Zaterdag 16/10/2021

InterviewEx-undercoveragent

Vlaamse ex-undercoveragent spreekt: ‘Ik had een penthouse in Brussel, een flat in Londen en reisde de wereld rond’

Vic Thiefs: ‘Ik had een penthouse in Brussel, een flat in Londen en reisde de wereld rond in privévliegtuigen om met rijke criminelen te onderhandelen over tonnen cocaïne.’ Beeld Thomas Sweertvaegher
Vic Thiefs: ‘Ik had een penthouse in Brussel, een flat in Londen en reisde de wereld rond in privévliegtuigen om met rijke criminelen te onderhandelen over tonnen cocaïne.’Beeld Thomas Sweertvaegher

Hij was bijna tien jaar actief als undercoveragent en kliste zo tal van topcriminelen. Nu hij al vijf jaar afgezwaaid is, schreef hij er een boek over. Maar niet onder zijn echte naam. ‘Ik neem liever geen risico.’

“Vind je het erg als ik op jouw plaats ga zitten?”

Vic Thiefs* is al vijf jaar undercoveragent af, maar zweert nog steeds bij enkele technieken die hij in zijn opleiding geleerd heeft. Zoals: altijd zo gaan zitten dat je iedereen die het café betreedt kan zien. We wisselen van plek. Tijdens het gesprek dat volgt schieten Thiefs’ ogen geregeld naar de deur van het café. Waarom?

“Ik heb ervoor gezorgd dat tientallen criminelen achter tralies zijn beland. Sommigen zijn intussen weer vrij. En ook al zie ik er inmiddels wel wat anders uit dan in mijn undercoverjaren, ik zou toch niet graag hebben dat een van hen hier binnenstapt, ik hem niet opmerk, en hij plots voor mijn neus staat en revanche neemt. Door met mijn gezicht naar de deur te zitten kan ik anticiperen.”

De veertiger Thiefs werkte tussen 2007 en 2016 voor de undercovereenheid van de Belgische politie. Nochtans was het oorspronkelijke plan kunstenaar worden. “Mijn vader had een hoge functie bij de politie, maar mijn moeder had een artistieke opleiding gevolgd, en ik trok meer naar die kant. Ik ging toegepaste grafiek en illustratie studeren. Maar dat bleek al snel niks voor mij. Het was de hele tijd: ‘Teken een banaan, teken een koffiekoek.’ Nul vrijheid. Toen ik tijdens een vakantiejob als poetshulp op de politieschool een rekruteringsfolder zag liggen, heb ik gezegd: ‘Steek die koffiekoek waar de zon niet schijnt’ en ben ik aan de politieschool gestart.”

Thiefs begon zijn carrière bij de lokale Antwerpse politie in de periode dat de strijd tegen de mensenhandel en de Albanese maffia in Antwerpen-Noord zijn hoogtepunt kende. Daarna werd hij ingezet om de drugsproblematiek in de Antwerpse discotheken aan te pakken. “Dealers klissen in de Zillion, Café d’Anvers, de Red & Blue... Dat was eigenlijk al een beetje undercoverwerk. Alleen: ik wou niet de jongens die twintig pillen op zak hadden aanpakken, ik wou achter de grote vissen aangaan. Dus stelde ik me kandidaat voor het undercoverteam. En werd ik toegelaten tot de opleiding.”

Daar doen allerlei verhalen de ronde over. Hoe zwaar is die opleiding nu echt?

“We zijn met een man of dertig begonnen. Pas op: dan is er al een voorselectie gebeurd. Van die dertig zijn er uiteindelijk vijf ‘afgestudeerd’. Ze testen je op allerlei mogelijke manieren. Je moest bijvoorbeeld 24 uur op straat overleven zonder een cent op zak. Of in een restaurant een driegangenmenu eten en vervolgens de eigenaar overtuigen dat je mag vertrekken zonder te betalen. Verder proberen ze je psychologisch onderuit te halen. Elke opdracht kon je laatste zijn. Eén foutje en je kon eruit liggen. Praktisch elke dag viel iemand af. Op het einde van mijn opleiding moest ik overigens tegenover mijn medekandidaten doen alsof ook ik, met de eindmeet in zicht, gesneuveld was. Geen probleem: ik kan wenen op commando.”

Het klinkt alsof je als undercoveragent – of kort: UCA – vooral goed moet kunnen acteren. Ben je als UCA meer acteur dan agent?

“Je moet vooral goed kunnen improviseren. Steevast op je pootjes terechtkomen. Acteren zou ik het niet noemen. Al is het maar omdat een acteur niet dagen aan een stuk in zijn rol moet blijven. Een undercoveragent soms wel. En als een acteur een fout maakt, wordt er ‘cut’ geroepen en kan hij het opnieuw proberen. Als een UCA in de fout gaat, denkt hij ‘kut’ en hoopt hij dat hij er zonder kleerscheuren vanaf komt.”

Hebt u ooit voor uw leven gevreesd?

“Tijdens een operatie? Nee. Maar achteraf is er weleens een prijs op mijn hoofd gezet. Ik had een lid van een motorbende die een container drugs van Brazilië naar hier wilde halen tegen de lamp doen lopen, door me voor te doen als een potentiële investeerder. Later kwam vanuit de gevangenis de info dat ik eraan moest. Ik weet niet of die prijs nog steeds op mijn hoofd staat, maar ik neem liever geen risico. Vandaar dat het boek ook niet onder mijn echte naam verschijnt.”

Op welke zaken hebt u in uw undercoverjaren gewerkt?

“Ik heb vooral grote drugszaken gedraaid. Verschillende cocaïnelijnen vanuit Latijns-Amerika naar Europa zijn door mij en mijn collega’s afgesneden. Een van mijn belangrijkste zaken was die rond de bende van El Burro, een van de grootste drugsbaronnen ter wereld. Samen met een Engelse collega ben ik in dat kartel geïnfiltreerd en wonnen we het vertrouwen van het Europese kopstuk van de bende, die zich Soares liet noemen. Geen gewone kerel: hij heeft ooit een overloper die in een ziekenhuis lag letterlijk tot moes geslagen met een hamer, om zich vervolgens aan de verpleging over te geven en negen jaar in de cel te gaan zitten. We hebben Soares uiteindelijk kunnen pakken met 100 kilogram cocaïne en bovendien tien ton die onderweg was naar de haven kunnen onderscheppen.”

“Door mijn verleden werd ik ook af en toe ingezet in zaken van kunstdiefstallen, door me bijvoorbeeld voor te doen als tussenpersoon van een geïnteresseerde koper. En ik was betrokken bij de vangst van Marc Bertoldi, die veroordeeld is voor de grote diamantenroof op de luchthaven van Zaventem. Maar onze bekendste zaak, waarmee we de wereldpers hebben gehaald, was die van de Somalische piraat die we naar België lokten omdat we hem hadden kunnen wijsmaken dat er hier een documentaire over hem gemaakt zou worden. Ik heb die zaak niet zelf gedraaid, maar tonnen respect voor wat de collega’s daar hebben gepresteerd.”

Vic Thiefs: ‘De drugsmaffia heeft heel wat mensen in haar zak zitten: ambtenaren, agenten, advocaten… Er zou meer aandacht moeten gaan naar het aanpakken van die mensen.’
 Beeld Thomas Sweertvaegher
Vic Thiefs: ‘De drugsmaffia heeft heel wat mensen in haar zak zitten: ambtenaren, agenten, advocaten… Er zou meer aandacht moeten gaan naar het aanpakken van die mensen.’Beeld Thomas Sweertvaegher

In hoeverre was uw omgeving op de hoogte van wat u deed?

“Mijn vader, als agent, wist het. Mijn moeder niet. En de meeste familieleden en vrienden ook niet. Ze dachten dat ik een gewone politieagent in burger was. Hoe minder mensen het wisten, hoe beter: dan konden ze hun mond niet voorbijpraten. Ook mijn toenmalige liefjes wisten van niks. Niet dat mijn relaties lang duurden: als ik voor de zoveelste keer een paar dagen verdween omdat ik op missie moest, of als ik weer eens een verjaardag miste omdat net dan een belangrijke crimineel me wou zien, was het snel uit met de liefde. Maar alles voor de job.”

Wat stond er tegenover die opofferingen? Een niet onaangenaam loon, vermoed ik?

“Ik verdiende zo’n 3.500 euro netto per maand. En daarnaast werden heel wat kosten voor me betaald. Ik reed in dikke bakken, droeg dure kleren, opvallende horloges… Ik had dan ook een zogenaamd hoog profiel: ik werd ingezet voor zaken die zich afspeelden in de ‘betere’ criminele milieus. Daar heb je ook een bepaalde uitstraling voor nodig: je kan niet met een goedkope tweedehandswagen naar een afspraak met een drugsmiljonair rijden. De collega’s met een laag profiel mengden zich in donkere cafés tussen allerlei marginale figuren; ik had een penthouse in Brussel, een flat in Londen en reisde de wereld rond in privévliegtuigen om met rijke criminelen te onderhandelen over tonnen cocaïne.”

Frank Lammers en Tom Waes in de VRT- en 'Netflix'-reeks 'Undercover'. 'Het eerste seizoen is gebaseerd op de operatie tegen drugsbaas Janus van Wesenbeeck. Veel elementen zijn een-op-een vertaald naar de serie.' Beeld Netflix
Frank Lammers en Tom Waes in de VRT- en 'Netflix'-reeks 'Undercover'. 'Het eerste seizoen is gebaseerd op de operatie tegen drugsbaas Janus van Wesenbeeck. Veel elementen zijn een-op-een vertaald naar de serie.'Beeld Netflix

Dat moet de belastingbetaler een aardige duit gekost hebben?

“Ja, al probeerden de bazen wel op de centen te letten. Zo kregen we de opdracht om zo weinig mogelijk ’s avonds of in het weekend met onze targets af te spreken, want dat kostte dan een extra premie. Maar we veegden daar onze voeten aan. Als een topcrimineel je op zondag wil zien, ga je echt niet vragen: ‘Kan dat op maandag tijdens de kantooruren?’”

“Maar over elke aankoop werd wel zorgvuldig nagedacht. Het was niet zo dat ik maar met mijn vingers moest knippen om een Bentley te krijgen. Er werd dan wel geanalyseerd of mijn profiel zo’n luxewagen nodig had. En als de operatie afgelopen was, werd de auto verkocht, om toch nog wat geld te recupereren.”

U hebt tal van drugsbendes aangepakt en tonnen cocaïne van de markt gehaald. Maar toch blijft de Antwerpse haven overspoeld worden door drugs. Heeft uw werk dan wel nut gehad?

“Het feit dat er steeds meer drugs onderschept worden – dit jaar al meer dan 50 ton in Antwerpen – is een teken dat ons undercoverwerk zinvol was en is. De politiediensten maken het de kartels steeds moeilijker. De pakkans is enorm toegenomen. Natuurlijk ga je de war on drugs nooit helemaal winnen. Maar we boeken wel terreinwinst. De recente Operatie Sky, waarbij de politie versleutelde berichten kon meelezen, is een enorme klap geweest voor de drugsmaffia. En vroeg of laat pakken we de absolute top ook wel. Pablo Escobar is uiteindelijk ook gestrikt.”

“Het voornaamste probleem in de war on drugs is de wijdverspreide corruptie. Het publiek onderschat hoeveel mensen hand- en spandiensten leveren aan de kartels. De drugsmaffia heeft heel wat mensen in haar zak zitten: ambtenaren, agenten, advocaten… Er zou meer aandacht moeten gaan naar het aanpakken van die mensen.”

Steekt u uw hand in het vuur voor uw ex-collega’s? Want 3.500 euro netto per maand is niet slecht, maar slechts een habbekrats van wat er aan ‘de overkant’ te verdienen valt.

“Kandidaat-UCA’s ondergaan een batterij psychologische tests alvorens ze toegelaten worden tot het team. Een UCA die de criminele kant zou kiezen, zou een serieuze blamage zijn voor die uitgebreide screening. Ook tijdens je actieve carrière als UCA word je trouwens nauwgezet opgevolgd. Ik heb in ieder geval geen weet van collega’s die de overstap naar het criminele milieu gemaakt hebben.”

Het grote publiek maakte kennis met het werk van UCA’s door de VRT- en Netflix-serie Undercover, met Tom Waes. Schetst die fictiereeks een realistisch beeld?

“Het eerste seizoen is gebaseerd op een operatie die ik goed ken: die tegen drugsbaas Janus van Wesenbeeck. Veel elementen uit dat verhaal zijn een-op-een vertaald naar de serie. Maar ze hebben er een flinke scheut seks, drugs en rock-’n-roll aan toegevoegd, en dat zorgt er toch voor dat die reeks niet echt realistisch overkomt. Een voorbeeld: de vrouwelijke undercoveragente gebruikt op een gegeven moment zelf xtc om geloofwaardig over te komen bij een target. Vervolgens heeft ze ook nog seks met dat target. Dat was er lichtjes over.” (lacht)

‘Undercover’ van Vic Thiefs is verschenen bij Borgerhoff & Lamberigts. Beeld rv
‘Undercover’ van Vic Thiefs is verschenen bij Borgerhoff & Lamberigts.Beeld rv

Wat maakt van iemand een goede UCA?

“Zelfvertrouwen. Je moet uitstralen dat je targets je nodig hebben, ook al is dat niet zo. Je moet ijsblokjes aan eskimo’s kunnen verkopen. Al hebben ze al ijsblokjes genoeg, je moet die van jou zo presenteren dat ze toch met jou in zee willen. Je moet ze naar jou laten komen en bijna laten smeken om met je samen te werken. Dan zullen ze je nooit wantrouwen. En lopen ze blind in de val.”

U bent sinds enkele jaren niet meer actief als undercover. Mist u het leventje?

“Nee. Het was een mooie tijd, maar ik heb het geluk gehad dat ik een andere, even uitdagende job in het politiemilieu heb gevonden. Om veiligheidsredenen kan ik daar geen details over geven. Enkel dat ik niet meer op het terrein actief ben, maar wel nog steeds grote vissen probeer te vangen. Met veel ex-collega’s heb ik nog contact. Die band is en blijft ijzersterk.”

Hebt u nog advies voor uw opvolgers?

“Ze zijn zo goed opgeleid dat ze geen advies van een afgezwaaide UCA nodig hebben. De Belgische undercover-unit staat overigens hoog aangeschreven in het buitenland. Maar als ik aan de politietop een advies zou mogen geven: denk eens na over undercoverwerk in het extreemrechtse milieu. Recente zaken zoals die van Jürgen Conings, maar ook de brandstichting in Bilzen, tonen aan dat er meer en meer dreiging van die scene uitgaat. Hebben we er voldoende oren en ogen? Een UCA zou daar misschien een nuttige rol kunnen spelen.”

* Vic Thiefs is, om veiligheidsredenen, een fictieve naam. Echte naam bekend bij de redactie.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234