Donderdag 22/04/2021

Vlaamse Liga tegen Kanker probeert aan te zetten tot meer assertiviteit

'Een roker heeft niet het recht om de gezondheid van een ander te schaden'

Niet-roker zit vaak tegen zijn zin in de walmen

Zowat drie kwart van de bevolking wordt vaak gedwongen mee te roken. Toch durft de meerderheid daartegen geen actie te ondernemen. Dat blijkt uit een onderzoek van TNS Media in opdracht van de Vlaamse Liga tegen Kanker (VLK). De VLK hoopt via een sensibiliseringscampagne een eerste aanzet tot verandering te geven.

Brussel

Eigen berichtgeving

Thea Swierstra

TNS Media interviewde 500 Vlamingen van vijftien jaar en ouder over het gedwongen meeroken. Het onderzoeksbureau ging daarbij na hoe vaak iemand geconfronteerd wordt met rokers, of hem dat stoort en wat hij ertegen doet.

Daaruit blijkt dat de grote meerderheid (drie kwart van de bevolking) door de minderheid (een kwart) gewild of ongewild in de rookwalmen wordt gezet. Zo komt een op de drie dagelijks op plaatsen waar door anderen wordt gerookt. Vooral in horecagelegenheden is dat zo. In zeven op de tien gevallen gaat het om een restaurant of café. Ook bij vrienden, kennissen of familie wordt er regelmatig een sigaret opgestoken (56 procent). Op het werk is dat 38 procent.

Dat zorgt voor heel wat lichamelijk ongemak. Mensen krijgen last van geïrriteerde ogen (49 procent), ademhalingsproblemen (21 procent), keelpijn (16) of een verstopte neus (15). Een zorgwekkende conclusie, vindt Jan Drijvers van TNS Media. "Mensen vertalen de overlast naar iets dat direct zichtbaar is. Ze staan te weinig stil bij de gevolgen op lange termijn."

Veel mensen vinden de rookgordijnen ook helemaal niet prettig. 58 procent ervaart het storend om te verblijven in een ruimte waarin door anderen wordt gerookt, 26 procent ervaart het zelfs als bijzonder storend. Drijvers: "Daarbij moet je de kanttekening maken dat in deze bevraging ook de bemerkingen van rokers zijn opgenomen."

Dat blijkt ook als nader gekeken wordt naar wie het roken als storend ervaart. Binnen die groep is 73 procent niet-roker. Onder degenen die het roken niet vervelend vinden, is 83 procent roker. Grootste stoorzender is de hinder (86 procent). Het gaat dan om prikkelende rook, geur, geur in kleren, de smaak van het eten. Negenenvijftig procent wijst op het gezondheidsrisico.

Gevraagd naar regeringsmaatregelen vindt een grote meerderheid dat de overheid het roken mag verbieden op bepaalde plaatsen, ook als het om private ruimten gaat. Zo is 85 procent voor een rookverbod op plaatsen waar veel kinderen zijn; 83 procent is voor een verbod in het openbaar vervoer. Van 81 procent hoeft er in winkels niet meer gerookt te worden. Verder scoren ook openbare gebouwen, publieke ruimten, werk en restaurants hoog. Opvallend is dat 57 procent vindt dat er in de auto geen rookwaar meer mag worden aangestoken.

Van de hoffelijkheid van de roker kun je niet vanzelfsprekend uitgaan. De niet-roker is grotendeels afhankelijk van reglementen, zoals een rookverbod in openbare gebouwen. Maar 58 procent heeft het gevoel daarin machteloos te staan. Voor hen bepaalt de roker wat mag en kan: 62 procent vindt dan ook dat er te weinig afdwingbare maatregelen zijn.

Om niet in de rook te hoeven zitten, vertonen niet-rokers vermijdingsgedrag. Ze zoeken de rookvrije ruimten in restaurants op, vermijden plaatsen waar veel rook hangt en durven rokers vaak niet meer te vragen geen sigaret op te steken. Ook voor astma- en allergiepatiënten is dat typisch gedrag. "Er is geen andere mogelijkheid dan wegblijven van de plaats waar gerookt wordt", zegt Christine Baelus van de Astma- en Allergiekoepel.

Volgens Baelus is een grote mentaliteitswijziging nodig. Rokers moeten weer zo hoffelijk worden dat zij voor zij een sigaret opsteken vragen of het stoort dat zij roken. Uit de enquête van TNS Media blijkt dat de niet-roker dan sneller zijn rechten zal opeisen.

Om niet-rokers aan te zetten tot meer assertiviteit is de VLK gisteren een campagne begonnen. "Er bestaat een enorme frustratie bij de niet-roker. Hij mag zich verzetten. Dat willen wij duidelijk maken", zegt Erwin De Clerck van de VLK. De spot laat alvast niets aan de verbeelding over. "Een roker heeft het recht niet om de gezondheid van een ander te schaden", is de boodschap.

Het is dan ook de bedoeling dat de spot rokers evenzeer op andere gedachten brengt. De Clerck: "Rokers moeten inzien hoe slecht de toestand in de maatschappij is en wat voor een wanverhouding er bestaat."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234