Maandag 19/10/2020

Interview

Vlaamse prof kreeg hele wereld over zich heen na ‘druppelwolk’-onderzoek: ‘Gelukkig zijn de dreigtelefoons gestopt’

Sporten doe je best naast en niet achter elkaar zoals deze fietsers, bleek uit de studie van Bert Blocken.Beeld Benny Proot

Dertien dolle dagen maakte prof aerodynamica Bert Blocken mee. Zijn onderzoek naar de 'druppelwolk' bij lopers en fietsers ging viraal, maar helaas in een niet al te nauwkeurige versie. “Het werd plots een haatcampagne en een heksenjacht, terwijl er helemaal niks mis is met ons onderzoek.”

“Ik ben dertien dagen bezig geweest met het rechtzetten van misverstanden rond de studie”, zucht Bert Blocken. Hij is professor bouwfysica aan de KU Leuven en TU Eindhoven, met specialisatie aerodynamica. In normale tijden berekent hij wat het voordeel is van de slipstream van een auto áchter een tijdrijder in de Tour, of van ‘hazen’ in de recordmarathon van de Keniaan Eliud Kipchoge. 

Bij het uitbreken van de coronacrisis zochten hij en zijn team uit wat het effect zou zijn als een loper of fietser in groep zou niezen en waar die druppeltjes terecht zouden komen. Ze kwamen tot het besluit dat het beter was met z'n tweeën te sporten dan in groep, maar vooral dat je dat best naast en niet achter elkaar doet, een kwestie van de druppelwolk te vermijden.

Bert Blocken, professor bouwfysica aan de KU Leuven en TU Eindhoven, met specialisatie aerodynamica.Beeld KU Leuven

Excuses

Maar toen het onderzoek in de internationale media werd opgepikt, ging het mis: het werd een cascade van interpretaties, aannames en verkeerde vertalingen. Plots leek het alsof het onderzoek van Blocken aantoonde dat lopers en fietsers het virus sneller zouden verspreiden. Het leidde tot ongeziene taferelen, met wetenschappers uit andere vakgebieden die in verschillende internationale media het onderzoek van Blocken wegzetten als ongeloofwaardig en totaal verkeerd. “Verschillende media hebben met opzet bepaalde virologen gezocht die wilden bevestigen dat ons onderzoek onzin is, terwijl ze geen enkele kennis hebben van aerodynamica en druppelfysica. Ook Steven Van Gucht, nochtans een viroloog die schitterend werk doet en die ik zeer respecteer, zei aanvankelijk dat het niet uitmaakte of je naast of achter elkaar liep of fietste.”

“Maar nu wordt het van die kant heel stil: er zijn meer en meer mensen, ook virologen en epidemiologen, die zeggen dat ons onderzoek een kwestie van gezond verstand is en dat het logisch is dat er meer dan 1,5 meter afstand moet worden gehouden tussen mensen die achter elkaar bewegen. Eén van de virologen die in het Amerikaanse 'Vice' zei dat het onderzoek 'zijn bloed deed koken' heb ik gemaild, om te vragen waarom hij er zo boos van werd. Ik kreeg een lang bericht met excuses terug, met de uitleg dat zijn collega's in de aerodynamica hem achteraf vertelden dat het onderzoek indrukwekkend is. Misschien moet hij in het vervolg éérst zijn collega's raadplegen en dan in de media uitspraken doen, denk ik dan.”

Haatmails

Het werd niet alleen een inhoudelijke en wetenschappelijke discussie. Het kwam ook tot persoonlijke aanvallen, met valse profielen op Twitter en LinkedIn, haatmails en zelfs dreigende telefoons. Blocken: “Zowel op mijn gsm, mijn werktelefoon als mijn thuistelefoon kreeg ik verschillende oproepen, van mensen die minutenlang rare geluiden maken en iets in het Engels prevelen. Of bellen, ophangen als ik antwoord en meteen terugbellen. Maar dat is nu gelukkig wel gestopt.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234