Donderdag 20/02/2020

Vlaamse post voor Di Rupo: Brieven uit Nieuwpoort, Lommel, Antwerpen-Linkeroever en Menen

Beeld UNKNOWN

Met 'Elio, wat gaat u van de Vlamingen houden' gaf Guillaume Van der Stighelen de voorzet voor een reeks waarin schrijvers en journalisten de premier een week lang gidsten door de Vlaamse steden. Tot slot van de Vlaamse post voor Di Rupo: een selectie brieven van lezers aan de eerste minister.

Nieuwpoort
Monsieur le Premier Ministre, Waarde Elio, Neem nu Nieuwpoort. Wedden dat u zich daar meteen thuis voelt. Ooit was mijn stad de rode burcht van wijlen burgemeester-senator Mommerency, telg uit een aloude adellijke Franse familie, waarvan de voorouders dikke vrienden waren van de Franse koning. Net als u werden ze geregeld ontboden op het koninklijk paleis. Zo ver heeft onze Mommerency het niet geschopt. Hij heeft hoogstens indrukken nagelaten op het rode pluche van een senaatszetel, of toch minstens van een belendende barkruk. Maar we wijken af.

Huidig burgemeester ir. Roland Crabbe heeft die rode burcht gesloopt en uitgebouwd tot de meest aantrekkelijke badplaats van de Westkust, met een historische kern aan de linkeroever van de Ijzermonding. Geef toe, een politiek interessante ligging volgens uw begrippen. Als je dan weet dat wij in de eerste wereldoorlog die linkerflank hardnekkig hebben verdedigd om de Duitsers (jaja, les Boches) geen doorgang te verlenen, en dat wij dat in 2014 zullen indachtig zijn, durf ik u nu al uitnodigen om dat samen met ons te herdenken. We starten met een plechtige ontvangst op het stadhuis waar het welkomstwoord zal uitgesproken worden in verstaanbaar Nederlands zodat u zonder schaamrood uw dankwoord in het Frans mag brengen.

Een hele opluchting voor u en voor ons geen punt want de Nieuwpoortenaren hebben niet het minste probleem met de taal van Benoît Poelvoorde. Er zitten zelfs aardig wat "aangespoelden" tussen uit de Brusselse periferie die zelfs niet eens de moeite hebben gedaan om ooit Nederlands te leren spreken. U deed dat wel, zij het met weinig resultaat. Na de traditionele vin de l'amitié trekken we stoetsgewijze naar het Fonteinplein (onze Place Fontainas) waar een eerste krans wordt neergelegd aan het vissersmonument. We willen daarmee symbolisch een hommage brengen aan uw vader die in de koolmijn heeft gewerkt om zijn groot gezin in leven te houden. Wij hebben dan wel geen koolmijn, maar wel een vismijn en ook koolvis. Trouwens, nomen est omen, u zou een hele goeie 'roeper" geweest zijn bij de visveiling. Dat heet trouwens in Frankrijk la criée.

Van de kaai richting Albertmonument (nee nee, de eerste!) voor een eerbetoon aan de koning-ridder - zomaar zonder harnas, moet dat geen koning-ruiter zijn? Ter plaatse zal ik u graag - in verstaanbaar Nederlands - uitleg verschaffen over de inundatie van de Ijzervlakte via de sluizen van de Ganzepoot. Vervolgens biedt het stadsbestuur u een lunch aan in het trendy "le Grand Cabaret", bij gebrek aan een Italiaans restaurant. Maar u zal zich daar zeker thuis voelen. Is de hele Wetstraat 16 immers niet één groot cabaret? Wat denkt u, Mijnheer de Premier, zullen wij u kunnen strikken?

Toon Hillewaere, Nieuwpoort


Lommel: Meer dan een grensgeval
Lommel wil u hierbij een hart onder de riem steken. Geloof me, ook wij hebben moeite om onze Limburgse buren te begrijpen. Ook al zegt men dat ze Nederlands spreken. Onze Limburgse buren bestaan het om het mooie Lommel uit te spreken als Loemel. Een muis in het huis wordt een moes in het hoes. Ik heb pijn in mijn knie wordt om één of andere reden pien in mijne knei. Raak er maar eens wijs uit. Maar het blijft niet bij het taalkwestie. Omdat ze ooit tot het Prinsbisdom behoorden, staan die van Luikerland, of Luiksland zoals ze hier zeggen, boven ons. Dat menen ze toch.
Vroeg zei men dat de lucht die van ginds komt zelfs niet deugde.
Zover gaan we niet meer. Het is natuurlijk verwaterd tot een folkloristisch steekspel. Er mag ondertussen ook getrouwd worden met iemand van ginder.

Kortom, na een tijdje verdwijnen de verschillen tussen mensen of volkeren vanzelf. Maar het kan geen kwaad die historische verscheidenheid te blijven benadrukken. Op een leuke manier. Het leeft niet meer, maar het geeft ons een zekere identiteit. Er mag al eens gelachen worden. Zeker met de Luiksen.

We keren opnieuw terug in de tijd. Naar de dagen van de onafhankelijkheid. Terwijl de rest van België al enkele jaren de onafhankelijkheid aan het vieren was, moest Lommel wachten tot in 1839 om officieel het glas te heffen.

Luyksgestel, dat als een geïsoleerde enclave in het Prinsbisdom Luik lag, ging uiteindelijk naar Nederland. Lommel, dat eigenlijk tot het Koninkrijk der Nederlanden behoorde, ging na veel gekissebis naar België. Het stadsbestuur had immers getrouwheid gezworen aan de Belgische regering. Intelligente mensen in Lommel, toen al.
Kortom, we weten wat het is om ons een beetje verweesd te voelen. We zijn ook een beetje eigenzinnig gebleven, maar dat moet niet per se een slechte eigenschap zijn.
Lommel anno nu is een pareltje. Van een berg zand hebben vele hardwerkende mensen een mooie stad gemaakt. Met industrie, toerisme, horeca, onderwijs, cultuur, ... U moet een keer langskomen. Lommel een bezoekje brengen. Plaats om te logeren is er genoeg. Met meer dan 1,3 miljoen overnachtingen per jaar behoren we tot de top vier van Vlaanderen. We fietsen samen een keer langs het Duits militair kerkhof, het grootste van Europa buiten Duitsland. De plek die Filip De Winter ooit meende te moeten verstoren, maar waar enkel de stilte moet heersen. Ook uw zwembroek niet vergeten. Ik weet dat u graag een baantje trekt. We trekken hiervoor naar het subtropisch zwemparadijs. We kunnen ook onze nieuwe en zeer mooie bibliotheek bezoeken, waar ik enkele boekentips aan de hand kan doen. Onze burgemeester ontvangt u met veel plezier in het nieuwe stadhuis.
U gaat van ons houden beste Elio, daar ben ik zeker van. Kom zeker langs. We gaan elkaar verstaan.

Vriendelijke groeten, Rudi Lavreysen, Jeugdbibliothecaris in Lommel


Antwerpen-Linkeroever

Geachte eerste Minister Di Rupo, beste Elio, Dit is mijn eerste brief aan U gericht, uiteraard in het Nederlands geschreven; het is onnodig mij hiervoor te verontschuldigen, maar ik wens u in ieder geval veel geluk en voorspoed met uw "premierschap". Ik ben gepensioneerde en woon op Linkeroever te Antwerpen. Een linkerzijde moet u aan het hart liggen en daarom schrijf ik u ook. Linkeroever is een bedreigd gebied; dus nog een reden om een hart te hebben voor dit woongebied waar naast politici van uw strekking ook nog mensen wonen die een grote diversiteit vertonen wat betreft sociaal statuut, leeftijd en herkomst uit diverse windstreken; dus bij hoogdringendheid nog een aandachtspunt om verder uw interesse te vertonen voor dit bedreigd gebied in Vlaanderen.

Inderdaad, een grote Ring rond Antwerpen ligt op de tekentafel en studieburelen vinden het een perfect traject om op de Linkeroever dwars door het bos kort bij bewoonde zone een autostrade aan te leggen. Alternatieven worden lichtzinnig beoordeeld en dus vertikaal geklasseerd. Dat er geen draagkracht is onder de bewoners voor dit ontwerp van de Oosterweelverbinding is nogal duidelijk, maar de initiatiefnemers willen het niet horen. U heeft een rijke ervaring uit uw politieke loopbaan om kordaat op te treden tegen personen die niet de correcte ideologie en logica volgde hierbij inbegrepen de stem van het volk.

Als u in Antwerpen - Stad ( rive droite) wordt uitgenodigd, vergeet dan niet even ons goedendag te komen zeggen op "La Rive Gauche". Men zal dat wellicht afraden om de eenvoudige reden dat dit gebied een minderheid binnen Antwerpen is. Minderheden zijn echter belangrijk.

Uiteraard moet u dit laatste als een uitdaging zien en met uw gekende hardnekkigheid moet U aandringen om toch even de Sint Annaboot te nemen en naar de Linkeroever te komen en uiteraard naar de Plage, want ik woon in die omgeving. Desnoods weigert U terug te keren naar Brussel - of gaat u in staking - als niet aan uw wens wordt voldaan.

Belangrijke nota: Ik raad u aan om veiligheidsredenen geen tunnel te nemen in Antwerpen; daarom liefst : neem de boot. Kunt U als voorbereiding op uw trip naar Antwerpen bij uw administratieve diensten informeren waarom tol moet worden betaald om onder de Schelde in Antwerpen te rijden en in Luik het autoverkeer gratis is onder de Maas ? Heeft dat geen Waalse minister (partijgenoot ?) beslist ? Graag een antwoord hierop bij onze ontmoeting.
Van harte welkom op Linkeroever.
Jo Renier, Antwerpen


Menenaars zijn een beetje Walen
Bij uw kennismaking met de Vlaming kan u zich maar beter niet beperken tot obligate bezoekjes aan grote en middelgrote Vlaamse steden. De mensen van Sint-Niklaas, Tongeren, Roeselare, Poperinge, Beveren-aan-de-Leie hebben u minstens evenveel te vertellen. Pal op de driehoek Frankrijk-Wallonië-Vlaanderen bent u bijzonder welkom in ons grensstadje Menen. Zoals 'de Vlaming' niet bestaat, zo valt ook moeilijk 'de Menenaar' te definiëren. Maar hier wordt niet gespot met rechtvaardigheid. De legende van de wagenwielvangers zal dit verduidelijken. Op 26 juli 1646 reed een diligence door het centrum van Menen. Een twaalfjarig meisje werd in de Rijselstraat aangereden en was op slag dood. De baljuw stelde een onderzoek in. De koetsier werd geacht in de stad te overnachten tot de waarheid aan het licht kwam. Om te verhinderen dat de man de stad zou ontvluchten werden de wielen van zijn koets gedemonteerd en in de gevangenis opgeborgen. Gedurende het beraad van de baljuw en de magistraten liet de koetsier door een wagenmaker vier andere wielen monteren en verliet in allerijl de stad.

Dat zijn we in Menen nooit te boven gekomen. Bij de minste onrechtvaardigheid staan we op onze achterpoten. Daar is Leo Tindemans nog altijd niet goed van. In 1982 werd onze stadsgenoot Serge Berten in Guatemala ontvoerd. Aangezien ook de buitenlandminister ons geen opheldering bezorgde, hebben we hem tot lang na zijn pensioen met deze onrechtvaardigheid geconfronteerd. U bent dus gewaarschuwd, Elio: aan Menen hebt u een harde kluif.En vergis u niet, die aan de overkant van de brug, ten zuiden van de Leie, tegen de Franse buurgemeente Halluin aangevleid, die laten zich geen Menenaars noemen. De Barakkenaars zijn microkosmopolieten, staan open voor vreemde culturen. Je eet er op één vierkante kilometer Grieks, Marokkaans, Thaïs, Japans én...Italiaans. In de wijkschool komen kinderen van een dozijn nationaliteiten samen. De meesten spreken thuis Frans en zitten samen in één Vlaams klasje. Kortom, u zal zich ook hier thuis voelen, Elio.

Dan hadden we het nog niet over de Lauwenaars en de Rekkemnaars, de mensen van de Croisé, die van 't Voske of het gehucht Paradijs en die van de Dronckaert. Allemaal met hun eigen identiteit, niet voor één 'Menens gat' te vangen.

Eén ding hebben we met de Walen en met Bergen gemeen: Menen is één bloedrode vlek, travaillistisch en socialistisch in hart en nieren. En nee, het klopt niet (meer) dat we overspoeld worden door Noord-Franse bendes die onze winkels plunderen. We kunnen u gerust stellen. Die gasten kopen nu onze huizen op en solliciteren in onze bedrijven voor Vlaamse jobs. Intussen halen wij hun winkels leeg. Kom dus mee met ons, op boodschappenjacht net over de grens, in Auchan. Doe zoals wij en vul uw autokoffer met goedkoop water en lekkere Franse wijn.

En om u wat gerust te stellen: we spreken een aardig woordje Frans hier te Menen. Zeg nu zelf: "Met z'n trouse vul crayons, sproengt ie in ziene sarrau op ziene vélo no 't Fransche. Ewel merci, z'n wuuf viel doar in affronten."*

Rechtvaardigheidsgevoel, multicultureel en rood. Kortom: we zijn een beetje...Walen. Bertin Sanders, freelance journalist

*"Met zijn etui vol potloden sprong hij in z'n stofjas op zijn fiets, richting Frankrijk. Welwel, zijn vrouw kreeg daar het schaamrood op de wangen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234