Dinsdag 22/10/2019

Remo-stort

Vlaamse overheid laat privébedrijf afvalverwerkingsovens bouwen op beschermd natuurgebied

De site rondom het Remo-stort. Beeld Closing The Circle / Group Machiels

Het bouwbedrijf Group Machiels wil in Houthalen drie afvalverwerkingsovens bouwen in beschermd natuurgebied. De Vlaamse overheid verklaart het domein daarom tot 'tijdelijk industriegebied'. Milieuverenigingen reageren furieus.

Om het Remo-stort - een van de grootste opslagplaatsen voor afval in Vlaanderen - op een zo 'groen' mogelijke manier te ontruimen, wil het bouwbedrijf Group Machiels er drie plasmaovens bouwen. Die installaties zetten afval vrij zuiver om in andere stoffen. Eén probleem daarbij: de ovens komen terecht op een stuk bos dat door Europa werd uitgeroepen tot beschermd natuurgebied. "Blijkbaar vindt de Vlaamse overheid dat het Europa mag omzeilen", zegt de Limburgse Milieukoepel.

18 miljoen ton afval

Al sinds de jaren 80 beheert het bedrijf Group Machiels, actief in milieu, houtskeletbouw en vastgoed, het Remo-stort. Daar ligt ongeveer 18 miljoen ton huishoudelijk en industrieel afval opgeslagen. Het bedrijf wil dat afval naar eigen zeggen "zo milieuvriendelijk mogelijk" verwerken via de zogenaamde plasmatechniek. "We gaan de afvalstoffen niet verbranden, maar vergassen en daardoor omzetten in groene energie zoals waterstof en gerecycleerde secundaire bouwmaterialen", zegt Yves Tielemans, manager van Remo Milieubeheer. Daarvoor wil het bedrijf op termijn drie plasmaovens installeren. "In eerste instantie beginnen we met één demo-installatie die 30.000 ton afval per jaar moet verwerken. Op termijn moeten er nog eens twee ovens bijkomen die elk 100.000 ton afval verwerken." 

De ovens die Group Machiels daarvoor nodig heeft, zullen gebouwd worden op het beboste gebied rondom het stort zelf. Het stort zelf heeft daar immers een te onstabiele ondergrond voor. Ze verder weg bouwen zou dan weer zorgen voor extra transport. Bij die "minst slechte oplossing" één groot probleem: het perceel - van iets meer dan 26 hectare - ongeveer drie keer de capaciteit van het befaamde Essersbos  - behoort toe aan het Agentschap Natuur en Bos en werd door Europa uitgeroepen tot beschermd natuurgebied. Dat de grond door de Vlaamse overheid dan ook zomaar wordt omgevormd tot 'tijdelijk industriegebied', roept bij de Limburgse Milieukoepel en bij de actiegroep 'Het Gaat om-U' dan ook heel wat kritiek op. 

"Het gaat om bijzonder arme grond die volgens Europa beschermd moet worden, omdat de aangroei van planten er niet makkelijk is", zegt Gust Feyen van de Limburgse Milieukoepel. "Bovendien gaat het om bijzondere stukken heide- en duinlandschap waar een zeer specifieke biodiversiteit heerst." Volgens de koepel zal het ontbossen van het natuurgebied – ook al is het maar tijdelijk – dan ook onvermijdelijk zorgen voor een verschraling van de natuur. "De betrokken instanties beloven het gebied na de gebruikstermijn opnieuw te herstellen, maar de activiteiten zullen de bodem zozeer aantasten dat dat niet mogelijk is."

Onhaalbaar

Daarnaast stellen beide organisaties zich ook vragen bij het project zelf. "Voor ons zijn er veel te weinig garanties dat Machiels kan doen wat het belooft. Ten eerste is de CO2-uitstoot die het verbrandingsproces met zich mee zal brengen nog onbekend. Bovendien zal het project vooral glas en plastic recycleren, maar wie zal die producten willen? Als er economisch geen afnemers voor die stoffen zijn, is het absoluut onzinnig om het verwerkingsproces in gang te zetten." 

Bovendien geloven de organisaties niet dat Group Machiels het project kan voltrekken binnen de tijdspanne die het Ruimtelijke Uitvoeringsplan (RUP) daarvoor uittrekt: "Nadat het eerste voorstel door de Raad van State geweigerd was, heeft de Vlaamse Regering een nieuwe versie ingediend. Daarin werd de termijn teruggehaald naar 20 jaar", zegt Feyen. "Absoluut onhaalbaar: voordien werd er gerekend op minstens 27 of zelfs 35 jaar."

Site rondom het Remo-stort. Beeld Group Machiels

De Limburgse Milieukoepel zou de stortingsplaats dan ook veel liever onaangeroerd zien, totdat Group Machiels de technische knowhow voor de plasmaverbrandingsmethode vergaard heeft. "Test het eerst uit op kleinere stortplaatsen. Als het nu misloopt, zijn de gevolgen veel te groot." Of de koepel ook tegen de tweede versie van het RUP beroep zal aantekenen bij de Raad van State, weet de organisatie nog niet. Wel heeft het momenteel nog een klacht lopen tegen de bouwvergunning en ging het in beroep tegen de milieuvergunning voor het project. 

Compensatie

Group Machiels geeft toe dat het inderdaad "puzzelen zal worden" om de termijn van 20 jaar te halen, maar gelooft niet dat het onmogelijk is. Wat de rest van milieuclaims betreft, zijn ze formeel: "De cijfers die de actiegroepen bovenhalen, kloppen niet." Ook het feit dat de gerecycleerde afvalstoffen niet economisch afzetbaar zouden zijn en dat er te veel CO2 zou vrijkomen, ontkennen ze. "Er is op dit moment geen enkele afvalverwerkingmethode efficiënter dan de vergassingsmethode die wij zullen toepassen. Er zal CO2 vrijkomen, maar veel minder dan bij andere methodes." 

Met betrekking tot het ontbossen van beschermd Europees natuurgebied, wijst het bedrijf op de acties die ze zullen ondernemen om de negatieve effecten daarvan uit te balanceren. "Ter compensatie zullen elders in Limburg en Vlaanderen nieuwe bossen worden aangeplant. Daarnaast worden op termijn ook de terreinen zelf terug natuur en kan ook het afgegraven stort daar dienst voor doen." Volgens Tielemans gaat het - ondanks wat de milieugroepen beweren - dan ook vooral een groen project. 

Agentschap Natuur en Bos laat weten dat er door hen gekozen is voor "de minst slechte" oplossing: "Het gaat om een site die al sinds 1975 heel wat afvalstoffen herbergt. Het belangrijkst is dat het stort gesaneerd wordt en dat de vervuiling wordt weggewerkt." Of het gebied dat ze ter beschikking stellen daadwerkelijk door Europa uitgeroepen werd tot Natura 2000-gebied, zoekt het agentschap op dit moment nog uit. Uit communicatie met Group Machiels blijkt echter dat het wel degelijk om beschermd natuurgebied gaat. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234