastrofe voor een regio die smeekt om oplossingen", klinkt het.

Gedelegeerd bestuurder Luc Luwel van Voka - KvK Antwerpen-Waasland blijft een derde Scheldekruising prioritair noemen en noemt het masterplan voor de Antwerpse mobiliteit van de Vlaamse regering "van levensbelang voor de hele Vlaamse economie". "Op jaarbasis kost het verlies aan reistijd ruim 150 miljoen euro, louter op de snelwegen in en om Antwerpen", zegt hij. "Zorgwekkend is ook dat die tijdsverliezen razendsnel oplopen. Een slechte mobiliteit weegt op het investeringsklimaat en straalt negatief af op het imago van de regio."

De ondernemerskoepel vraagt de actiegroepen om "in te zien dat een vernietiging van het MER alles op losse schroeven zet, ook de overkapping" en hoopt naar eigen zeggen dat de Vlaamse regering "met een heldere argumentatie de achterhaalde bezwaren van de auditeurs zal weerleggen", zodat er toch nog dit jaar met de werken aan de Oosterweelverbinding kan worden gestart.

"Als lijn zich doorzet, ziet het er niet goed uit"

"Als deze lijn zich doorzet, ziet het er niet goed uit voor de Oosterweelverbinding." Dat zegt minister van Omgeving Joke Schauvliege als reactie. De regering zal nu alles in het werk stellen om een antwoord te formuleren en haar zaak bepleiten bij de Raad van State, geeft de minister aan. Een datum daarvoor is er nog niet.

"Dat MER is ingediend door studiebureau Antea", zegt Joke Schauvliege. "Als er al een fout werd gemaakt ligt die bij hen." Dat een overkapping er ook kan komen zonder een goedgekeurd MER voor de Oosterweelverbinding, zoals de actiegroepen aanvoeren, ontkent Schauvliege. "De overkapping kan daar niet los van staan. Daarvoor is een Gewestelijke Ruimtelijk Uitvoeringsplan nodig", zegt ze.

null Beeld photo_news
Beeld photo_news
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234