Dinsdag 17/05/2022

Vlaamse mannen voetballen, vrouwen zwemmen

Leuvens onderzoek naar dertig jaar sportbeoefening in Vlaanderen

Leuven

Eigen berichtgeving

Katrijn Serneels

Vertel me wat je sport is, en ik vertel je wie je bent. De Leuvense sociologen Jeroen Scheerder en Bart Vanreusel maakten een sportpiramide: helemaal aan de top staan sporten die de elite beoefent, zoals golf, helemaal onderaan die de laagste sociale klassen beoefenen, zoals vissen. Maar of je nu aan de top of de voet zit, de piramide groeit.

De arbeider zweet, de intellectueel gaat naar toneel. "Zo was het dertig jaar geleden misschien, maar nu klopt dat beeld niet meer", zegt professor Vanreusel, sportsocioloog aan de KU Leuven en een van de auteurs van de studie Is de actieve sportbeoefening gedemocratiseerd? Over de sociale gelaagdheid van de sportdeelname gedurende de periode 1969-1999. "Maar er blijft nog steeds een klasseverschil bestaan, bepaalde sporten zijn het populairst bij een bepaalde sociale klasse: atletiek en korfbal zijn typische middenklassesporten. Maar op golf na zijn bij alle andere sporten alle lagen van de bevolking vertegenwoordigd. Sport is dus een uitstekend middel tot integratie."

Mannen werden eerst gebeten door de sportmicrobe, de grootste toename van sportbeoefening gebeurde bij hen in de jaren '70. "Dat had alles te maken met de campagne 'Sport voor allen' die toen liep. Het succes bij vrouwen kwam later. Pas in de loop van de jaren '90 werd sport bijzonder populair bij vrouwen. De reden voor de late ommekeer bij vrouwen was het beeld van sport als 'performance', dat in het begin van de jaren '90 plaats ruimde voor sport als 'health'. Competitie was niet meer zo belangrijk, als het maar gezond was. Aerobics is daar een typisch voorbeeld van. Het is een sport zonder hiërarchie, er moet geen tegenstander verslagen worden, niemand moet de beste zijn."

Maar aerobics is ook een individuele sport. "En ook dat is typisch voor vrouwen", legt Vanreusel uit. "De voorkeurssporten van vrouwen zijn overwegend individuele sporten, bij mannen vind je overwegend teamsporten terug."

"We zien ook een voorkeur voor individuele sporten in de top van de piramide, bij de hogere klassen", zegt onderzoeker Jeroen Scheerder. "Ook opvallend is dat de sporten daar allemaal gebruikmaken van een instrument: raket of golfclub... Het gaat dus niet om sporten waar fysiek contact bij aan de orde is. Finesse voor de hogere klasse, struggle for life bij de lagere klasse, zou je kunnen zeggen."

De populairste sport bij vrouwen is zwemmen, mannen houden van voetbal. Dertig jaar geleden stond bij de mannen zwemmen op één, voetbal op twee, tennis op drie, fietsen en wandelen op vier en turnen en yoga op vijf. In 1999 is de topvijf van de mannen sterk gewijzigd. Koning voetbal staat nu op één, gevolgd door fietsen, joggen, zwemmen en tennis. Bij de vrouwen is zwemmen de koningin: dat was dertig jaar geleden al zo, en nu staat het nog steeds op één. Verder houden Vlaamse vrouwen zich het liefst bezig met gym en turnen, die op de tweede plaats eindigen. Fietsen, aerobics en fitness vervolledigen de vrouwelijke topvijf. De nadruk ligt dus op individuele en gezonde sporten. "Tachtig procent van de mannen en iets meer dan 70 procent van de vrouwen doen vandaag aan sport. Dertig jaar geleden was dat een op de vijf mannen en een tiende van de vrouwen. Het aantal sporters is dus ook aan het stijgen", zegt professor Vanreusel.

'Mannen geven de voorkeur aan teamsporten, vrouwen aan individuele sporten'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234