Dinsdag 23/04/2019

Technologie

Vlaamse exoskeletten moeten zwaar werk verlichten

Ekso Vest is een exoskelet dat het bovenlichaam en de bovenarmen van arbeiders verstevigt. Beeld Ekso Bionics

De twee universiteiten VUB en KUL willen samen met twintig bedrijven uit verschillende sectoren de handen in elkaar slaan om de economische relevantie van exoskeletten te onderzoeken. Zulke superpakken kunnen zware arbeid verlichten en het uitsterven van de constructie-arbeider voorkomen.

Terwijl de discussie over de definitie van zware beroepen nog hevig woedt, kijken bedrijven en wetenschappers al een stap verder. Exoskeletten zouden kunnen helpen om fysiek zware jobs een stuk te verlichten.

Bij verwarmingsspecialist Daikin zijn ze al een tijdje op zoek naar een manier om de fysieke arbeid van hun operatoren te verlichten. Ze weten bijvoorbeeld dat er al heel wat exoskeletten op de markt zijn. "Maar hoe kunnen wij nu weten welke oplossing het beste is voor onze werknemers?", vraagt Pieter De Pourcq van Daikin zich af. 

Rug, gewrichten, spieren

Exoskeletten kennen we vooral uit de geneeskunde. Ze worden ingezet om mensen die verlamd zijn opnieuw te laten lopen. Maar ook bedrijven verdiepen zich steeds meer in hightech superpakken. Op die manier kunnen werkgevers de ruggen, gewrichten en spieren van werknemers ontlasten.

"Dankzij exoskeletten zullen we de kracht van machines of robots kunnen combineren met de fijne motoriek en intelligentie van de mens", zegt Bram Vanderborght (VUB). Hij verwijst naar een BMW-fabriek in Zuid-Carolina in de Verenigde Staten waar fabrieksarbeiders een Ekso Vest kregen. Dat exoskelet verstevigt het bovenlichaam en de armen zodat je zonder al te veel problemen kunt sleutelen boven je hoofd.

Vanderborght werkte al mee aan het Europese Spexor-project. Daarin werd een exoskelet ontwikkeld dat vooral de lage rug moet ondersteunen. "Lagerugpijn is na een verkoudheid de voornaamste reden bij arbeiders om niet te komen werken", weet Vanderborght. Uit cijfers van hr-consultant Securex blijkt dat gewrichts- en spierpijnen de grootste oorzaak zijn voor afwezigheid op het werk.

In hetzelfde rapport valt te lezen dat een afwezige arbeider in 2016 de werkgever meer dan 1.000 euro per dag kostte. Daar zit zowel het gewaarborgd loon in voor de zieke werknemer als de kosten die gemaakt moeten worden om de afwezigheid te compenseren. Denk aan een tijdelijke vervanging, overuren of een verlies aan kwaliteit. Voor een onderneming met 50 werknemers, waar de gemiddelde werknemer iets meer dan 5 dagen per jaar afwezig is, lopen die kosten jaarlijks al snel op tot meer dan 270.000 euro.

Prototypefase

Of exoskeletten een deel van die problemen zomaar zullen oplossen, is maar de vraag. "De hele technologie zit op dit moment nog in een prototypefase", zegt Vanderborght. Daardoor liggen de productiekosten nog heel hoog.

Maar die kosten zouden wel eens snel kunnen dalen. "Het is perfect mogelijk om met één technologie een oplossing te ontwikkelen voor meerdere problemen", zegt Vanderborght. Hij stelde samen met de KU Leuven en een twintigtal bedrijven uit verschillende sectoren een Vlaams onderzoek voor om de economische relevantie van exoskeletten aan te tonen.

De vereiste handtekeningen van de Vlaamse overheid zijn er nog niet, maar bij Daikin kunnen ze niet wachten op de resultaten van het onderzoek. "Al onze werkposten worden ergonomisch geanalyseerd. Soms kun je niet anders dan met een logge manipulator werken om zware gewichten te verplaatsen, maar dat is niet altijd even handig", zegt De Pourcq. "Exoskeletten zijn misschien wel de oplossing." 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.